Göylər Dağ

Göylər Dağ
40°29′42″ şm. e. 48°40′44″ ş. u.
Ölkə	Azərbaycan
Region	Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu
Rayon	Şamaxı rayonu
Bələdiyyə	Göylər bələdiyyəsi
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü	710 m
Saat qurşağı	UTC+04:00
Əhalisi
Əhalisi	6462 nəfər (2009)
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi	AZ 5615
Göylər Dağ
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Göylər Dağ və ya Dağ Göylər — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Göylər kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Kənd Göylər bələdiyyəsinə aiddir.

Toponimikası

"Göylər" oykonimi bu ərazidə məskunlaşmış səlcuqların Salur tayfasına mənsub "göglər" qolunun adı ilə əlaqələdir. Türklərin yaşadıqları başqa bölgələrdə də eyni tayfa adına rast gəlmək olur. Türkmənistanda Salur tayfasından Yeddi Uruq tirəsinin bir qolu Kuyukler, digər qolu isə Qokler adlanır. Ersari tayfasının da bir qolu Qekqler adlanır. Göylər kəndində Boğallı, Muradhasıllı, Masallı, Qazıxanlı, Mollalı, Cibi noxudlu, Tatarlar və Sayadlı tirələrindən olan insanlar yaşayırlar. Bundan başqa Türkmənistanda da Sayadlı tayfasının bir tirəsi Göylər adlanır.

19-cu əsrdə Göylər obasının yerində 2 kənd yaranıb. Kəndlərdən biri Dağ Göylər digəri isə Çöl Göylər adlanır. Göylər Dağ kəndi dağda yerləşdiyi üçün belə adlanıb. Oykonim Göylər/Göglər (etnotoponim) və dağ (dağlıq ərazi) komponentlərindən düzəlib, "dağlıq ərazidə olan Göylər kəndi" deməkdir.

Tarixi

Göylər obası 1821-ci ildə Şirvan xanlığının inzibati ərazi vahidi olan Elat mahalının tərkibində olan 20 obadan biri olub.Mahalın sakinləri əsasən maldarlıq, qismən isə əkinçiliklə məşğul olurdular.

Çar Rusiyasında

19-cu əsrin ortalatına aid mənbələrə əsasən Pirmərdəkan dağında yarımköçəri həyat tərzi keçirən gövlər tayfasına aid olan 96 ailənin bir hissəsi kəndin dağlıq ərazisində, digər hissəsi isə çöl ərazisində məskunlaşdıqları üçün burada iki kənd yaranıb. Kəndlərdən biri Dağ Göylər, digəri isə Çöl Göylər adlanıb.

1826-cı ilin payızında rus qoşunlarının polkovnik Mişenkonun komandanlığı altında Şirvan əyalətində Qacarlara qarşı apardığı hərbi əməliyyatlar dövrünə aid sənədlərdə Göylər kəndinin də daxil olduğu Elat mahalı haqqında məlumatlar qeydə alınıb. 1826-cı il oktyabr ayının rəsmi hərbi hesabatlarına əsasən, həmin dövrdə kəndin tabe olduğu Elat mahalının idarəçiliyi naib Məmməd bəy Əmir Səliyevə tapşırılıb. Müharibə dövründə kənd və daxil olduğu mahal həm hərbi-kəşfiyyat, həm də maddi təminat baxımından proseslərə cəlb edilib.

Şamaxı soyqırımı dövründə

1918-ci ilin mart-iyul aylarında erməni millətçi silahlı birləşmələri və yerli molokan dəstələrinin Şamaxı qəzasında törətdiyi kütləvi müsəlman qırğınları zamanı qəzanın ən böyük yaşayış məntəqələrindən olan Göylər kəndi strateji əhəmiyyətli hadisələrin mərkəzində yer almışdır. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Fövqəladə İstintaq Komissiyasının (FİK) sənədləri kəndin bu dövrdəki vəziyyətini sənədləşdirir.

1 yanvar 1916-cı il rəsmi statistikasına görə kənd tamamilə azərbaycanlılardan (müsəlmanlardan) ibarət, qəzanın ən böyük kənd icmalarından biri idi. Kənd bilavasitə erməni (Mədrəsə) və rus-molokan (Xilmilli, Çuxuryurd, Astraxanka) kəndləri ilə əhatə olunduğundan, qırğınlar başlayan an tam hərbi mühasirəyə düşmüşdür.

