Eritreya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Eritreya Dövləti
Ərəbcə. دولة إرتري‎‎
İngiliscə. State of Eritrea
Eritreya
Eritreya xəritədə yeri
Ən böyük şəhər Əsməra- 800 min (2015-ci il)
Rəsmi dillər Tiqrinya, Ərəb dili, İngilis dili
Etnik qruplar tiqrinya -55%, tiqre -30%, saho -4%, kunama -2% ,bilen -2%.
Hökumət Respublika
• Prezident
İsayas Afevorki [8.VI.1993 ~]
Yaranması
• Müstəqillik
24 may 1993
Sahəsi
• Ümumi
117,600 km2 (45,400 sq mi) (101-ci yer)
Əhali
• Təxmini  (2015)
5 860 min (110-cu yer)
• Siyahıya alma (9.IV.1984)
2 748 304
• Sıxlıq
47/km2 (121.7/sq mi)
ÜDM (AQP) 2014 təxmini
• Ümumi
7,8 milyard (164)
• Adambaşına
1 200 (221)
İİİ (2013) 0.351
aşağı · 181-ci yer
Valyuta nakfa (EPN)
Saat qurşağı UTS +3
Telefon kodu 291
İnternet domeni .er
Eritreya

EritreyaAfrika qitəsinin şərqində dövlət.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Şərqi Afrikanın şimalında yerləşən ölkə. Qərbdə Sudan, cənubda Efiopiya və cənub-şərqdə Cibuti ilə həmsərhəddir. Ölkənin şərqi və şimal-şərqi Qırmızı dənizi sahili boyunca uzanır. Paytaxtı Asmeradır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Eritreya İtaliya tərəfindən işğal edildi və rəsmi olaraq 1 yanvar 1890-cı ildə bu ölkənin müstəmləkəsinə çevrildi. İtaliya ikinci dünya müharibəsində məğlub olduqdan sonra Eritreya 1941-ci ildən 1952-ci ilə qədər BMT-nin himayəsinə verilmişdir. O zaman ölkənin bayrağı bütün rəsmi dairələrdə dalğalanırdı. 2 dekabr 1950-ci ildə BMT-nin qərarı ilə Efiopiyaya birləşdirildi. 1951-ci ildən 1962-ci ilə qədər Efiopiyanın muxtar bölgəsi olaraq qaldı. Xalqın narahatlığı bu qərara qarşı artdı və Eritreya 30 il boyunca Efiopiya hökumətinə qarşı dirəndi və bu dirəniş 1991-ci ildə bitdi. 1993-cü ildə BMT-nin qərarı ilə Eritreya müstəqillik əldə etdi. Ölkə çoxmədəniyyətli və ikidinlidir. Müasir Eritreyanın adı ilk dəfə italyan işğalçıları tərəfindən istifadə edilmişdir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

6,233,682 nəfər. Ölkədə yaşayanların 55% Tigrinya, 30% Tigre, 4% Saho və digər etnik qruplardır.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Eritreyada əhalinin əksəriyyəti (85%) əkinçilik və heyvandarlıqla məşğuldur. Əhalinin üçdə ikisi oturaq və yarı-oturaq, qalanı köçəri həyat sürür. Ölkədaxili hasilatı 550 milyon dollar olaraq hesablanır. Adambaşına düşən milli gəlir 150 dollardır. Ölkənin iqtisadi durumu ağırdır.

Təhsil[redaktə | əsas redaktə]

Eritreyada təhsil beşmərhələlidir: ana məktəb, ibtidai məktəb, ilk məktəb, orta məktəb və universitet.

İbtidai, ilk və orta məktəbdə təxminən 245.000 məktəbli təhsil alır. Təhsilin şüarı Vətən, ana dilidir.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Bu ölkə ticarət və alver üçün dünyanın bağlantı nöqtəsidir. Eritreya mədəniyyətində italyan mədəniyyətinin izlərini görmək olar. Bu gün ölkədə italyan mətbəxindən faydalanmış kafelər fəaliyyət göstərir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]