Gülşehri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Gülşehri, XIV əsr Türk şairidir. Dövrünün qabaqcıl şairlərindən biri olan Gülşehri haqqında yetəri qədər məlumat olmasa da, mütəsəvvif bir şair olduğu ilə bağlı məlumat vardır. Nəqli elmlərdə bilikli olmaqla yanaşı, riyaziyyat və fəlsəfə kimi əqli elmlərdə də düşüncə sahibi olduğu bildirilir. Gülşehrinin Kırşehirdə Mövləliliyi yaydığı və zəviyyədə yaşadığı, məxləsini də elə o vaxt, adı Gülşehir olan Kırşehirdən aldığı deyilir.

Mütəsəvvif olan Gülşehrinin əsərlərində bunun izləri görünür. Həmçinin şair Fəridüddin-i Attar, Mövlana Cəlaləddin Rumi və Sənai kimi mütəsəvvif yazıçılardan təsirlənmişdir. Məşhur əsərlərindən biri  Fəridüddin Attarın məşhur məsnəvisi "Mantıkut Tayr"ı təməl alan eyniadlı məsnəvidir.  Bu əsərin Attarın əsərinin tərcüməsi olduğu düşünülsə də, əslində məhz Gelşehrinin də qeyd etdiyi kimi əsər eyni adı və təməl hekayəni əhatə edir və bu tərcümə deyil. Original Mantıkut Tayrın məzmunu dəyişdirilərək fərqli mənbələrdən məzmun əlavə edilmişdir; misal üçün Ruminin "Məsnəvisi" və məşhur Hind klassiki "Kəlilə və Diminə" kimi. Bundan başqa "Fələknamə", "Əruz Risaləsi" və "Kəramt-i Ahi Evran" adlı məşhur əsərləri də vardır. "Fələknamə"ni Elxanilər hökmdarı Qazan Xana ithaf etmişdir. Həmçinin "Əruz-ı Gülşehri" və "Kuduri Tərcüməsi" adlı əsərləri də vardır.

Gülşehri Türk yazıçı və şairlərinin Türkcə əsər vermək istəmədiyi, Ərəbcə və xüsusiylə də Farsca yazdığı bir dövürdə əsərlərini Türk dilində yazaraq dilini müdafiə etmişdir. 

 Mənbə[redaktə | əsas redaktə]