Stepan Lalayev və Ağabek Lalayevin komandanlıq etdiyi erməni qüvvələri yerli molokan silahlıları (Yakov Bezrodnov və b.) ilə ittifaqa girərək Şamaxı şəhərini dağıtdıqdan sonra ətraf müsəlman kəndlərinə, xüsusilə Göylərə hücum etdilər. Hücum edən qüvvələr odlu silahlar və pulemyotların dəstəyi ilə kəndin taxıl ehtiyatlarını və mal-qarasını kütləvi şəkildə qarət etmiş, müqavimət göstərən yerli sakinləri qətlə yetirmişlər. Göylər kəndi coğrafi mövqeyinə görə Şamaxı şəhərindəki qırğından qaçıb dağlara sığınan minlərlə dinc şəhər sakini (qadınlar, uşaqlar, yaşlılar) üçün əsas müvəqqəti sığınacaq və xilas düşərgəsinə çevrilmişdir. Qüvvələrin qeyri-bərabər olmasına baxmayaraq, Göylər əhalisi kəndə pənah gətirən qaçqınları qorumaq üçün silahlı müqavimət göstərmiş, itkilər verdikdən sonra sağ qalan əhali ilə birgə Göyçay istiqamətinə çəkilmişdir.

İstintaq nəticələri

FİK sədri Ələkbər bəy Xasməmmədov və müstəntiq A. F. Novatskinin rəsmi hesabatlarında sübut olunmuşdur ki, Göylər kəndinə edilən hücumlar təsadüfi toqquşma deyil, bölgənin müsəlman demoqrafiyasını seyrəltmək və gələcək ərazi iddiaları üçün zəmin yaratmaq məqsədilə icra edilən planlı siyasətin tərkib hissəsidir.

SSRİ dövründə

1977-ci il üçün tərtib olunmuş Azərbaycan SSR-nin inzibati ərazi bölgüsündə Şamaxı rayonunun Göylər Dağ kəndi, tərkibində Acıdərə, Çaylı, Çöl Göylər, Göylər Dağ, və Yenikənd kəndlərinin olduğu Göylər kənd Sovetinin mərkəzi olaraq qeyd olunub. Həmin dövrdə kənd əhalisi heyvandarlıq, taxılçılıq və üzümçülüklə məşğul olub. Kənddə şərab zavodu, orta və səkkizillik məktəb, kitabxana, mədəniyyət evi, kinoqurğu, və xəstəxana olub.

Hal–hazırda, Göylər Dağ kəndi Azərbaycanın Şamaxı rayonunun Göylər kənd inzibati ərazi dairəsinin mərkəzidir.

Dini və ictimai keçmişi

Göylər kəndinin dini-etnoqrafik və mənəvi tarixi kənd ərazisində aparılan arxeoloji tədqiqatlar və etnoqrafik araşdırmalar əsasında üç əsas xronoloji mərhələ üzrə öyrənilir.

İslamdan əvvəlki dövr və erkən orta əsrlər

Kənd ərazisindəki Kərimli təpəliyində yerləşən qədim qəbiristanlıqdakı uzunsov formalı, yerə batmış qəbirlərin tədqiqatçılar tərəfindən qədim türk etnoslarına aid olduğu ehtimal edilir. Çöl Göylər ərazisində, Pirə-Bağdad qəbiristanlığının yaxınlığında mövcud olmuş, lakin hazırda yeri dəqiq bilinməyən "Sarı pir" ziyarətgahının İslamdan əvvəlki dövrə — Tenqriçilik inanc sisteminə aid olduğu da ehtimal olunur.

Erkən orta əsrlər və Qafqaz Albaniyası dövrünü xarakterizə edən iki əsas toponimik faktor Çöl Göylər ərazisindəki "Qalacıq yeri" və Dağ Göylər ərazisindəki "Arnout" dağıdır. Arxeoloq, professor Aləm Nuriyevin araşdırmalarına əsasən, "Qalacıq yeri" yaşayış məskənində III–VIII əsrlərdə şəhər tipli yaşayış mövcud olmuşdur. Ərazidə xristianlıq dövrünə aid maddi sübutlar aşkar edilmədiyi üçün, alban tayfalarının bir qisminin zərdüştilik dininə etiqad etdiyi və strateji hündürlüyə malik "Arnout" zirvəsindən hərbi-müdafiə məqsədilə od elementindən (tonqallardan) istifadə etdiyi irəli sürülür.

