Finqal mağarası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Finqal mağarası
ing. Fingal’s Cave, şot.kelt Uamh-Binn
Fingal mağarasının dənizdən görünüşü
Fingal mağarasının dənizdən görünüşü
Ümumi məlumatlar
Dərinliyi 69[1], 45 m[2], 85[3]
Amplitudası 22 m
Uzunluğu 1130[4]
Kəşf tarixi 1772
Dövrü Paleosen
Tipi karst
Giriş sayı 1
İşıqlandırma Günaş şüaları
Yerləşməsi
56°26′02″ şm. e. 6°20′10″ q. u.
Ölkə  Böyük Britaniya
Vilayət
Rayon
  • Staffa
Finqal mağarası xəritədə
Finqal mağarası
Finqal mağarası
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Finqal mağarası (ing. Fingal’s Cave) — Məskunlaşma olmayan Staff adasında, dəniz dalğalarının abraziyası nəticəsində meydana gələn mağara. Ada Daxili Hebrid adaları qrupuna daxildir. Mağara həm Şotlandiya Milli qoruğunun ərazisində yerləşir və həm də Şotlandiya Milli Fonduna daxildir.[5]

Ümumi məlumat[redaktə | mənbəni redaktə et]

Finqal mağarası adanın cənubunda, dəniz sahilində yerləşir. Ərazi lava axınları zamanı formalaşan bazalt sütunlarından təşkil olunub. Xarici görünş baxımdan o Şimali İrlandiyada olan Nəhənglərin döşəməsini xatırladır. Ada bütünlüklə bazalt sütunlarından təşkil olunduğundan Staffa adıda sütun-ada mənası verir. Mağara altıbucaqlı, hündürlüyü 11 metrə çatan bazalt sütunlarından təşkil olunub. Girişi yetərincə böyük olub, tağ formasındadır. Mağranın ölçülər barədə fərqli informasiyalar mövcuddur. Dərinliyi haqqında olan məlumatlar 45-85 metr arasında dəyişir. Əsas zalın hündürlüyü 22 metr, mağaranın ümumi uzunluğu isə 113 metrdir. Mağaranın girişinin dəniz səviyyəsində olması daxilə quru yolun olmaması ilə nəticələnmiş. Ancaq qayıq ilə daxildə hərəkət etmək mümükündür. Mağaraya aprel- sentyabr ayaları arasında turist marşurutları təşkil olunur.

Kəşf olunması və adlandırılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mağara dünyaya XVIII əsrdə məlum oldu. Təbiətşünas ser Cozef Benks ilk dəfə mağara haqqında məlumat verdi. Benk və onun komandası 1743-1820 illərdə dəfələrlə adada olmuş, adanı tədqiq etmiş və bu mağara ilə yanaşı digər mağaraları da kəşf etmişlər. Adanın rəsmi kəşf olunma tarixi 1772-ci il hesab olunur. Mağara əvvələr Şotland kelt dilində "An Uamh Bhin" adlanırdı. Bu da "musiqli mağara" demək idi. Sonralar şotland yazıçısı Ceyms Makferson "Osanna" hekayələr toplusunda qədim kelt mifologiyası qəhrəmanı olan Finna Mak Kumana (Fangal) haqqında məlumat verdi və əfsanəyə görə bu qəhrəman İrlandiya ilə Şotlandiya arasında nəhəng bazalt sütunlardan körpü düzəldir.[6]

İncəsənət və ədəbiyyatda[redaktə | mənbəni redaktə et]

Alman bəstəkar Feliks Mendelson 1829-cu ildə mağaranı ziyarət etmiş və mağaradakı qəribə exodan təsirlənərək "Finqal mağarası" uvertürasını yazmışdır. 19-cu əsrin məşhur yazıçılarından biri olan Jül Vern özünün Yaşıl şüa, Yerin mərkəzinə səyahətSirli ada romanlarında mağaranı xatırlatmışdır. Valter Skottda mağara haqqında öz fikirlərini söyləmişdir. Mağara I Viktoriyanın da diqqəti cəlb etmiş və mağaraya səyahət etmiş.

Fingan mağarasaının diqqət çəkən cəhətlərindən biri də, mağaranın akustikasıdır. Ölçüsü, girişinin forması və dəniz dalğaları mağarada fərqli səslərin əmələ gəlməsinə səbəb olur.[7]

Şəkillər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarci keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]