Gəmi mazutu
Gəmi mazutu - gəmidəki elektrik qurğularında istifadə olunan ağır qalıq yanacağı.
Xassələri
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Soba mazutundan fərqli olaraq, o, daha aşağı özüllülük, soyuma temperaturu, kül tərkibi və kalori dəyərinə malikdir. Gəmi mazutu qalıq neft məhsullarını (yanacaq yağı, qatran, ikinci dərəcəli proseslərdən alınan ağır qaz yağları) və həm düz, həm də ikinci dərəcəli mənşəli dizel fraksiyalarını qarışdırmaqla əldə edilir.
Gəmi mazutu üzən nəqliyyat vasitəsinin sobasında yandırılır, aşağı və orta sürətli dizel mühərrikləri üçün mühərrik yanacağı və qaz turbinli gəmilər üçün yanacaq kimi istifadə edilir.
ГОСТ tələblərinə görə, gəmi mazutunun aşağıdakı növləri istehsal olunur: F5 və F12, burada 5 və 12 rəqəmləri 50°C-də nisbi özüllülükdür . Lakin, bu markalar bahalı olduğuna görə kommersiya məqsədilə istifadə olunmur. Həmçinin, TU 0252-014-00044434-2001-ə əsasən, aşağıdakı gəmi mazutları istehsal olunur: IFO-30, IFO-180, IFO-380. Onlar neft emalının qalıq və orta distillə məhsullarından hazırlanır. Beləliklə, IFO-30 orta distillə məhsullarının 30-40%-ni (təxminən F5 gəmi mazutuna ərabər), IFO-180 orta distillə məhsullarının 8-15%-ni (təxminən M-40 gəmi mazutuna bərabər) və IFO-380 isə 0-5%-ni orta distillə məhsullarından ibarətdir. Bu rəqəm 50°C-də mm²/s ilə ifadə edilən təxmini özüllülüyə uyğun gəlir.
Gəmi mazutu üçün özüllülükdən əlavə, vacib keyfiyyət göstəriciləri bunlardır: sıxlıq (su ilə təbəqələşməyə imkan vermək üçün 991 kq/m³-dən az); kükürd tərkibi (SECA (SOx Emissiya Nəzarətindəki Bölgələr) üçün 0,5%-dən və 0,1%-dən az – 1 yanvar 2020-ci il tarixindən etibarən atmosferə yanma məhsullarının atılmasının məhdudlaşdırılması ilə bağlı MARPOL 73/78-in VI Əlavəsinə edilən dəyişikliklərə uyğun olaraq); alışma temperaturu (60°C-dən aşağı olmayan); yanğın təhlükəsizliyi və s.
IFO-30, IFO-180, IFO-380 gəmi yanacaqları, ISO 8217 beynəlxalq standartına uyğun olaraq istehsal olunan G sinifli gəmi qalıq yanacaqlarının analoqlarıdır:
- IFO-30, ISO-F-RMC 10-un analoqudur;
- IFO-180, ISO-F-RMF 25-in analoqudur;
- IFO-380 - ISO-F-RMA 35-in analoqudur.