İslam dövrü və orta əsrlər

Tədqiqatlar İslam dininin bu əraziyə VIII əsrdə gəldiyini göstərir. Göylər kəndinin 16 kilometrliyində yerləşən Şamaxı Cümə məscidinin inşa tarixi (743-cü il), Qalacıq yaşayış məskəninin məhv olmasının VIII əsrə təsadüf etməsi və Pirə-Bağdad ərazisində ərəblərlə yerli sakinlər arasında baş vermiş döyüş haqqında yerli rəvayətlər bu fikri əsaslandırır.

Ərazi Şirvanşahlar dövlətinin tərkibinə daxil olsa da, dövrün yazılı mənbələrində Göylər kəndinin adına birbaşa rast gəlinmir. Bu, mənbələrin məhdudluğu və əhalinin qismən yarımköçəri həyat tərzi keçirməsi ilə izah olunur.

XIX–XX əsrlər və çar Rusiyası dövrü

Azərbaycan Çar Rusiyası tərəfindən işğal olunduqdan sonra, 1820-ci illərdən etibarən kameral siyahıyaalmalarda Göylər kəndi barədə rəsmi statistik məlumatlar qeydə alınmışdır. Çar üsul-idarəsi dövründə məscidlərə mollalar dövlət tərəfindən təyin edilir və onlara maaş verilirdi. Mollalar kənddə həm dini ayinləri icra edir, həm də mülki qeydiyyat, kəbin, miras bölgüsü və kənd icmasının sənədləşmə işlərini həyata keçirirdilər. 1872-ci il islahatlarından sonra mollalar birbaşa kənd icması tərəfindən seçilməyə və Tiflisdə yerləşən Zaqafqaziya Sünni Ruhani İdarəsi tərəfindən təsdiqlənməyə başladı.

Sənədlər və yerli yaddaş əsasında kəndin baş mollalarının xronologiyası müəyyən edilmişdir:

• Molla Nuru — Əslən Qəbələdən olan bu şəxs 1840–1850-ci illərdə kəndə təyinatla göndərilmiş ilk məlum molladır.
• Molla Nəbi Hacı İbrahim oğlu — 1860-cı illərdə fəaliyyət göstərmişdir. Rəsmi sənədlərdə onun hökumət əleyhinə fəaliyyətdə şübhəli bilindiyi qeyd olunmuşdur.
• Molla Abdulla Nuru oğlu — 1870-ci illərdə kəndin mollası olub. Qəbələdən gəlmiş kəndin ilk məlum mollası Molla Nurunun oğludur.
• Molla Nurməmməd Abdulla oğlu — İstanbulda dini təhsil almış, XX əsrin əvvəllərindən 1925-ci ilə qədər fəaliyyət göstərmişdir.
• Molla Fəttah Abdulla oğlu — Qardaşı Molla Nurməmməd Abdulla oğlundan sonra sovet rejiminin ilk illərində icma tərəfindən molla seçilmiş, 1937-ci ildə Stalin repressiyaları zamanı güllələnmişdir.

Məscid tikintisi və dini təhsil

Pir Mərdəkan xanəgahındakı köhnə məscidin kiçik olması və 1902-ci il Şamaxı zəlzələsinin fəsadları səbəbindən, 1902-ci ildə kənd ağsaqqalı Hacı Nuh Hacı İbrahim oğlunun rəhbərliyi və yerli əhalinin vəsaiti hesabına Göylərdə yeni, daha böyük kənd məscidi inşa edilmişdir.

Kənd məscidinin nəzdində fəaliyyət göstərən mollaxanada ilkin şəriət təhsili alan uşaqlar sonradan təhsillərini Şamaxı Cümə məscidinin mədrəsələrində davam etdirirdilər. Sovet dövründə dini təhsil qadağan edilsə də, kənddə ərəb və fars dillərini bilən xəttat və dindarların formalaşdırdığı, yerli dildə "Yeddilik" adlandırılan dindar qruplar fəaliyyət göstərmiş, Quranın xətm edilməsi ayinlərini qorumuşdular.

