Estoniyada isveçlilər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Estoniyada isveçlilər və ya Baltik isveçləri — Estoniya ərazisində yaşayan isveçlilər[1][2] nəzərdə tutulur. Onlar orta əsr Estoniyasının tarixinə öz tövhəsimi vermiş və İkinci Dünya müharibəsinin sonlarına qədər seçilmiş milli azlıqlardan olmuşdur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Sahil isveçləri qədim və sonradan yenidən bölgəyə almanlar tərəfindən köçürülmüş Skandinaviyalıların yörəmələridirlər. X-XI əsrlər bölgəyə vikinqlər sonradan isveçlilər və nəhayətdə almanlar köç etmişlər. Onlar indiki Estoniyanın sahil ərazilərini X-XVIII əsrlərdə nəzarətdə saxlamışlar.

15611721-ci illər ərzində,estonların indiki ərazilərini İsveç nəzarətdə saxlamışdır. Bu səbəbdən Estoniyada isveçələrin sayı XVII əsrdə pik dönəminə çatmişdir. Onlar bölgədə sayı 12 000 təşkil edirdi. On zamanlar az əhaliyə malik estoniyanın 5 % - 10 % arasınl təşkil edirdilər.

Estoniyanın Rusiya imperiyasına birləşməsindən sonra regionda yaşayan almanlar özlərinin sosial-iqtisadi mövcudluğu ilə yanaşı mədəni kimliklərini qoruyub saxlaya bilmişdilər. Finlər ərazi muxtariyyəti ilə öz mövcudluqlarını sürdürdükləri halda isveçlilərə bu imtiyazlar verilməmişdir. Onlar tədricən digər xalqların arasında əriyirdilər. Yekaterina isə onları köçürmək haqqında verdiyi fərmanla bölgədə sayları sıfıra enir[3]. Hiyumaa adasından 1800 nəfər Ukraynaya köçürülmüşdür. Onlar burada Staroşvedskoe kəndini salmışlar.

1934-cü ildə artıq müstəqil Estoniyada 7641 nəfər özünün doğma dilini isveç dili (Ölkə əhalisinin 0,7 %) hesab edirdi. Baltik dənizinin adalarının böyük əksəriyyətinin əhalisini isveçlilər üstünlük təşkil edir. Bunlardan RuhnuVorsmi adalarını göstərmək olar. Bununla belə isveçlilərin sayı olduqca azalmışdı

Estoniyanın SSRİ tərəfindən işğalından sonra, əsasən 1943—1944-ci illərdə isveçlilərin böyük qismi İsveçABŞ kimi ölkələrə köç etmək məcburiyyəti qarşıdında qalmışlar.

Estoniya isveçləri XXI əsrdə[redaktə | əsas redaktə]

Hazırda Estoniyada yaşayan isveçlilər əsasən bank sahəsi, daşınmaz əmlak və s. sahələrdə çalışırlar.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]