Finlandiya Akademiyası
| Finlandiya Akademiyası | |
|---|---|
| Suomen Akatemia Finlands Akademi | |
 | |
_Jun_4,_2025.jpg) | |
| Yaranma tarixi | 1947 |
| aka.fi aka.fi/sv/ aka.fi/en/ | |
Finlandiya Akademiyası (fin Suomen Akatemia, isv. Finlands Akademi) — Finlandiyanın paytaxtı Helsinki şəhərində yerləşən və elmi tədqiqatların maliyyələşdirilməsi ilə məşğul olan dövlət qurumudur. Akademiya hər il 5 mindən çox tədqiqatçının çalışdığı elmi-tədqiqat layihələri üçün 260 milyon avrodan çox vəsait ayırır. Finlandiya Akademiyası bir təhsil müəssisəsi deyil. Buna baxmayaraq, akademiyanın əməkdaşları professor və digər elmi adlara malik ola bilərlər.
Finlandiya Akademiyasını ölkənin iki elmi cəmiyyəti olan Finlandiya Elm və Ədəbiyyat Akademiyası (fincə danışan alimlər üçün) və Finlandiya Elmlər və Ədəbiyyat Cəmiyyəti (isveçcə danışan alimlər üçün) ilə qarışdırmaq olmaz; belə ki, sonuncular milli fəxri akademiyalar hesab olunur. Mühəndislər üçün isə iki fəxri akademiya mövcuddur: Finlandiya Texnologiya Akademiyası və Finlandiyadakı İsveç Texniki Elmlər Akademiyası.
Finlandiyada akademik (akateemikko / akademiker) titulu fəxri ad sayılır və Finlandiya prezidenti tərəfindən ən görkəmli alimlərə, tədqiqatçılara və sənətçilərə verilir. Bu ad, həmçinin ölkənin intellektual həyatının inkişafına mühüm töhfələr vermiş xarici alim və sənətçilərə də verilə bilər. 2018-ci ilin məlumatına görə, elm sahəsində maksimum 12, incəsənət sahəsində isə 8 yaşayan akademik ola bilər. Xarici akademiklərin sayı üçün isə məhdudiyyət nəzərdə tutulmayıb.
Akademiyanın idarə olunması
[redaktə | vikimətni redaktə et]Akademiyanın idarə edilməsi inzibati ofis (fin hallintovirasto) tərəfindən həyata keçirilir. 2022-ci ilə olan məlumata görə, işçi heyəti təxminən 150 nəfərdir.[1] Ofisə Finlandiya Prezidenti tərəfindən beş il müddətinə təyin olunan Akademiya Prezidenti rəhbərlik edir. 2012–2022-ci illərdə Akademiya Prezidenti Heykki Mannila olmuşdur.[2] 1 mart 2022-ci ildən bu vəzifəni Paula Eerola icra edir.
Fəaliyyət istiqamətləri üzrə Akademiyanın iki vitse-prezidenti fəaliyyət göstərir: tədqiqatlar üzrə vitse-prezident (fin Ylijohtaja (tutkimus)) və inzibati məsələlər üzrə vitse-prezident (fin Ylijohtaja (hallinto)). Akademiyanın elmi strategiyasının hazırlanması ilə Finlandiya hökuməti tərəfindən üç il müddətinə təyin edilən İdarə Heyəti (fin hallitus) məşğul olur.[3] 2010–2014-cü illərdə İdarə Heyətinin sədri tanınmış fin rusisti Arto Mustayoki olmuşdur. 1 yanvar 2022-ci ildən 31 dekabr 2024-cü ilə qədər olan dövr üçün İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə Oulu Universitetinin professoru Yohanna Myullyuharyu təyin edilmişdir.
Akademiyanın professorları
[redaktə | vikimətni redaktə et]Finlandiya Akademiyası tərəfindən təyin olunan akademiya professoru vəzifəsi ölkənin ən nüfuzlu tədqiqatçı postlarından biri sayılır. Professorlar beş il müddətinə təyin edilirlər. Hazırda Akademiyada 32 professor və iki xüsusi mütəxəssis fəaliyyət göstərir: sosial bərabərlik və qadın tədqiqatları üzrə ixtisaslaşmış Minna Kant (fin Minna Canth) və beynəlxalq münaqişələrin idarə edilməsi üzrə ixtisaslaşmış Marti Ahtisari (fin Martti Ahtisaari).[4]
Finlandiya Akademiyası tərəfindən təqdim olunan bu status tədqiqatçılara öz sahələri üzrə tam ştatlı elmi fəaliyyətlə məşğul olmaq imkanı yaradır.[5]
Hazırda fəaliyyət göstərən professorlar (may 2018-ci il üçün)[4]
|
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Academy of Finland. Organisation". Academy of Finland. İstifadə tarixi: 12 may 2022.
- ↑ Heikki Mannila appointed as President of the Academy of Finland, Finnish Ministry of Education and Culture, December 19, 2011.
- ↑ "Academy of Finland. Board". Academy of Finland. İstifadə tarixi: 12 may 2022.
- 1 2 "Akatemiaprofessorit". Academy of Finland. 30 aprel 2018. 19 aprel 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 may 2018.
- ↑ "Academy Professors" (ingilis). Research Council of Finland. İstifadə tarixi: 11 may 2024.
Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]
| ||||
