Federiko Qarsiya Lorka

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Federiko Qarsiya Lorka
isp. Federico García Lorca
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 5 iyun 1898(1898-06-05)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfatı 18 avqust 1936(1936-08-18)[4][5][…] (38 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi güllələnmə[d]
Vətəndaşlığı
Milliyyəti ispan
Təhsili
  • Qranada Universiteti Fəlsəfə və Humanitar Elmlər fakültəsi[d]Kolumbiya Universiteti Mühəndislik Məktəbi[d]
Fəaliyyəti teatr rejissoru, söz yazıçısı, müəllif, dramaturq, şair, musiqiçirəssam
Əsərlərinin dili ispan dili
Janr dramaturgiya, teatrpoeziya
İmza
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Federiko Qarsiya Lorka (isp. Federico García Lorca; 5 iyun 1898(1898-06-05)[1][2][…], Fuente-Vakeros[d], Andalusiya[2][8]18 avqust 1936(1936-08-18)[4][5][…], Qranada, Andalusiya[2]) — İspaniya şairi, rəssamı, pionisti və bəstəkarı. O, İspaniya vətəndaş müharibəsinin başlanğıcında 38 yaşında olarkən milliyətçilər tərəfindən öldürülmüşdür.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1898-ci ildə, İspaniyanın Qranada bölgəsindəki Fuente Vaqueros şəhərində doğulan Lorka, əsrin ən böyük iki ispan şairindən biri olaraq qəbul edilir. Lorkanın müvəffəqiyyətində uşaqlığının böyük payı vardır. Qranada nın Fuentevaqueros qəsəbəsində, varlı bir ailənin uşağı olaraq dünyaya gələn Lorkanın atası şən bir adam; anası isə səssiz və ciddi bir qadın idi. 1928-ci ildə yazdığı "Romancero Gitano" (Qaraçı Balad) ilə şöhrət qazanan Lorka, Salvador Dali ilə birlikdə İspaniyanın çağdaşlaşması üçün çalışan sənət adamlarından biri olmuşdur.

Şeirdə, siyasətdə və əxlaq anlayışında müasirliyin müdafiəçisi olan Lorka homoseksual olduğu üçün Katolik kilsəsi ilə münaqişədə idi. 1918-ci ildə, burjuaziya sinfini, yer üzünü şeirlə doldurmuş olan İsanı qətl etməklə günahlandıran Lorka, keçdiyimiz günlərdə gəlmiş keçmiş ən müvəffəqiyyətli ədəbiyyat əsəri seçilən Migel de Servantesin bir İsa fiquru olaraq ələ salanlara qatılır. Lorka İsanın həm qətlini qınayar, həm də qanının axmalı olduğunu ifadə edir.

Şeirlə yanaşı teatr üçün yazdığı və səhnələşdirdiyi dram əsərləri də məşhur olan Lorka, Qanlı Toy (Bodas de sangre, 1931), Yerma (1934), Bernarda Albanın evi kimi dramlarıda uğurlu nəticə göstərmiş; ölüm - həyat, sonsuzluq kimi ziddiyyətlər arasındakı enişli-yoxuşlu xətti vurğulamışdır.

19 avqust 1936-cı ildə doğulduğu bölgədə Frankonun adamları tərəfindən öldürülən Lorka, beynəlxalq ictimaiyyətdə - xüsusilə də bir dövr yaşadığı Argentinada olduqca böyük bir yas və öldürülməsinə verilən reaksiya ilə - peşə sahəsində ideallaşmış, hörmətli lakin marjinal bir ədəbiyyat adamı olaraq xatırlanır.

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Şeir[redaktə | əsas redaktə]

  • Impresiones y paisajes (1918)
  • Poema del cante jondo (1921)
  • Libro de poemas (1921)
  • Oda a Salvador Dali (1926)
  • Canción de jinete (1927)
  • Primer romancero gitano (1928)
  • Poeta en Nueva York
  • Llanto por Ignacio Sánchez Mejías (1935)
  • Seis poemas gallegos (1935)
  • Diván del Tamarit ( 1936)
  • Sonetos del amor oscuro (1936)
  • Primeras canciones (1936)

Teatr[redaktə | əsas redaktə]

Səhnəciklər[redaktə | əsas redaktə]

  • El paseo de Buster Keaton (1928)
  • La doncella, el marinero y el estudiante (1928)
  • Quimera (1928)

Ssenari[redaktə | əsas redaktə]

  • Viaje a la luna (Trip to the Moon, 1929)
  • 1,0 1,1 Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası və s. Record #118537598 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) — 2012—2016.
  • 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — T. 2.
  • 3,0 3,1 BnF authorities: açıq data platforma — 2011.
  • 4,0 4,1 Internet Broadway Database — 2000.
  • 5,0 5,1 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú CulturalSão Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  • 6,0 6,1 Spanish Biographical DictionaryReal Academia de la Historia.
  • LIBRIS — 2018.
  • 8,0 8,1 https://wepa.unima.org/en/federico-garcia-lorca/