Entoni Albaniz
| Entoni Albaniz | |
|---|---|
| ing. Anthony Albanese | |
.jpg) | |
Vəzifədədir | |
| 23 may 2022-ci ildən | |
| Əvvəlki | Skot Morison |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum adı | Anthony Norman Elle |
| Doğum tarixi | 2 mart 1963 (63 yaş) |
| Doğum yeri |
|
| Partiya | |
| Təhsili | |
| Fəaliyyəti | siyasətçi, partiya rəhbəri[d], hökumət başçısı[d] |
| Uşağı | 1 |
|
|
|
| Təltifləri |
 |
 |
|
| anthonyalbanese.com.au | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Entoni Norman Albaniz[1] (2 mart 1963, Darlinqxyorst[d]) — avstraliyalı siyasətçi, 2022-ci ildən Avstraliyanın 31-ci Baş naziri. O, 2019-cu ildən Leyboristlər Partiyasının lideri, 1996-cı ildən isə Yeni Cənubi Uels ştatının Qreyndler seçki dairəsi üzrə parlament üzvüdür (MP).
Albaniz Sidneydə anadan olub. Sent Mariya kollecində, daha sonra Sidney Universitetində iqtisadiyyat üzrə təhsil alıb. Tələbəlik illərində Leyboristlər Partiyasına qoşulub, daha sonra parlamentə seçilməzdən əvvəl partiya rəsmisi və tədqiqatçı kimi çalışıb. Albaniz 1996-cı il seçkilərində Nümayəndələr Palatasına seçilib və Yeni Cənubi Uelsdə Qreyndler seçki dairəsində mandat qazanıb. 2001-ci ildə Saymon Kren tərəfindən kölgə kabinetinə təyin edilib. Leyboristlər Partiyasının 2007-ci il seçkilərində qələbəsindən sonra Albaniz Nümayəndələr Palatasının lideri təyin edilib. Həmçinin Regional İnkişaf və Yerli İdarəetmə naziri, eləcə də İnfrastruktur və Nəqliyyat naziri vəzifələrinə gətirilib. Kevin Rudd 2010-cu ildə Baş nazir vəzifəsində Culiya Gillard ilə əvəzləndikdən sonra da Albaniz bu vəzifəni qoruyub saxlayıb. O, 2012 və 2013-cü illərdə Ruddun Gillarda qarşı liderlik uğrunda mübarizəsini dəstəkləyib. 2013-cü ilin iyununda keçirilən sonuncu liderlik səsverməsindən sonra Rudd yenidən Baş nazir olub. Albanese isə Leyboristlər Partiyasının sədr müavini seçilib və ertəsi gün Baş nazirin müavini vəzifəsinə and içib. Lakin Leyboristlər Partiyası 2013-cü il seçkilərində məğlub olduğundan, o, bu vəzifədə üç aydan az müddət çalışıb.
Bundan sonra Albaniz Leyboristlər Partiyasının liderliyi uğrunda keçirilən seçkidə Bill Şortenə qarşı namizədliyini irəli sürüb. Albanese partiya üzvlərinin böyük əksəriyyətinin dəstəyini qazansa da, Şorten Leyborist deputatlar arasında daha çox dəstək əldə edərək lider seçilib. Daha sonra Şorten Albanizi öz kölgə kabinetinə təyin edib. Leyboristlər Partiyasının 2019-cu il seçkilərində gözlənilməz məğlubiyyətindən sonra Şorten lider vəzifəsindən istefa verib. Albanese isə onu əvəz etmək üçün liderlik seçkisində namizədliyi irəli sürülən yeganə şəxs olub. Nəticədə o, rəqibsiz şəkildə Leyboristlər Partiyasının lideri seçilib və Müxalifət lideri olub. O, partiyanı 2022-ci il seçkilərində qələbəyə apararaq Liberal–Milli Koalisiyanı məğlub edib.
