Məzmuna keç

Evolyusionizm

Vikipediya, azad ensiklopediya
Çarlz Darvin(ingilis alim, Təkamül nəzəriyyəsinin banisi)

Evolyusionizm təkamül nəzəriyyəsini ifadə etmək üçün işlədilən bir termindir və çox vaxt aşağılayıcı məna daşıyır. Onun dəqiq mənası zamanla, təkamülün öyrənilməsi inkişaf etdikcə dəyişmişdir. XIX əsrdə bu termin, orqanizmlərin irsi, mərhələli dəyişiklik vasitəsilə özlərini məqsədli şəkildə təkmilləşdirdikləri inancını təsvir etmək üçün istifadə olunurdu.[1][2] 1970-ci illərdə isə "Neo-evolyusionizm" termini, "insanların, öz nəzarətlərindən kənarda olan amillər onları buna məcbur etmədikcə, alışdıqları həyat tərzini qoruyub saxlamağa çalışdıqları" fikrini ifadə etmək üçün işlədilirdi.[3]

Bu termin ən çox kreatsionistlər tərəfindən, təkamüllə bağlı elmi konsensusa bağlılığı dünyəvi bir dinə bərabər tutmaq məqsədilə istifadə olunur.[4] Elmi ictimaiyyətdə isə bu termin çox nadir hallarda işlədilir, çünki təkamüllə bağlı elmi mövqe alimlərin böyük əksəriyyəti tərəfindən qəbul olunur.[5]

  1. Carneiro, Robert, L. Evolutionism in cultural anthropology : a critical history. Cambridge, MA: Westview Press. 2003. 2–3. ISBN 978-0-8133-3766-1.
  2. Allen, R. T.; Allen, Robert W. Chambers encyclopedic English dictionary. Edinburgh: Chambers. 1994. səh. 438. ISBN 978-0-550-11000-8. a widely held 19c belief that organisms were intrinsically bound to improve themselves, that changes were progressive, and that acquired characters could be transmitted genetically. The belief was also extended to cultures and societies, and to living organisms.
  3. Trigger, Bruce (1986) A History of Archeological Thought Cambridge University Press pg 290
  4. Ruse, Michael. "Perceptions in science: Is Evolution a Secular Religion? -- Ruse". Science. 299 (5612). mart 2003: 299 (5612): 1523. doi:10.1126/science.1082968. PMID 12624249. 4 dekabr 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 dekabr 2008. A major complaint of the Creationists, those who are committed to a Genesis-based story of origins, is that evolution--and Darwinism in particular--is more than just a scientific theory. They object that too often evolution operates as a kind of secular religion, pushing norms and proposals for proper (or, in their opinion, improper) action.
  5. "Nearly all scientists (97%) say humans and other living things have evolved over time", Public Praises Science; Scientists Fault Public, Media Arxiv surəti 8 noyabr 2009 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 2009-11-08 at the Wayback Machine, Pew Research Center, 9 July 2009