XIX əsrin ikinci yarısında iqtisadi vəziyyətin yaxşılaşması ilə kənd sakinləri Həcc ziyarətinə getməyə başlamışlar. Araşdırmalara görə, 1920-ci ilə qədər kənddən 22 nəfər Həcc ziyarətində olmuşdur (onlardan Hacı Hasan Səfər oğlu və Hacı Qasım Qurban oğlu ziyarət zamanı vəfat etmişlər). 1920-ci ildə sovet hakimiyyətinin qurulması və sərhədlərin bağlanması ilə bu ziyarətlər dayandırılmışdır.

Şeyx Əyyub təriqəti

XIX–XX əsrlərdə Şirvan regionunda geniş yayılan və Şeyx Əyyub Bayram oğlu (1730–1796) tərəfindən əsası qoyulan sufi təriqəti Göylər kəndində də güclü nüfuza malik olmuşdur. Zikr və mürşüd-mürid prinsipinə əsaslanan bu təriqətin bəzi şeyxləri və müridləri Göylər kəndində məskunlaşmışdılar. Təriqətin ilk tanınmış göylərli müridləri və şeyx tərəfindən seçilən xəlifələri arasında Hacı İbrahim Əlimərdan oğlu, Yaqub Bədəl oğlu və Pirimverdi Halim oğlunun (Sofu Əhməd) adları çəkilir.

Coğrafiyası və iqlimi

Göylər Dağ kəndi rayon mərkəzi Şamaxı şəhərindən 17 km cənubda, Çöl Göylər kəndindən 10 km məsafədə, Ləngəbiz silsiləsinin şimal ətəyində yerləşir.

— Şamaxı şəhərindən 17 km cənubda, Çöl Göylər kəndindən 10 km məsafədə, Ləngəbiz silsiləsinin şimal ətəyində yerləşir.

Azərbaycanın Şamaxı rayonunun Göylər kənd inzibati ərazi dairəsinə Göylər Dağ, Acıdərə, Çöl Göylər, Yenikənd kəndləri daxildirlər. Göylər Dağ kəndi isə bu kənd inzibati ərazin dairəsinin mərkəzidir.

Göylər kəndi iqlimi
Göstərici	Yan	Fev	Mar	Apr	May	İyn	İyl	Avq	Sen	Okt	Noy	Dek	İl
Maksimum orta, °C	4,8	6,2	10,7	15,7	21,4	26,9	30,2	30,2	24,1	17,5	10,8	6,5	17,1
Orta temperatur, °C	0,9	2,1	6,1	11,0	16,6	21,7	24,9	24,9	19,5	13,5	6,9	2,6	12,6
Minimum orta, °C	−2,4	−1,6	1,6	5,8	11,2	15,9	19,2	19,3	15	9,8	3,4	−0,7	8,0
Yağıntı norması, mm	37	46	60	58	50	35	16	17	44	56	53	40	512
Mənbə:

Əhalisi

19-cu əsrdə

Çar Rusiyası Azərbaycanı işğal etdikdən sonra bölgədə bir neçə dəfə əhalinin siyahıyaalması aparılıb. 1856-cı il tarixli "Qafqaz təqvimi"ndə Elat mahalının Göylər kəndi əhalisinin sünni etiqadlı Azərbaycan türklərindən (təqvimdə "tatar" yazılıb) ibarət olduğu və öz aralarında Azərbaycan dilində (təqvimdə "tatarca" yazılıb) danışdıqları qeyd olunub.

1859–1864-cü illərdə aparılmış kameral təsvirin məlumatları əsasında tərtib edilmiş Bakı quberniyasının yaşayış məntəqələrinin siyahılarına görə, həmin dövrdə Göylər kəndində 96 təsərrüfatda, 728 nəfər əhali (368 kişi və 360 qadın) yaşayırdı. Bundan başqa siyahıda kənd əhalisinin sünni etiqadlı Azərbaycan türkləri (siyahıda "tatar" yazılıb) olduğu da qeyd olunub.

