Füreya Koral

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Füreya Koral
Füreya Koral
Füreya Koral
Doğum tarixi 12 iyun 1910-cu il
Doğum yeri İstanbul
Vəfat tarixi 26 avqust 1997-ci il
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Həyat yoldaşı Kılıç Ali
Təhsili İstanbul Universiteti - Fəlsəfə üzrə ədəbiyyat fakültəsi
Fəaliyyəti keramikaçı
Mükafatları Sədat Simavi Vizual Sənətlər Mükafatı

Füreya Koral (12 İyun 1910-26 Avqust 1997) — ilk Türk peşəkar qadın dulusçuluq sənətçisi. Xüsusilə çiniçilik mövzusundakı inkişaf etmiş texnikasıyla, Şərq və Qərb sənətlərinin bir-birinə inteqrasiyası ilə dünyada şöhrət qazanmışdır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Atası Əmin Paşa olan Füreya Koral 1910-cu ildə dünyaya göz açmışdır. 1927də Notre Dama da Sion Qız Liseyindən məzunu olmuşdur. Bir müddət sonra İstanbul Universitetində təhsilini ədəbiyyat fakültəsini fəlsəfə üzrə davam etdirmişdir. Dövrün məşhur Macar skripka virtüözü, sonradan Füreyanın xalası olan Aliyə Bergerin həyat yoldaşı olan, Çarlz Bergerdən xüsusi skripka dərsləri alır. 1940-1944-cü illər arası arasında musiqi tənqidləri yazmış və tərcümələr etmişdir.

İkinci evliliyini o zamanlar millət vəkili olmuş Qılınc Əli ilə qurdu və Ankaraya köçdü. Bu evlilik əsnasında vərəmə tutuldu. İsveçrədə Leysendə sanatoriyada müalicəyə getdi. 1947də Lozanda dulusçuluq işlərinə başladı. Ardından tanınmış Fransız dulusçusu Serré'nin dəstəyi ilə, Parisdə xüsusi bir dulusçuluq atelyesində işlərini davam etdirdi. İlk dulusçuluq sərgisini 1951-ci ildə Parisdə açdı. Maya qalereyasında əsərlərini sərgilədi. Türkiyədə və xarici ölkələrdə sərgilər açaraq, müxtəlif mükafatlar əldə etdi.

Füreya Koral, 26 Avqust 1997-ci ildə 87 yaşında İstanbulda vəfat etdi.

Sənəti[redaktə | əsas redaktə]

Füreya Koral, dulus pannolar, üç ölçülü , vazalar, qablar və s. kimi gündəlik həyatda istifadə ediləcək məhsulların düzəldilməsinə əsas fikir verirdi. Xüsusilə çiniçilik mövzusundakı məlumatı və təcrübəsi əsərlərində Şərq və Qərb sənətini müvəffəqiyyətli bir şəkildə inteqrasiyasına imkan verirdi.

Xüsusilə divar dekorasiyası, panno və buxarı üstünə sənət əsərləri yaradırdı. 1960-cı ildə də Ankaradakı bir otel üçün böyük bir panno düzəltdi. Sənətçinin digər əsərləri arasında, 1963-cü ildə Ankarada Xalq Bazarına, İstanbul Manufakturaçılar Bazarına, 1966-cı ildə İstanbulda Əkinçilik Bankına, 1969-cu ildə İstanbul Divan Otelinə düzəltdiyi pannolar aiddir.

Sərgiləri[redaktə | əsas redaktə]

1951- ci ildən bu günə qədər Türkiyə və xaricdə 32 sərgi açdı. Əsərləri Parisdəki Salon d'Octobre, Ciudad da Mexikodakı Müasir Sənət Muzeyi, Pragda Napstkovo Muzeyi, Vaşinqtonda Smitshonian Institute və Türkiyənin müxtəlif yerlərindəki qalereyalarda sərgiləndi.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

1955-ci ildə Cannes Beynəlxalq Sərgisində gümüş medal, 1962-ci ildə Praqa Beynəlxalq Sərgisində qızıl medal qazandı. 1967-ci ildə İstanbulda təşkil edilən Beynəlxalq Dulusçuluq Sərgisində də gümüş medala layiq görüldü. Bundan başqa, Vaşinqton Smithsonian İnstitutundan mükafat və Fransadakı Vallauriş qalereyasından qürur diplomuna layiq görüldü.Koral, 1981-ci ildə Mədəniyyət Nazirliyi mükafatı, 1986-da Sədat Simavi Vəqfi Plastik Sənətlər Mükafatını da layiq görüldü.

Əsas əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Marmara Oteli lobbisində divar pannosu, 1960,
  • Ankara Xalq Bazarında divar pannoları, 1962,
  • Ankara Tam Sığorta Binasında divar pannoları, 1969,
  • Manufakturaçılar Bazarında divar pannosu, Unkapanı/İstanbul, 1969,
  • Divan Pastanesində divar pannosu, bölünmə/İstanbul.
  • Hacettepe Universiteti Xarici Səhiyyə Fakültəsindəki divar pannosu, Ankara, 1965
  • Arts Hotel İstanbulda olan divar çiniləri, İstanbul 2015