Fəza mexanikası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Klassik mexanika

Nyutonun ikinci qanunu
Tarixi

Fəza mexanikası (ing. celestial mechanics) — mexanika qanunlarının köməyi ilə göy cismlərinin hərəkətini öyrənən astronomiya sahəsi. Fəza mexanikası Ayplanetlərin fəza koordinatlarını hesablayır, Ay tutulmasının vaxtını və yerini müəyyən edir, Kosmik cisimlərin real hərəkətini dəqiqləşdirir.

Fəza mexanikası Günəş sistemini, planetlərin Günəş ətrafında, peyklərin planetlər ətrafında dövr etməsini öyrənir. Həmçinin bu elmi sahə ilə kometakiçik planetlərin hərəkətinin trayektoriyasının hesablanır. Uzaq planetlərin və ulduzların hərəkətini bəzən əsrlərlə müşahidələrdən bilmək olur. Günəş sisteminin cisimlərinin isə hərəkəti gözlə də görünə bilər. Onun örənilməsi İohan Keplerin (1571—1630) və İsaak Nyutonun (1643—1727) əsərlərindəki fəza mexanikası qanunları ilə başladı.

Bununla yanaşı bilavasitə gəza mexanikasında öyrənilən məsələlərə misal olaraq aşağıdakıları göstərmək olar:[1]

  • Bilavasitə Nyutonun ümumdünya cazibə qanununa bağlı astronomiya məsələləri
  • Cazibə nəzəriyyəsi-tərpənməz cisimlərin qravitasiya sahəsi haqqında təlim
  • cisim məsələsi-bir-birini Nyutonun ümumdünya cazibə qanunu ilə cəzb edən maddi nöqtənin hərəkəti
  • Birinci yaxınlaşma hesab edilən bu nəzəriyyədən Eynşteynin qravitasiya nəzəriyyəsi əsasında cismin hərəkətinin relyativist nəzəriyyəsi və s.[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 R.Ə. Hüseynov, Astronomiya, Bakı, 1997.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]