Göyçay vələsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Göyçay vələsi
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Çılpaqtoxumlular
Sinif:Qozadaşıyanlar
Yarımsinif:İynəyarpaqlılar
Sıra:İynəyarpaqlılar
Fəsilə:Qaraçöhrəkimilər
Cins:Qaraçöhrə
Növ: Göyçay vələsi
Elmi adı
Taxus baccata L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  194883
MBMM  25629
GEİŞ  t:80070
IPNI  ???

Ümumi yayılması[redaktə | əsas redaktə]

İranda təbii arealı olduğu qeyd edilir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Şamaxı, İsmayıllı və Göyçay rayonlarında, orta dağ qurşağında, meşə və kolluqların tərkibində yayılıb.

Statusu[redaktə | əsas redaktə]

Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitkidir.CR A2 abc;C1.

Bitdiyi yer[redaktə | əsas redaktə]

Qarışıq meşəliklərdə, kolluqlarda, açıq sahələrdə quru yamaclarda daha çox rast gəlinir.

Təbii ehtiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda kiçik bir arealda yayılmışdır.

Bioloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 10 m olan alçaqboylu ağac və ya koldur. Gövdəsinin qabığı açıqboz rəngdədir. Yarpaqları oval-ellips şəkillidir, uzunluğu 2 dəfə enindən artıqdır. 4-8 sm uzunluqda, 2,5-4 sm enindədir. Yarpağın ucu sivri, kənarları dişli, qaidə hissəsi enli pazvari və ya dəyirmi-ürəkvaridir. Qozası təxminən 2,5 sm uzunluqda olub, bütövdür, yan dilimləri yoxdur, adətən qozası qeyri-simmetrik inkişaf etmişdir, tərəflərindən biri daha ensiz, kənarları demək olar ki, bütövdür və ya kiçik dişləri vardır, o biri tərəfi daha enlidir və üzərində yaxşı nəzərə çarpan iri dişlər vardır. Bu dişlərdən altdakılar bəzən yan dilimlərə oxşar hissə əmələ gətirir. Qozasının alt tərəfində 5-ə qədər yaxşı görünən damar vardır, onların üzəri az və ya çox tüklüdür. Fındıqcıqları oval-silindrikdir, enli, lakin çox qısa və tüklü tacı vardır. Bundan başqa az və ya çox irəli çıxmış tilləri vardır. Toxumları payızda səpildikdə yaxşı nəticə verir.

Meyvələri yayın son aylarında yetişir.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Toxumlarla və kök pöhrələri ilə çoxaldılır.

Təbii ehtiyatın dəyişilməsi səbəbləri[redaktə | əsas redaktə]

Başlıca olaraq insan fəaliyyətinin təsiridir.

Becərilməsi[redaktə | əsas redaktə]

Məlumat yoxdur.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın "Qırmızı kitabı"na daxil edilmişdir.

Zəruri qoruma tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Bitkinin təbii yayıldığı ərazilərdə yasaqlıqların yaradılması zəruridir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Деревья и кустарники СССР. Т.4. 1958.;
  • Флора Азербайджана. т.6.1955;
  • Azəraycanın ağac və kolları. III cild. 1970;
  • Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər.2005;2006;2008;

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]

http://dendrologiya.az/?page_id=112