Finlandiya iqtisadiyyatı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Finlandiya iqtisadiyyatı
Silja Symphony and icy sea lane South Harbor Helsinki Finland.jpg Ölkənin əsas iqtisadiyyat mərkəzi olan Helsinki
Büdcə ili Təqvim ili
Ticarət təşkilatları AB, DTTİƏİT
Əksi qeyd olunmayıbsa, bütün məlumatlar ABŞ dolları ilədir.

Finlandiya iqtisadiyyatı - Fransa, Almaniyaİngiltərə kimi digər Qərbi Avropa iqtisadiyyatlarına bənzər adambaşına düşən istehsal rəqəmi ilə yüksək sənayeləşmiş, qarışıq iqtisadiyyatdır. Finlandiya iqtisadiyyatının ən böyük sektoru 72,7 faizlə xidmət, ardınca 31.4 faizlə istehsal və saflaşdırma sənayesidir. İlkin istehsal sadəcə 2,9 faizi təşkil edir.[1][2]

Xarici ticarətə gəldikdə, əsas iqtisadi sektor istehsalatdır. Ən böyük sənaye sahələri[3] elektronika (21,6 faiz), maşın, nəqliyyat vasitələri və digər mühəndis metal məhsullar (21,1 faiz), meşə sənayesi (13.1 faiz) və kimya məhsullarıdır. (10.9 faiz). Finlandiyada ağac və bir neçə mineral və şirin su ehtiyatı var. Meşə təsərrüfatı, kağız fabrikləri və kənd təsərrüfatı sektoru (vergi ödəyiciləri ildə təxminən 2 milyard avro xərcləyir) kənd sakinləri üçün siyasi baxımdan həssasdır. Böyük Helsinki bölgəsi, təxminən, ÜDM-nin üçdə birini təşkil edir.[4]

2004-cü ildə OECD müqayisəsində, Finlandiyada yüksək texnoloji istehsal İrlandiyadan sonra ikinci yeri tutmuşdu. Bilik tələb edən xidmətlər ən kiçik və yavaş böyüyən sektorları - xüsusilə kənd təsərrüfatı və aşağı texnoloji istehsal - İrlandiyadan sonra ikinci yeri tutdu. İnvestisiya gözləniləndən aşağı idi. Ümumilikdə qısamüddətli perspektiv yaxşı idi və ÜDM artımı bir çox AB-dəki həmkarından üstün olmuşdur. Finlandiya, İsveç, Danimarka və İngiltərədən sonra Avropada 4-cü ən böyük bilik iqtisadiyyatına sahibdir.[5] Finlandiya iqtisadiyyatı Ümumdünya İqtisadi Forumunun qlobal informasiya texnologiyaları hesabatına görə, biznes sektoru, elmi istehsal və informasiya və rabitə texnologiyaları sahəsi ilə dövlət yardımı arasında razılaşdırılmış nəticələrə görə liderlik edir.[6]

Finlandiya dünya iqtisadiyyatına yüksək inteqrasiya olunmuşdur və beynəlxalq ticarət ÜDM-sinin üçdə birini təşkil edir.[7] Avropa İttifaqı Finlandiya ümumi ticarətin 60 faizini təşkil edir. Ən böyük ticarət axını Almaniya, Rusiya, İsveç, Birləşmiş Krallıq, ABŞ, HollandiyaÇin arasındadır.[7] Ticarət siyasətini Finlandiyanın kənd təsərrüfatından başqa ənənəvi olaraq sərbəst ticarət tərəfdarları arasında olduğu Avropa Birliyi idarə edir. Finlandiya Avrozonaya qoşulan yeganə Skandinaviya ölkəsidir: Danimarkaİsveç ənənəvi valyutalarını qorudu, İslandiyaNorveç isə ümumiyyətlə AB üzvü deyillər.

İqtisadi göstəricilər[redaktə | əsas redaktə]

Aşağıdakı cədvəldə 1980-2017-ci illərdə Finlandiya iqtisadiyyatıyla bağlı əsas göstəricilər verilişdir. İnflyasiyanın 2%-in altında olduğu illər yaşılla göstərilmişdir.[8]