1873-cü ilə aid məlumatlara əsasən, Nikolay Zeydlits tərəfindən redaktə edilərək 1879-cu ildə nəşr olunmuş "Qafqaz diyarının yaşayış məntəqələrinin siyahıları"nın V cildində Göylər kəndi haqqında da məlumat var. Bu siyahılara görə 1873-cü ildə Göylər kəndində 137 təsərrüfatda, 847 nəfər əhali (464 kişi və 383 qadın) yaşayırdı. Bundan başqa siyahıda kənd əhalisinin sünni etiqadlı Azərbaycan türkləri (siyahıda "tatar" yazılıb) olduğu da qeyd olunub.

1886-cı ilə aid "Zaqafqaziya diyarının əhalisinə dair statistik məlumatlar toplusu"nda Göylər kəndində 1199 nəfərin (673 kişi və 526 qadın) yaşadığı qeyd olunub. Bundan başqa siyahıda kənd əhalisinin sünni etiqadlı Azərbaycan türkləri (siyahıda "tatar" yazılıb) olduğu da qeyd olunub.

20-ci əsrdə

1910-cu ildə nəşr olunmuş "Qafqaz təqvimi"ndə qeyd olunub ki, 1908-ci ildə Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasının Qəbristan dairəsinə daxil olan Göylər kəndində 1.580 nəfər əhali yaşayıb. Siyahıyaalmada kənd əhalisinin tamamilə Azərbaycan türklərindən (siyahıda "tatar" yazılıb) ibarət olduğu da yazılıb.

1911-ci ildə Bakı Quberniyası Statistika Komitəsi tərəfindən dərc edilmiş, Bakı Quberniyasının yaşayış məntəqələrinin siyahısına əsasən, həmin dövrdə kənddə ümumilikdə 255 təsərrüfatda 1611 nəfər (984 kişi və 627 qadın) Azərbaycan türkü (siyahıda "tatar" yazılıb) yaşayıb. Bundan başqa kənddəki əhalinin ümumilikdə 28 nəfəri bəy ailəsindən, 5 nəfəri isə ruhani ailəsindən olub.

1921-ci il Azərbaycan kənd təsərrüfatı siyahıyaalmasının nəticələrinə əsasən, Göylər kəndi və Dərəçə qazmasında ümumilikdə 356 təsərrüfat qeydə alınıb. Əhalisi tamamilə Azərbaycan türklərindən ibarət olan kənddə o dövrdə ümumilikdə 1586 nəfər (850 kişi və 736 qadın) yaşayıb. Bundan başqa 1586 nəfərdən yalnız 44 nəfərin savadlı olduğu da qeydə alınıb.

Azərbaycan SSR Xalq Təsərrüfatı Uçotu İdarəsinin 1933-cü ildə hazırladığı "Azərbaycan SSR-in inzibati bölgüsü" nəşrinə görə, 1933-cü il yanvarın 1-nə olan məlumata əsasən, Göylər kəndində 402 təsərrüfat və 1911 nəfər yerli əhali yaşayıb. Onlardan 981-i kişi, 930 -u isə qadın olub. Həmin nəşrdə, həmçinin göstərilir ki, Şamaxı rayonunun Göylər kənd şurasına daxil olan Çaylı, Göylər, Məlik Çobanlı, Mustafabəyli və Tatarlar kəndlərinin əhalisi etnik tərkibinə görə 95.3% Azərbaycan türklərindən (siyahıda "türk" yazılıb) ibarət olub.

1982-ci ildə nəşr olunmuş Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının altıncı cildində, Şamaxı rayonunun Dağ Göylər kəndində, 1981-ci ilə əsasən 4952 nəfərin yaşadığı qeyd olunub.

2009-cu il üçün kəndin əhalisi təqribən 6462 nəfər təşkil edirdi.

2017-ci ildə isə kəndin əhalisi 7452 nəfər olub.

Şəhidlər

Birinci Qarabağ müharibəsi

• Əlsuvar Əliheydər oğlu Məmmədov
• Baba Balakişi oğlu Mikayılov
• Mirhəli Cümalı oğlu Nuhov
• Veyis Rövşən oğlu Məhyəddinov
• Sərdar Səfərov Ələddin oğlu
• Bayramov Kamil Canbaba oğlu
• Kərimov Tehran Şirməmməd oğlu

Aprel döyüşləri

• Elşən Səlim oğlu Səmədov

İkinci Qarabağ müharibəsi

• Rza Canbaba oğlu Məmmədov
• Şəhadət Qalib oğlu Usubov
• Tərlan Dərgah oğlu Atakişiyev
• Müşfiq Bayram oğlu Məcidov
• Elgün Vasif oğlu Quliyev
• Şahmurad Natiq oğlu İsgəndərov}}

Elm və Təhsili

Dağ Göylər kəndində iki orta məktəb fəaliyyət göstərir. Bunlar Əlsuvar Məmmədov adına 1 saylı orta məktəb və Tehran Kərimov adına 2 saylı orta məktəblərdir.

