Günəş sistemində ən isti yer

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Bir çoxumuz üçün bura Günəşdir. Ancaq təəssüflər olsun ki,bu doğru deyildir.Çünki Günəş sisteminin ən isti yeri Günəşdə deyil,Yupiterdədir.

Yupiterində Dünyada olduğu kimi maqnit sahəsi vardır.Təbiiki bu sahə bizimki ilə müqayisə olunmayacaq qədər böyük və güclüdür.Yupiterin bu nəhəng maqnit sahəsinə tutulan yüklü kosmik zərrəciklər,yenə Dünyamızda olduğuna bənzər "Van Allen Qurşaqları" əmələ gətirir.Bu radiasiya qurşağını əmələ gətirən isti zərrəciklərin mənbəyi; Günəş,Yupiterin özü və peyklərindən gələn qazlar,ionlar və atomaltı zərrəciklərdir.

Yupiterdən 3 milyon km məsafədə başlayıb onlarca milyon km uzağa uzanan böyük radiasiya qurşaqlarında qravitasiya,zərrəcik bombardımanı,sürtünmə və başqa yollarla inanılmaz yüksək enerjilərə məruz qalan bu zərrəciklər o qədər isinir ki,istiliyi 200 milyon santigrad dərəcədən daha çox olur.Bu,Günəş sistemi daxilində bildiyimiz ən yüksək istilikdir.

Müqayisə üçün deyək ki,Günəşin səth temparaturu 5-6 min,nüvəsindəki istilik isə 13-15 milyon santigrad dərəcədir.Günəşin korona təbəqəsində də maqnetik sahələr

səbəbi ilə çox yüksək istiliklər meydana gəlir,amma bu istilik Yupiterin maqnit sahəsində olduğu kimi yüz milyonlarca dərəcə deyil,bir neçə milyon santigrad dərəcə civarındadır.

Burada onu qeyd etmək lazımdır ki,maqnit sahəsi içindəki radiasiya qurşaqlarında yer alan bu zərrəcik və qazların arasında olsanız yanmaz və isinməzsiniz.Çünki zərrəcik sıxlığı çox düşükdür.

Dünya atmosferi içində bizlər hər kub santimetrə milyardlarla atom olan bir mühit içində yaşayırıq.Bu qədər çox sayda atom ,həm təmas həmdə şüalanma yolu ilə sıx istilik transferi yaşanmasına səbəb olur. Dolayısı ilə gündəlik hisslərimizlə "bir yer istidirsə,orada qaldığımızda isinərik" şəklində düşünürük.Oysa bu Dünya səthində doğru,ancaq kosmosboşluğundakı quruluşlar üçün doğru deyildir.

Yupiterin maqnit sahəsindəki zərrəcik/atom sıxlığı hər kub santimetrdə bir neçə atomdan çox deyildir.Dolayısı ilə həddindən çox isti olsalar belə bu zərrəciklər diqqətə almağa dəyər bir istilik transferinə səbəb olmazlar.Bu aşağı sıxlıq səbəbi ilə tək-tək ölçüldüklərində yüzlərcə milyon santigrad dərəcəyə çatan istilikləri çevrələrini isitməyə yetərli deyildir.

Yəni bu qurşağın çevrəsindəki hər hansı bir peyki və ya planeti azacıqda olsa isitməsi mümkün deyil. ununla bərabər istilik şəklində zərər verməsələr belə,çox yüksək 

radiasiya səviyyəsi hər bir formada həyatda qalmanıza icazə verməyəcəkdir.