Free TON

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Free TON, Nikolay Durov ilə Telegram taqımı tərəfindən TON protokolu bazasında yaradılmış blok-zəncir əsaslı (blockchain) platform və həmin platformun gizli valyutasıdır. ABŞ Mənkul Qiymətlər və Birja Komissiyasına məhkəmədə uduzmuş TON taqımı öz layihəsindən məcburi imtina etdikdən sonra 7 may 2020-ci il tarixində Free TON layihəsi işə salınmışdır[1][2].

Layihənin başlanması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Free TON-un başlanması onlayn-yayım şəklində həyata keçirildi və beləliklə hər kəs tədbirdə iştirak edib maraqlandırdığı sualı verə bilərdi. Layihə tokenlərə yatırımsız və onlıarın satışı olmadan düzəldicilər, validatorlar və gizli valyuta sənayesi nümayəndələri topluğu tərəfindən başlanıb. Layihə Ton Labs, P2P.org, BR Staking, Dokia Capital, Kuna, Everstake, Chorus One, Bitscale Capital kimi şirkətlər ilə dəstəklənib.[3]. Layihəni işə salma təşəbbüsçüləri Adəmi-mərkəziyyət Bildirisini açıq şəbəkəyə qoyaraq, hər kəsin onu imzalamasına imkan verdilər, yeganə şərt ABŞ vətəndaşı olmamasıdır.

Peşəkar topluğun fikiri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Layihənin Pavel Durovsuz işə salınması TON yatırımçıları, peşəkar topluq içində güclü ziddiyatlar yaratdı. Tənqidçilər Free TON-un Telegram istifadəçilər bazası olmadan layihənin mənasız olduğu fikirini bildirirdilər[4].

Bəzi KİV-lər Free TON-u səhvən TON-un forku adlandırırdılar[5], lakin fork ancaq artıq işləyən zincir əsaslı sistemdə olar bilər, TON isə işə salınmamışdır[6].

Tənqidə baxmayaraq, Adəmi-mərkəziyyət Bildirisini imzalayanların sayı layihəni güclü dəstəklə qarşılamasını göstərir. Layihənin tərəfdarları cəmiyyət ilə birlikdə qurulan, Bitcoin prinsiplərinə yaxın olan yeni bir şəbəkənin yaradılması imkanı görürlər.

Qeyd etmək olar ki, Free TON işə salınandan sonra peşəkar topluqda TON kodu əsasında başqa şəbəkələr də yaratmaq təklifləri oldu, bunun nəticəsində 2020-ci ilin may ayında TON Blockchain Contests yarışmasının bir neçə qalibi orijinal TON kodunu işlədərək Newton adlı test sistemi yaratdılar[7]

TON Crystal gizli valyutası və onun bölüşdürməsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Free TON platmormunun valyutası TON Crystal adını daşıyır. Tokenlərin ümumi emissiyası 5 milyard təşkil edir, bununla birlikdə, topluğun planlarına görə bütün tokenlər əvvəlcədən qeyri-maliyyə şərtləri ilə bölünməlidir.

Genesys-block tokenləri stacking və səsvermədə iştirak etməyən bir neçə ağıllı müqavilə (smart-contract) arasında bölünür.

Bütün TON Crystal tokenlərinin bölüşdürmə planı:

  • 85 % topluğu inkişaf etməyinə əsas qoyan ilk istifadəçilər, layihə promouterləri və başqa şəbəkə üzvləri arasında bölmək üçün Referral Giver ağıllı müqaviləsinə ayrılır.
  • 5 % şəbəkə validatorları arasında bölmək üçün Validator Giver ağıllı müqaviləsinə ayrılır.
  • 10 % Free TON içində tədbiqlər quran peşəkar düzəldiciləri dəvət edən Developer Giver ağıllı müqaviləsinə ayrılır.

Bölüşdürmədən sonra TON Crystal azad yayınlanması gözlənilir.

Layihə xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

TON sisteminin planlaşdırılmış xüsusiyyətlərini çoxusunu artıq Free TON layihəsi daşıyır. Şəbəkənin işə salınmasının özünə xas xüsusiyyətlərinə görə onun inkişafı 3 mərhələyə bölünür. Maraqlıdır ki, hər biri ünlü Amerikan film şərəfinə adlandırılıb.

«Raging Bull» adlanan I mərhələdə düzəldicilər şəbəkənin konfiqurasiyasında dəyişiklik edə bilərlər. Koda "adəmi-mərkəziyyət bombası" qoyulur. Faktiki olaraq bu funksiya şəbəkə konfiqurasiyasında dəyişiklik etmək imkanının söndürmə vaxtını sayır.

«Rumble Fish» adlanan II mərhələdə validatorlar "adəmi-mərkəziyyət bombası" partlaması nəticəsində şəbəkə konfiqurasiyasının idarəsinin götürür.

«Fight Club» adlanan III mərhələdə Free TON şəbəkəsi əsl adəmi-mərkəziyyət halına çatır.

Keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Состоялся запуск основной сети Free TON на базе разработок Telegram". ForkLog.
  2. "Telegram Abandons TON Blockchain Project After Court Fight With SEC". Coindesk.
  3. "Блокчейн-платформу TON запустили без Павла Дурова и Telegram Но без аудитории мессенджера проект рискует остаться нишевым". РБК.
  4. "Блокчейн-платформу TON запустили без Павла Дурова и Telegram". РБК.
  5. "Sidestepping Telegram, Devs and Validators Launch Fork of TON Blockchain". Coindesk.
  6. "No, Free TON Hasn't Just Forked Telegram's TON Blockchain". Cointelegraph.
  7. "Проект NewTON запустил тестовую сеть на базе разработок команды Павла Дурова". ForkLog.