Fransua-Alfons Forel

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Fransua-Alfons Forel
ETH-BIB-F.-A. Forel, gestorben 1912-Dia 247-08554.tif
Doğum tarixi 2 fevral 1841(1841-02-02)[1][2][3][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 8 avqust 1912(1912-08-08)[1] (71 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
İş yeri
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Fransua-Alfons Forel (fr. François-Alphonse Forel; 2 fevral 1841[1][2][3][…], Morj[d][4]8 avqust 1912[1], Morj[d][4]) — İsveçrə təbiətşünası, tibb professoru, həkim, təbiətşünas.

Limnologiyanın banisi.

Bioqrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Cenevrə gölü sahilində anadan olub.

Fiziologiya və anatomiya mövzusunda mühazirə oxuduğu Lozanna Universitetinin Tibb professoru. Bundan əlavə, özünü ehtirasa - göllərin, xüsusən Cenevrə gölünün öyrənilməsinə həsr etdi [5]. Göllərdəki biologiya, kimyəvi xassələr, su dövranı və çöküntü və onların əlaqələri ilə bağlı tədqiqatlar aparmışdır. Elmin yeni bir sahəsinin - limnologiyanın əsasını qoydu.

Kəşflərini 1892-1904-cü illərdə "Le Léman: Monographie limnologique" adlı üç cildlik bir əsərində yayımladı. F.Forel göllərdə sıxlığın dəyişməsi fenomenini kəşf etdi və bunun izahını tapdı. Su obyektlərinin rəngini təyin etmək üçün bir metod da hazırladı. Bu Trout-Ole adlandırılan tərəzi bu gün də qismən istifadə olunur, baxmayaraq ki, indi daha dəqiq metodlarla əvəz edilmişdir.

İsveçrənin Cenevrə gölündə seyşe fenomeninin elmi müşahidəsini aparan ilk şəxs idi.

Seçilmiş əsərləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Note sur la découverte faite à Schussenried de l’homme contemporain du renne. Lausanne 1867
  • Beiträge zur Entwickelungsgeschichte der Najaden. Würzburg 1867
  • Introduction à l'étude de la faune profonde du lac Leman. Lausanne 1869
  • Expériences sur la température du corps humain dans l’acte de l’ascension sur les montagnes. Lausanne 1871-74, 3 Serien
  • Rapport sur l'étude scientifique du lac Leman. Lausanne 1872
  • Études sur les seiches du lac Leman. Lausanne 1873 u. 1875
  • La faune profonde du lac Leman. Lausanne 1873 u. 1874
  • Matériaux pour servir à l'étude de la faune profonde du lac Léman. Lausanne 1874-79
  • Contributions à l'étude de la limnimétrie du lac Léman. Lausanne 1877-81
  • Les causes des seiches. Archives de physique, 1878
  • Températures lacustres. Archives de physique, 1880
  • Seiches et vibrations des lacs et de la mer. Paris 1880
  • Les variations périodiques des glaciers des Alpes; Rapports annuels. Genf 1881 u. 1882, Bern 1883 ff.
  • Les tremblements de terre, étudiés par la commission sismologique suisse. Archives de Genève, 1881 ff.
  • Limnimétrie du Léman. Mit Emile Plantamour, Lausanne 1881
  • Die pelagische Fauna der Süßwasserseen. Biologisches Zentralblatt, Erlangen 1882
  • Faune profonde des lacs suisses. Genf 1885
  • Le lac Léman. 2. Auflage, Genf 1886
  • Les microorganismes pélagiques des lacs de la région subalpine. Revue scientifique, 1887
  • La thermique de la Méditerranée. Genf 1891
  • Le Léman. Monographie limnologique. Lausanne 1892—1902
  • Handbuch der Seenkunde. Stuttgart 1901

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  2. 1 2 Francois-Alphonse Forel // Encyclopædia Britannica (ing.).
  3. 1 2 François-Alphonse Forel // Proleksis enciklopedija (xorv.). 2009.
  4. 1 2 3 4 Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası, Avstriya Milli Kitabxanası Record #116661895 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND). 2012—2016.
  5. Аделунг Н. Н. Форель, Франсуа-Альфонс  // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]