Göylər kəndi Azərbaycan elminə və təhsilinə bir çox insanlar bəxş etmişdir ki, onlardan da Nurqələm Mikayılovu, Aləm Nuriyevi, Elxan Nuriyevi, Sabir Etibarlı qeyd etmək olar.

Tarixi abidələri və mədəniyyəti

Kənddə orta əsrlərə aid qəbiristanlıq, Pir körpüsü, Ənöv piri, Qalacıq yaşayış yeri (3–13 əsrlər), Pir Mərdəkan xanəgahı (12 әsr) Pir Mərdəkan türbəsi (13 əsr) var.

Pir Mərdəkan xanəgahı arxeoloqlar Aləm Nuriyev, Hüseyn Ciddi və epiqrafçı mütəxəssis Məşədixanım Nemət tərəfindən tədqiq edilmişdir. Türbə üzərindəki kitabəyə əsasən, abidə 1188–1203-cü illər aralığında Şirvanşah Fərruxzad ibn Mənuçöhr tərəfindən inşa etdirilmişdir.

Məşədixanım Nemət kitabələrə əsasən türbədə Cənubi Azərbaycanın Mədək şəhərindən olan Tahir Tac əl-Hüda Mədəkaninin dəfn olunduğunu qeyd edib.

yerli rəvayətlərdə burada Şirvanşah nəslinin nümayəndələrinin və ya yerli ruhanilərin dəfn olunduğu iddia edilir. Fyodor Deminskinin "Şamaxı qəzası Qəbirstan nahiyəsi haqqında məlumatlar" kitabında xanəgahın adı çəkilir və kənd əhalisinin XI–XII əsrlərdə Bağdad ətrafından gələrək burada məskunlaşdığı qeyd olunur. Orta əsrlərdə xanəgah həm də paytaxt Şamaxı şəhərinə daxil olmaq üçün icazə verilən mühüm regional keçid məntəqəsi, karvansara, məscid və çeşmələri olan kompleks kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Göylər məscidi 12-13-cü əsrlərdə tikilib. Üslubuna görə 12-ci əsrə aid edilib. Pir Mərdəkan xanəgahı kompleksində yerləşir.

Kənddə mədəniyyət evi və kitabxana fəaliyyət göstərir. Bundan başqa 1965-ci ildən etibarən kənddə Göylər kənd Folklor Evi fəaliyyət göstərir.

2015-ci il fevralın 16-dan mayın 29-na kimi keçirilən 5-ci Muğam Televiziya Müsabiqəsinin qalibi Göylər kəndindən olan Nisbət Sədrayeva seçilmişdir.

Səhiyyə sistemi

2018-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun “Regional İnkişaf” İctimai Birliyinin təşəbbüsü və Yaponiyanın Azərbaycandakı səfirliyinin dəstəyi ilə Göylər kəndində tibb məntəqəsi tikilib. Açılış mərasimində Şamaxı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Asif Ağayev və Yaponiyanın Azərbaycandakı səfiri Teruyuki Katori iştirak ediblər.

İqtisadiyyatı

Göylər kəndinin əhalisi başlıca olaraq əkinçilik, qismən bağçılıq və heyvandarlıq üzrə ixtisaslaşmışdır. Əkinçilikdə aparıcı yeri taxılçılıq tutur. Digər əkinçilik sahələri yerli istehlak xarakteri daşıyır. Əhalisinin yerli təlabatının ödənilməsi üçün həyətyanı sahələrdə bostan–tərəvəz məhsulları, meyvə yetişdirilir və arı saxlanılır. Heyvandarlığın başlıca sahəsi maldarlıq və qoyunçuluqdur.

