Məzmuna keç

Frants Fanon

Vikipediya, azad ensiklopediya
Frants Fanon
fr. Frantz Fanon
Doğum tarixi 20 iyul 1925(1925-07-20)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 6 dekabr 1961(1961-12-06)[1][2][…] (36 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi leykoz
Fəaliyyəti yazıçı, filosof, psixiatr, esseist, sosioloq, siyasətçi
fondation-frantzfanon.com
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Frants Omar Fanon (/ˈfænən/,[3] Amerikan ingiliscəsi: /fæˈnɒ̃/;[4] fransızca: [fʁɑ̃ts fanɔ̃]; 20 iyul 1925[1][2][…], For-de-Frans6 dekabr 1961[1][2][…], Betesda, Merilend) — Martinika Fransa koloniyasından (bu gün Fransa departamenti) olan fransız Vest-Hindli[5][6] psixiatrısiyasi filosofu. Əsərləri postmüstəmləkə tədqiqatları və tənqidi nəzəriyyə sahələrində təsirli olmuşdur.[7] Fanon bir ziyalı olmaqla yanaşı, siyasi radikal və pan-afrikaçı idi, müstəmləkəçiliyin psixopatologiyası və dekolonizasiyanın insan, sosial və mədəni nəticələri ilə maraqlanırdı.[8][9][10][11]

Həkim və psixiatr kimi fəaliyyəti zamanı Fanon Əlcəzairin Fransadan müstəqillik uğrunda müharibəsini dəstəkləmiş və Əlcəzair Milli Azadlıq Cəbhəsinin üzvü olmuşdur. Fanon "dövrünün ən nüfuzlu anti-müstəmləkəçi mütəfəkkiri" kimi təsvir edilmişdir.[12] Əlli ildən çoxdur ki, Fanonun həyatı və əsərləri Fələstin, Şri-Lanka, Cənubi AfrikaABŞ-də milli azadlıq hərəkatlarına və digər azadlıq və siyasi hərəkatlara ilham vermişdir.[13][14][15]

Fanon bir çox ruhi xəstələrin institusional qayğı ilə müalicə olunmaq əvəzinə ailələrinə və icmalarına inteqrasiya olunarsa, proqnozlarının yaxşılaşacağına inanaraq, icma psixologiyası üçün bir model hazırlamışdır. O həmçinin Sent-Albanda Fransua Toskelles və Jan Ourinin rəhbərliyi altında işləyərkən institusional psixoterapiya sahəsinin yaradılmasına kömək etmişdir.[16]

  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  2. 1 2 3 4 Peterson C. Frantz Fanon // Encyclopædia Britannica (ing.).
  3. "Fanon – Definition of Fanon at Dictionary.com". Dictionary.com.
  4. "Frantz Fanon". The American Heritage Dictionary. Houghton Mifflin Harcourt. 2020.
  5. "Frantz Fanon | Biography, Writings, & Facts". Encyclopedia Britannica (ingilis). İstifadə tarixi: 12 fevral 2019.
  6. Macey, David. Frantz Fanon: A Biography (ingilis). Verso Books. 2012. 14. ISBN 9781844678488.
  7. Biography of Frantz Fanon. Encyclopedia of World Biography. İstifadə tarixi: 8 iyul 2012.
  8. Seb Brah. "Franz Fanon à Dehilès: « Attention Boumedienne est un psychopathe". academia.edu.
  9. Gordon, Lewis (1995), Fanon and the Crisis of European Man, New York: Routledge.
  10. Hussein Abdilahi Bulhan, Frantz Fanon and the Psychology of Oppression (1985), New York: Plenum Press.
  11. Fanon, Frantz. "Full text of "Concerning Violence"". Openanthropology.org.
  12. Jansen, Jan C.; Osterhammel, Jürgen. Decolonization: A Short History (ingilis). Princeton University Press. 2017. 165. ISBN 978-1-4008-8488-9.
  13. Alice Cherki, Frantz Fanon. Portrait (2000), Paris: Seuil.
  14. David Macey, Frantz Fanon: A Biography (2000), New York: Picador Press.
  15. Nigel Gibson, Fanonian Practices in South Africa, University of KwaZulu-Natal Press, Pietermaritzburg, 2011.
  16. Duran, Eduardo-1 Bonnie-2. Native American Postcolonial Psychology. Library of Congress: State University of New York Press. 1996. 186. ISBN 0-7914-2354-9.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]