Eyr yarımadası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Eyr yarımadası
34°20′ c. e. 135°45′ ş. u.
AkvatoriyasıHind okeanı
Ölkə  Avstraliya
Eyr yarımadası (Avstraliya)
Red pog.png

Eyr yarımadası (ing. Eyre Peninsula) — Avstraliyanın cənubunda yerləşən yarımada. Ölkənin ayrıca bir regionu.

Coğrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Coffin Bay National Park Almonta Beach 2.jpg
Bius körfəzinin sahili.

Eyr yarımadası Cənubi Avstraliya ştatının ərazisində yerləşir. Şərqdən Spenser körfəzi, qərbdən isə Böyük Avstraliya körfəzi ilə əhatələnir. Şimaldan isə Qoler dağı ilə əhatələnir.

İqlim baxımından qərb rayonları quraq, cənub rayomnları isə mülayimdir. Yay ayları orta temperatur 25—29 °C, daxili rayonlarda 34 °C, qış ayları isə 15—18 °C olur. Noyabrdan aprelə qədər Eyrdə meşə yanğınları müşahisdə edilir[1].

Yarımada ərazisində Linkoln, Koffin-Bey, Qoler Reynciz milli parkları vardır.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Eyr yarımadası hələ qədim zamanlardan avstraliya aborigenlərinin məskəni olmuşdur. Avropalıların burada peyda olması ilə onların sayında azalma müşahidə edilmişdir. Avropalılar burada yollaer salır, yaşayış məskənləri inşa edir, limanlar istifadəyə verirlər. 1850-ci ildə Port Linkolndan 15 şimalda avstraliyada aborigenlər üçün ilk tədris mərkəzi açılır. Bu mərkəz 1984-cü[2] ilə qədər fəaliyyət göstərmişdir. Hazırda aborigenlər 4 yaşayış məntəqəsində cəmləşmişlər: Port Linkoln, Sedyuna, Kunibba və Yalata.

Yarımadanı ilk dəfə hollandiyalı Piter Neyts (ing. Peter Nuyts) 1627-ci ildə kəşf etmişdir. 1802-ci ildə isə britaniyalı Metyui Flinders 3 ay ərzində yarımadanın xəritəsini tərtib etmişdir. Elə bu ərəfələrdə [fransız Nikolya-Toma Boden öz araşdıərmasını aparmışdır. 18401841-cü illərdə yarımada detallı şəkildə Dedvard con Eyr tərəfindən araşdırılır. Yarımadanın kənd təsərrüfatına yararlı olması ilə əhali buraya axışır[2].

Əhali[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yarımadanın əsas yaşayış məntəqələri — Port Linkoln (cənub), Port OqastaUayalla (şimal-şərq), Sedyuna (şimal-qərb).

Burada əsasən kənd təsərrüfatı inkişaf etmişdir. Nisbətən quraq şimal rayonlarında taxılçılıq, qoyunçuluqmaldarlıq, cənubda isə üzümçülük və südlük istiqaməTli maldarlıq inkişaf etmişdir. Yarımadadan Yəşim, Dəmir filizi çıxarılır.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Hints & Tips" (ingilis). South Australia. Yorke Peninsula. 2009-01-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-08-14.
  2. 1 2 "History & Heritage" (ingilis). South Australia. Yorke Peninsula. 2009-05-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-08-14.