Göylər kəndi qədim məskunlaşmış ərazi olsa da, sənaye cəhətdən nisbətən zəif inkişaf etmişdir. Azərbaycan Sovet İttifaqının tərkibində olan zaman kəndin sənayesinin əsasını yerli kənd təsərrüfatı məhsullarını emal edən yeyinti və yüngül sənaye sahələri təşkil edirdi. Kəndin yüngül sənayesi əsasən şərabçılıq, meyvəçilik, tikiş və xalçalıq sahələri ilə təmsil olunurdu. Yeyinti sənayesində əsas yeri üzüm məhsulunun emalı — şərabçılıq tuturdu. SSRİ-nin "alkoqolizmə qarşı mübarizə kampaniyası" çərçivəsində Azərbaycanda bir sıra bölgələrdə o cümlədən Göylər kəndində üzümçülük təsərrüfatı ləğv edildi. Üzüm sahələri saxlanılmaqla süfrə üzüm sortları əkmək planları isə SSRİ dağıldıqdan sonra torpaq sahələrinin kəndlilərə paylanılması nəticəsində reallaşmadı. Hal–hazırda kəndlilərə məxsus torpaqlarda taxıl əkilir və demək olar ki, bütün həyətyanı sahələrdə üzüm çardaqları var. Kəndin torpaq ehtiyatları və ərazisinin orta dağlıqda yerləşməsi burada bir çox təsərrüfat sahələrinin inkişafı üçün, o cümlədən dəmyə əkinçiliyi üçün şərait yaradır.

Kəndin iqtisadiyyatında tikinti materialları, əsasən mişar daşı istehsalı üçün xammal bazası (Mədan dağı) var.

Sovet dövründə kəndin əhalisi əsasən heyvandarlıq, taxılçılıq və üzümçülüklə məşğul olub.

Mənbə

Ədəbiyyat

• Azərbaycan SSR inzibati-ərazi bölgüsü: 1963-cü il oktyabrın 1-dək olan vəziyyətə əsasən (az.). Bakı: Azərnəşr. 1964. səh. 262.
• Azərbaycan SSR İnzibati-ərazi bölgüsü: 1977-ci il yanvarın 1-nə olan vəziyyətə görə tərtib edilmişdir (az.). Bakı: Azərnəşr. 1979. səh. 222. 7 oktyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
• Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti: I cild (az.). I. Bakı: Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2007. səh. 304. ISBN 978-9952-34-155-3. 15 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 iyul 2026.
• Bəndəliyev, Nurəddin. Dağlıq Şirvanın toponimləri (az.). Bakı: Elm nəşriyyatı. 2009. səh. 352.
• Deminski, Fyodor. Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasının Qəbiristan polis dairəsi haqqında bəzi məlumatlar (az.). Bakı: Füyuzat nəşriyyatı. 2026. səh. 132. ISBN 978-9952-8020-8-5. 3 iyul 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 iyul 2026.
• Кавказский календарь на 1856 год (rus). Tiflis: Канцелярия Кавказского Наместника. 1855. səh. 785. 9 dekabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 iyul 2026.
• Кавказский календарь на 1910 год (rus). Tiflis: Канцелярия Кавказского Наместника. 1909. səh. 928. 19 aprel 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyul 2026.
• Сборник сведений по Бакинской губернии. Вып. 1. Список населённых мест, количество земли и податное обложение поселян (rus). Bakı: изд. Бакинск. губ. стат. ком. 1911. səh. 311.
• Zeydlits, Nikolay. Список населённых мест Бакинской губернии // Списки населенных мест Российской империи. По Кавказскому краю. Бакинская губерния (rus). LXV. Tiflis: Кавказский стататистический комитет при Главном управлении наместника кавказского. 1870. səh. 134. 7 oktyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 iyul 2026.
• Zeydlits, Nikolay. Списки населенных мест Кавказского края. Ч. 1 : Губернии: Эриванская, Кутаисская, Бакинская и Ставропольская и Терская область. - [1880] (rus). V. Tiflis: Типография Главного Управления Наместника Кавказского. 1879. səh. 343. 16 aprel 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 iyul 2026.
• Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (rus). Tiflis: Тип. И. Мартиросианца. 1893.
• Азербайджанская сельскохозяйственная перепись 1921 года : итоги (rus). Bakı: Вторая государственная типография. 1922. səh. 81.

Xarici keçidlər

• Göylər kəndinin mənşəyi, etimologiyası və el yozumu