Fransua Araqo

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Fransua Araqo
fr. Dominique François Jean Arago
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 26 fevral 1786(1786-02-26)
Doğum yeri Estajel, Fransa
Vəfat tarixi 2 oktyabr 1853 (67 yaşında)
Vəfat yeri Paris, Fransa
Dəfn yeri Per-Laşez qəbiristanlığı
Vətəndaşlıq Flag of France.svg Fransa[1]
Milliyyəti Fransızlar
Elm sahəsi fizika, astronomiya
İş yeri Bureau des Longitudes[d]
Alma mater Fransua-Araqo Litseyi, Politexnik məktəbi
Uşaqları Emmanuel Arago[d][1]Alfred Arago[d][1]
Atası François Bonaventure Arago[d][1]
Anası Marie Arago[d][1]
Tanınmış yetirmələri Yvon Villarceau[d]
Mükafatları "Pour le Mérite" ordeni
Kopli medalı (1825)
Rumford medalı (1850)
İmza
Commons-logo.svg Fransua Araqo Vikianbarda

Fransua Dominik Araqo (26 fevral 1786, Perpinyan yaxınlığındakı Estajel - 2 oktyabr 1853, Paris) – fransız astronomfizik, siyasi xadim, Paris EA-nın üzvü (1809), Peterburq EA-nın fəxri əcnəbi üzvü (1829). 1830-cu ildən Paris EA-nın katibi və Paris rəsədxanasının direktoru olmuşdur. Onun göstərişi ilə U.Leverye Uranın hərəkətindəki sarsıntıları hesablamış və bunun nəticəsində Neptun kəşf edilmişdir. Araqonun astronomiya, optika, elektromaqnetizm, meteorologiyafiziki coğrafiyaya dair əsərləri var. Polyariskopu ixtira etmiş, poladdan ilk süni maqnitlər almış, fırlanma maqnetizmini kəşf etmiş, qütb parıltısı və maqnit fırtınası arasında əlaqə olduğunu müəyyənləşdirmişdir. 1830-1948-ci illərdə Deputatlar palatasının üzvü, Fransada 1848-ci il inqilabından sonra hərbi və dəniz naziri vəzifələrində işləmişdir.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 (unknown type) / red. ilə G. BonetPublications de l'olivier, 2011. — 699 s.
  2. Fransua Araqo // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası  : [25 cilddə] / baş red. M. K. Kərimov. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2009. — I  cild. — Səhifələrin sayı:  608. — Səh.: 586. — 10 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-02-4.