İl ÜDM
(milyard dollarla)
Adam başına düşən ÜDM
(Avro ilə)
ÜDM artımı
(real)
İnflyasiya faizi
(faizlə)
İşsizlik
(faizlə)
Dövlət borcu
(ÜDM-dəki nisbəti)
1980 33.7 7,059 5.7 % Mənfi artış11.6 % 5.3 % 10.9 %
1981 38.1 7,957 1.3 % Mənfi artış12.0 % Mənfi artış5.7 % Mənfi artış11.5 %
1982 42.8 8,901 3.1 % Mənfi artış9.3 % Mənfi artış6.1 % Mənfi artış13.9 %
1983 47.8 9,870 3.1 % Mənfi artış8.4 % 6.1 % Mənfi artış15.4 %
1984 54.5 10,986 3.2 % Mənfi artış7.0 % Positive decrease5.9 % Positive decrease15.2 %
1985 58.3 11,910 3.5 % Mənfi artış5.8 % Mənfi artış6.0 % Mənfi artış15.8 %
1986 62.7 12,776 2.7 % Mənfi artış2.9 % Positive decrease6.7 % Mənfi artış16.4 %
1987 67.8 13,755 3.6 % Mənfi artış4.1 % Positive decrease4.9 % Mənfi artış17.6 %
1988 76.8 15,542 5.2 % Mənfi artış5.1 % Positive decrease4.2 % Positive decrease16.5 %
1989 85.9 17,344 5.1 % Mənfi artış6.6 % Positive decrease3.1 % Positive decrease14.3 %
1990 91.0 18,296 0.7 % Mənfi artış5.0 % Mənfi artış3.2 % Positive decrease13.8 %
1991 87.0 17,398 −5.9 % Mənfi artış4.5 % Mənfi artış6.7 % Mənfi artış21.8 %
1992 84.9 16,873 −3.3 % Mənfi artış3.3 % Mənfi artış11.8 % Mənfi artış39.3 %
1993 85.7 16,963 −0.7 % Mənfi artış3.3 % Mənfi artış16.5 % Mənfi artış54.1 %
1994 90.8 17,875 3.9 % 1.6 % Mənfi artış16.7 % Mənfi artış56.1 %
1995 98.6 19,329 4.2 % 0.4 % Positive decrease15.5 % Positive decrease55.1 %
1996 102.1 19,946 3.7 % 1.0 % Positive decrease14.6 % Mənfi artış55.3 %
1997 110.7 21,577 6.3 % 1.2 % Positive decrease12.7 % Positive decrease52.2 %
1998 120.4 23,387 5.4 % 1.3 % Positive decrease11.5 % Positive decrease46.9 %
1999 126.9 24,599 4.4 % 1.3 % Positive decrease10.3 % Positive decrease44.0 %
2000 136.3 26,349 5.6 % Mənfi artış3.0 % Positive decrease9.9 % Positive decrease42.5 %
2001 144.4 27,878 2.6 % Mənfi artış2.7 % Positive decrease9.2 % Positive decrease40.9 %
2002 148.3 28,545 1.7 % 2.0 % 9.2 % Positive decrease40.2 %
2003 151.6 29,112 2.0 % 1.3 % Positive decrease9.1 % Mənfi artış42.7 %
2004 158.5 30,361 3.9 % 0.1 % Positive decrease8.9 % Positive decrease42.6 %
2005 164.4 31,392 2.8 % 0.8 % Positive decrease8.5 % Positive decrease39.9 %
2006 172.6 32,844 4.1 % 1.3 % Positive decrease7.8 % Positive decrease38.1 %
2007 186.6 35,358 5.2 % 1.6 % Positive decrease7.0 % Positive decrease34.0 %
2008 193.7 36,545 0.7 % Mənfi artış3.9 % Positive decrease6.4 % Positive decrease32.6 %
2009 181.0 33,988 −8.3 % 1.6 % Mənfi artış8.3 % Mənfi artış41.7 %
2010 187.1 34,962 3.0 % 1.8 % Mənfi artış8.5 % Mənfi artış47.1 %
2011 196.9 36,625 2.6 % Mənfi artış3.3 % Positive decrease7.8 % Mənfi artış48.5 %
2012 199.8 36,990 −1.4 % Mənfi artış3.2 % Positive decrease7.7 % Mənfi artış53.9 %
2013 203.3 37,470 −0.8 % Mənfi artış2.2 % Mənfi artış8.2 % Mənfi artış56.5 %
2014 205.5 37,693 −0.6 % 1.2 % Mənfi artış8.7 % Mənfi artış60.2 %
2015 209.6 38,307 0.1 % Positive decrease0.2 % Mənfi artış9.4 % Mənfi artış63.6 %
2016 215.8 39,322 2.1 % 0.4 % Positive decrease8.8 % Positive decrease63.0 %
2017 224.3 40,753 3.0 % 0.8 % Positive decrease8.7 % Positive decrease61.4 %

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Finland in Figures – National Accounts". Statistics Finland. İstifadə tarixi: 2007-04-26.
  2. "Finland - Employment by economic sector | Statistic". Statista. İstifadə tarixi: 2016-05-02.
  3. "Finland in Figures – Manufacturing". Statistics Finland. İstifadə tarixi: 2007-04-26.
  4. "Finland - Area, population and GDP by region | Statistic". Statistics Finland. İstifadə tarixi: 2016-08-09.
  5. "Archived copy" (PDF). 3 June 2013 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 December 2017.
  6. "The Global Information Technology Report 2014 : Rewards and Risks of Big Data" (PDF). 3.weforum.org. İstifadə tarixi: 29 December 2017.
  7. 1 2 "Finnish Economy". Embassy of Finland. 23 July 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-05-07.
  8. "Report for Selected Countries and Subjects". www.imf.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2018-09-15.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]