Florenski dağlaləsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Florenski dağlaləsi - (lat. Tulipa eichleri Regel). Zambaqkimilər – (Lilicaeae Juss.) fəsiləsinə aid bitki növü. [1]

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir –   VU A2c + 3c.Nadir, atropatan endemik növüdür.[2]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik ot bitkisidir.  Soğanaq 2 sm-ə qədər diametrdə, yumurtavari uzunsovdur, tünd-qonur qınla örtülüdür. Gövdə 10-25 sm hündürlükdədir. Yarpaqlar 3-4 ədəd bükülmüş, göyümtül, çılpaq, aşağıdakılar çox və ya az enli-neştərşəkilli, yuxarıdakılar dar-xətvaridir. Çiçəklər təkdir, çiçəkyanlığının yarpaqcıqları 2,5-4 sm uzunluğunda, alovu qırmızı, əsası daxili tərəfdən tünd-göyümtül və ya qara ləkəli, sarı haşiyəlidir, xaricdən yumurtavari, rombvari, qısa-sivri, daxildən uzunsov, tərs-yumrtavari, təpə hissəsi adətən kəsikdir. Erkəkcik çiçəkyanlığından qısa, sapı qara, tozcuğu sarı, sapdan qısadır. Qutucuq 3-4 sm uzunluğundadır [3]

?Florenski dağlaləsi
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:Birləpəlilər
Yarımsinif:Liliid
Sıra:Zanbaqçiçəklilər
Fəsilə:Zanbaqkimilər
Cins:Dağlaləsi
Növ: Florenski dağlaləsi
Elmi adı
Tulipa florenskyi
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???
Poçt markası (1993).

Bioloji, ekoloji, fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Aşağı və orta dağ qurşaqlarında – daşlı-çınqıllı, qayalı yamaclarda yayılmışdır. Çiçkləməsi aprel, meyvələməsi may ayına təsadüqf edir. Çoxalması toxumla və vegetativ yolladır. Kseromezofitdir[4]. Geofit, dərmanbəzək bitkisidir [5]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan MR – Ordubad rayonu Nüsnüs (Diah, Qalagüney, Soyuq dağları) və Dırnıs kəndləri ətrafında, Azərbaycandan kənarda isə İranda yayılmışdır. Quru, daşlı yamaclarda bitir. Tək-tək rast gəlir.

Ehtiyatının dəyişilmə səbəbləri[redaktə | əsas redaktə]

Antropogen amillər, mal-qara otarılması.Dekorativ əhəmiyyətinə görə əhali tərəfindən intensiv toplanılması və zoogen amillər.

Becərilməsi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın Botanika İnstitutunun Botanika bağında becərilir.

Qəbul edilmiş qorunma tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Xususi mühafizə tədbirləri hazırlanmamışdir.Yeni yayılma yerlərinin axtarılması vacibdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan SSR-in Qırmızı kitabı, Bakı, 1989.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://redbook.az/?options=project&id=Florenski%20t%C3%BClpan%C4%B1
  2. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  3. Ахундов Г.Ф., 1952
  4. Talıbov T.H, İbrahimov Ə.Ş., 2010; .Ибадлы О.В., 2005
  5. İbadlı O.V, 2002 Mehdiyeva N.P., 2011