Etilendiamintetrasirkə turşusu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Etilendiamintetrasirkə turşusu
Etilendiamintetrasirkə turşusu:kimyəvi formul
Ümumi
Sistematik adıetilendiamintetrasirkə turşusu
Kimyəvi formulu(HOOCCH2)2N(CH2)2N(CH2COOH)2
Molyar kütlə292,2438 q/mol
Fiziki xassələri
Sıxlıq0,86 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi237—245  °S
Qaynama nöqtəsi237—245  °S

Etilendiamintetrasirkə turşusu - Azərbaycan dilində qısaldılmış formada EDTS, ingilis dilində isə EDTA və bundan sonra –orjinalda olduğu EDTA kimi istifadə olunacaq,kimyəvi formulu (HOOCCH2)2N(CH2)2N(CH2COOH)2 – ibarət dördəsaslı karbon turşusudur, ağ rəngdə kiçik kristallara malik tozdur, suda az həll olur, bütün üzvi həlledicilərdə həll olur, qələvilərdə həll olur, metal kationları ilə etilendiamintetraasetat duzlarını əmələ gətirir. O, etilendiaminin monoxlorsirkə turşusu ilə kondensasiyasından alınır.

Tətbiqi[redaktə | əsas redaktə]

EDTA ikilinatriumduzlarının dihidratları (komplekson ııı, trilon B, Na2-ЭДТА) şəklində toxuculuq, dəri, kağız, lakboya sənayesində, metal, kauçuk istehsalında, kinematoqrafiyada, suyun yumşaldılmasında istifadə olunur. Analitik kimyada ETDA-dan istifadə etməklə 60-dan çox elementi təyin etmək mümkün olur. Təbabətdə ETDA-dan orqanizmdə olan zəhərli və radioaktiv metalları çıxarmaq üçün, qanın konservləşdirilməsi üçün istifadə olunur. EDTA kobalt duzu toksikologiyada sinil və ya xlorsianla zəhərlənmə zamanı antidot qismində istifadə olunur. Stomatologiyada diş kanallarını endodontik emalında istifadə olunur. EDTA farmaseptik texnologiyalarda selikli qişa vasitəsilə orqanizmə daxilolmanı gücləndirən komponent kimi istifadə olunur1. Həmçinin kənd təsərrüfatında gübrə kimi istifadə olunur (elementlərin xelat formasında). Qidalandırıcı elementlərin xelat forması istər köklər və istərsə də yarpaqlar vasitəsilə yaxşı mənimsənilir. Molekulyar biologiyada maddələri təmizləmək üçün istifadə olunur. EDTA –nın natrium duzu məhsula 100%-li spirtlə birlikdə əlavə olunur.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

  • turşular
  • Qida əlavələri
  • Kompleksonometriya
  • Bufer TE

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • ↑ Peter W.J. Morrison, Vitaliy V. Khutoryanskiy Enhancement in corneal permeability of riboflavin using calcium sequestering compounds // International Journal of Pharmaceutics. — Т. 472, вып. 1-2. — С. 56–64. — DOI:10.1016/j.ijpharm.2014.06.007.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]