İlk hakimiyyət müddətində Albaniz 2021–2023-cü illərdə inflyasiyanın sürətlə artması nəticəsində yaranmış yaşayış xərcləri böhranına hökumətinin cavab tədbirlərinə rəhbərlik edib, Konstitusiyada yerli xalqların Parlamentdə səsinin təsbit edilməsi ilə bağlı uğursuz referendum keçirib,[2][3] Avstraliyanın 2050-ci ilədək karbon neytrallığına nail olmaq üçün iqlim hədəflərini yeniləyib, bərpa olunan enerji layihələrinin sürətləndirilməsinə nəzarət edib, əmək münasibətləri haqqında qanunvericiliyə mühüm dəyişikliklər edib, “Future Made in Australia” sənaye siyasətini həyata keçirib, Milli Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komissiyasını yaradıb, 16 yaşdan kiçik uşaqların sosial media platformalarından istifadəsinə qadağa tətbiq edib, Robodebt sxemi ilə bağlı Kral Komissiyasını təsis edib və ödənişli valideyn məzuniyyətinə və subsidiyalaşdırılmış uşaq baxımına çıxışı genişləndirib. Xarici siyasət sahəsində Albanese Rusiya-Ukrayna müharibəsində Ukraynaya yardım məqsədilə əlavə logistika dəstəyi vəd edib, Sakit okean regionunda münasibətləri gücləndirməyə çalışıb və Çinin Avstraliyaya tətbiq etdiyi gərginlik və ticarət məhdudiyyətlərinin yumşaldılmasına nəzarət edib. O, həmçinin Avstraliya, ABŞ və Birləşmiş Krallıq arasında AUKUS təhlükəsizlik paktının rəsmi fəaliyyətə başlamasını təmin edib və Avstraliyanın Qəzza müharibəsinə reaksiyasını idarə edib.
Albaniz hökuməti 2025-ci il seçkilərində böyük qələbə qazanaraq yenidən seçilib və nəticədə Avstraliya tarixində ən böyük Leyborist hökumətlərindən biri formalaşıb.[4] Onun ikinci hakimiyyət müddətində Albaniz hökuməti universitet təhsil haqlarını azaldıb, Avstraliyada mənzillərin əlçatmazlığı böhranına cavab tədbirləri görüb, ölkənin 2035-ci il üçün ilk emissiyaların azaldılması hədəflərini müəyyənləşdirib, Milli Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyini və Xəstəliklərə Nəzarət Mərkəzini yaradıb, 2025-ci ildə Bondi-Biçdə baş vermiş atışmaya və 2026-cı ildə İran müharibəsinin səbəb olduğu neft böhranına cavab verib və Antisemitizm və Sosial Həmrəylik üzrə Kral Komissiyasının fəaliyyətinə başlayıb. Xarici siyasət məsələlərində onun hökuməti Fələstin Dövlətini tanıyıb, Prezident Donald Trampın tariflərinə cavab verib, ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarına dəstəyini bəyan edib və Avropa İttifaqı ilə azad ticarət sazişini yekunlaşdırıb. İdeoloji baxımdan Leyboristlər Partiyasının Sol fraksiyası ilə uyğun mövqedə olmasına baxmayaraq, Albanizin Baş nazir olduğu dövrdə Leyboristlər Partiyası siyasi mərkəzə doğru istiqamət dəyişib.
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Webb, Tiger. "Anthony Albanese can't decide how to pronounce his name, so don't ask him". ABC News. 30 may 2019. 1 iyun 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyun 2019.
- ↑ "Indigenous Voice to Parliament Referendum". abc.net.au (ingilis). 15 oktyabr 2023. 16 oktyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 oktyabr 2023.
- ↑ "Morrison questioned why he'd take a Voice to Parliament to a referendum. So why would Peter Dutton?". ABC News (ingilis). 28 may 2022. 15 oktyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2023.
- ↑ "Australia federal election: Anthony Albanese wins in landslide". www.bbc.com (ingilis). 3 may 2025. 15 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2025.