Feysəl ibn Hüseyn əl-Haşimi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Feysəl ibn Hüseyn əl-Haşimi
ərəb. فيصل بن الحسين بن علي الهاشمي‎‎
Fayṣal al-Awwal ibn al-Ḥusayn ibn ‘Alī
1307109799 king-faisal-i-of-iraq-kopiya.jpg
bayraqSuriya kralıbayraq
8 mart 1920 — 24 iyul 1921
Sələfi vəzifə təsis edilib
Xələfi vəzifə ləğv edilib
bayraqİraq kralıbayraq
23 avqust 1921 — 8 sentyabr 1933
Sələfi vəzifə təsis edilib
Xələfi Qazi ibn Feysəl
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Taif, Osmanlı İmperiyası
Vəfat tarixi (50 yaşında)
Vəfat yeri Bern, İsveçrə
Vəfat səbəbi ürək çatışmazlığı
Dəfn yeri
Atası Hüseyn ibn Əli əl-Haşimi
Anası Əbdiyyə ibn Abdullah
Həyat yoldaşı Huzayna bint Naser
Uşaqları Qazi ibn Feysəl əl-Haşimi
Azza
Rajiha
Raifiyə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Feysəl ibn Hüseyn əl-Haşimi[2] (ərəb. فيصل بن الحسين بن علي الهاشمي‎‎; tam adı: Feysəl ibn Hüseyn ibn Əli əl-Haşimi; d.20.5.1883[3],Taif, Osmanlı İmperiyası - ö. 8.9.1933,Bern, İsveçrə) - 1920-1921-ci ildə Suriya Ərəb Krallığının, 1921-1933-cü illərdə İraqın 1-ci kralı. 1916-1924-cü illərdə hakimiyyətdə olmuş Hicaz kralı Hüseyn ibn Əlinin oğlu idi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Feysəl ibn Hüseyn, 1883[3]-cü ildə Məkkə yaxınlığındakı Taif şəhərində anadan olmuşdu. I Dünya müharibəsi zamanı bəzi ərəb sülalə liderləri Osmanlılara qarşı çıxmağa başlamışdılar. İçində Suriya ərəblərinində olduğu bir çox sülalə Hüseyn ibn Əlini öz liderləri kimi görürdü. 1915-ci ildə Feysəl Osmanlılara qarşı mübarizədə ərəblərin onları hansı şərtlər daxilində dəstəkləyəcəyini öyrənmək üçün Şam şəhərinə getdi.

1916-cı ildən başlayan Ərəb hərəkatında Feysəlin önəmli rolu vardır. 1918-ci ilin sentyabrında Şam işğal edildi və Feysəl Suriya kralı elan edilir (1920). Ancaq, Feysəl Versal konfransına qatılmaq üçün 1919-cu ildə Parisə getdi. Fransızlar bu zaman LivanSuriyanı ələ keçirməkdə qərarlı olduğunu görüb fransızlarla razılaşmaq məcburiyyətində qaldı. 1920-ci ildə Şama döndü. 1920-ci ilin iyulunda Fransızlar Şamı işğal etdilər. Feysəl ölkədən ayrılmaq məcburiyyətində qaldı və ingilislərin dəvəti ilə Londona getdi.

1920-ci ilin sonlarında İngilislər İraqı işğal etmişlərdi. Ölkədə yaranan hərəkatı zəiflətmək üçün Feysəli burda qurulacaq hökumətin kralı elan etdilər. 1921-ci ilin avqust ayında Feysəl kral elan edilir. O, ağıllı siyasət yeridərək həm Ərəb milliyyətçilərinin dəstəyini, həm də İngilislərin dəstəyini özündə saxlayırdı. Bunun nəticəsində 1930-cı ildə İraq krallığı müstəqilləşdi və 1932-ci ildə Millətlər Birliyinə daxil oldu. 1933-cü ildə İsveçrənin Bern şəhərində qəflətən vəfat etdi[4]. yerinə oğlu Qazi ibn Feysəl keçdi.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. IRAQ — Resurgence In The Shiite World — Part 8 — Jordan & The Hashemite Factors
  2. "rulers.org"
  3. 1 2 Allawi, Ali A. (2014). Faisal I of Iraq. Yale University Press.
  4. 78 years after the murder of King Faisal the First, Al Janabi, K., Iraq Law Net, Iraq Al-Qanoun