Fərman Xəlilov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Fərman Xəlilov
Fərman Yunis oğlu Xəlilov
Fərman Xəlilov.jpg
Doğum tarixi 31 mart 1952 (1952-03-31) (67 yaş)
Doğum yeri Naxçıvan, Naxçıvan MR
Peşəsi literary theorist

Xəlilov Fərman Yunis oğlu — ədəbiyyatşünas, filologiya üzrə elmlər doktoru.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Fərman Xəlilov 1952-ci il martın 31-də Naxçıvan şəhərində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. Burada 9 nömrəli orta məktəbi bitirdikdən sonra (1969) Akademik Y.Məmmədəliyev adına Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsində təhsil almışdır (1969-1973).

Əmək fəaliyyətinə Naxçıvan MR Culfa rayonunun Milax kənd orta məktəbində başlamış (1973), hərbi xidmətdən sonra (1974) Naxçıvan şəhər H.Cavid adına 5 nömrəli orta məktəbdə (1975-1996) və Naxçıvan Türk Liseyində (1992-2004) müəllim işləmişdir. Naxçıvan şəhər Hüseyn Cavid adına 5 nömrəli orta məktəbdə işlədiyi müddətdə ərəb əlifbasını öyrətmək məqsədilə pulsuz kurslar təşkil etmişdir.

1984-cü ildə işlədiyi Naxçıvan şəhər Hüseyn Cavid adına 5 nömrəli orta məktəbdə, 1985-ci ildə muxtar respublikada qabaqcıl iş təcrübəsi yayılmışdır. Həmin il metodist-müəllim adına layiq görülmüşdür. Ali dərəcəli müəllimdir. Naxçıvan Müəllimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda mühazirələr oxumuşdur.

1980-1985-ci illərdə Naxçıvan MR Dövlət Arxivində ədəbiyyat və incəsənət xadimlərinin (H.Razi, M. Tutayuq, Q. Baharova və b.) şəxsi fondlarının yaradılmasında fəal iştirak etmişdir. Fərman Xəlilovun Naxçıvan MR Dövlət Arxivində 701 nömrəli şəxsi fondunda (1986-cı ildə yaradılmışdır) Azərbaycan ədəbiyyatı, mədəniyyəti və maarifi tarixi ilə əlaqədar bir sıra sənədlər mühafizə olunmaqdadır.

1969-cu ildən bu günədək dövri mətbuatda çap olunmuş 150-dək elmi, publisistik və metodik məqalə və rəylərinin əsas mövzusu XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı məsələləri, Naxçıvan ədəbi mühiti, Azərbaycan dili və ədəbiyyatının tədrisi metodikası ilə bağlıdır. Elmi yaradıcılığının əsas istiqaməti Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı problemlərinin, xüsusilə də M.Ə.Möcüz ədəbi irsinin tədqiqidir. Naxçıvan teatrının tarixinə aid xüsusi araşdırmaları vardır. "Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı antologiyası"nın ikinci cildinin (Bakı: Elm, 1983) tərtibçilərindəndir. “Məhəmməd Tağı Sidqi: taleyi və sənəti” (2015) və “Əziz Şərif”: taleyi və sənəti” (2016) kitablarının tərtibçisidir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsinin ilk dissertantı olmuş, "M.Ə.Möcüzün yaradıcılıq yolu" mövzusunda (akademik M.İbrahimovun rəhbərliyi ilə) namizədlik (1982), "Möcüz: mühiti, müasirləri və ədəbi irsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası (2011) müdafiə etmişdir.

Xidmət illərinə görə 2004-2013-cü illərdə təqaüddə olmuşdur. 2013-cü ilin noyabr ayından 2016-cı ilin noyabr ayınadək AMEA Naxçıvan Bölməsi İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun ədəbiyyatşünaslıq şöbəsinin müdiri olmuş, 2016-cı ilin noyabr ayından həmin bölmənin Əlyazmalar Fondunun direktorudur.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür (2006).

Bir oğlu, bir qızı, üç nəvəsi vardır.

Kitabları:[redaktə | əsas redaktə]

  • 1.Naxçıvanı öyrənən elmi cəmiyyət. Bakı: Nurlan, 2005, 196 səh.
  • 2.Mirzə Əli Möcüz. Biblioqrafiya. Bakı: Nurlan, 2007, 148 səh.
  • 3.Mirzə Əli Möcüzün əlyazmaları. Bakı: Nurlan, 2008, 256 səh.
  • 4.Cənubi Azərbaycan şairi Mirzə Əli Möcüz. Bakı: Elm və təhsil, 2010, 420 səh.
  • 5.Naxçıvan teatrı. Məqalələr, xatirələr (F.Cəfərovla birlikdə). Naxçıvan: Əcəmi, 2014, 296 səh.
  • 6.AMEA Naxçıvan Bölməsi İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutu (C.Ə.Quliyevlə birlikdə). Naxçıvan: Qızıl Dağ, 2014, 74 səh.
  • 7.Hüseyn Razi. Biblioqrafiya. Naxçıvan: Əcəmi, 2015, 304 s.
  • 8.Maarif fədaisi: Həsən bəy Qazıyev. Naxçıvan: Əcəmi, 2016, 88 s.
  • 9. Naxçıvanın elmi, ədəbi və mədəni mühiti: tədqiqlər. I kitab. Naxçıvan: Əcəmi, 2017, 248 s.
  • 10. Naxçıvanın ədəbi mühitinin yetirməsi: Seyid Səbri. Naxçıvan: Əcəmi, 2018, 264 s.