Eynəkli ayı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Eynəkli ayı
Urso-de-óculos no Zoológico de Sorocaba.JPG
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Məməlilər
İnfrasinif: Plasentalılar
Dəstə: Yırtıcılar
Fəsilə: Ayılar
Cins: Eynəkli ayılar
Növ: Eynəkli ayı
Elmi adı
Tremarctos ornatus F.Cuvier, 1825
Areal
Tremarctos ornatus distribution.svg

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Eynəkli ayı və ya And ayısı[1][2][3](lat. Tremarctos ornatus) — Cənubi Amerika ərazisində yayılmış, ayıkimilər fəsiləsinə daxil olan məməli növü. Onları gözlərinin ətrafında olan ağ sarı halqalara görə belə adlandırırlar.

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Bu yırtıcı orta ölçülərə sahib bir ayı növüdür: bədəninin uzunluğu 150—180 sm, quyruğu 7—10 sm, çəkisi 70 (dişilər) - 140 (erkəklər) kq. Xəzi kömür-qara və ya boz-qara olur. Göz ətrafında ağ və sarı halqa olur. Bu halqalar boğazdakı digər halqa ilə birləşir. Bəzi fərdlərdə isə ümumiyyətlə ləkələr yoxdur. Sifətləri digər ayılara nisbətdə olduqca qısadır

Orta ömür müddəti 21 ildir.

Yayılma ərazisi[redaktə | əsas redaktə]

Bu canlılar Cənubi Amerika ərazisində ayıkimilər fəsiləsinə daxil olan yaşayan yenganə növdür.

Onlar əsasən And dağlarının 3000 metrdən yüksək olan ərazilərində yayılmışlar. Bununla belə onlara dağ arası düzənliklərdə, hətta savannalarda belə rastlamaq olur. Onların yayılma arealı Venesuelanın qərbi, Ekvador, Kolumbiya, Peru, Qərbi Boliviya, və Panama ərazisidir.

Qidalanması[redaktə | əsas redaktə]

Eynəkli ayıların biloğiyası zəif araşdırılmışdır. Onlar həm gecə həmdə gündüz həyat tərzi keçirə bilirlər. Qış yuxusun getməsələrdə özlərinə kaha qura bilirlər.

Belə düşünülür ki, ayıkılərə daxil növlər arasında Böyük pandalardan sonra ən çox ot yeyən növ Eynəkli ayılardır. Onlar bəzən pündür ağaclara çıxaraq meyvələri dərir və yerdə onları yeyirlər. Bəzi ərazilərdə qarğıdalı zəmilərinə zərər vururlar. Onlar qısa burunları ilə qarışqa və termit yiuvalarını dağıdaraq orada olan həşəratları yeyirlər. Eynəkli ayıların QuanakoVikunyalara hücümü belə olur. Leş yeməkdən iyrənmirlər.

Eynəkli ayılar hənha yaşasalarda, müəyyən əraziyə sahib olurlar.

Populyasiyanın statusu[redaktə | əsas redaktə]

Eynəkli ayıların sayı elə də çox deyildir. Onlar Beynəlxalq Təbiəti mühafizə birliyinin Qırmızı kitabına daxil edilmişdir.

Təsnifat[redaktə | əsas redaktə]

Eynəkli aylkar Tremarctos cinsinə daxil olan yeganə müasir növdür. Şimali Amerikada bu cinsə daxil olan Florida mağara ayısının (Tremarctos floridanus) qalıqları aşkar edilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Очковый или андский медведь" (rus.). УхтаЗоо — Сайт любителей животных.
  2. "Медведь очковый" (rus.). Большая энциклопедия животных "Звереведия". — "Очковый медведь, он же андский медведь, - хищное млекопитающее из семейства медвежьих.".
  3. Вероника Кийвер. "Андский медведь" (rus.). Архив радиожурнала «Человек и природа» 2002. Deutsche Welle (15.12.2002).