Geniş bağlanmış gözlərlə (film, 1999)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Geniş bağlanmış gözlərlə
ing. Eyes Wide Shut
Geniş bağlanmış gözlərlə (film, 1999).jpg
Janr Triller
Dram
Rejissor Stenli Kubrik
Prodüser Stenli Kubrik
Əsərin müəllifi Artur Şnisler
Ssenari müəllifi Stenli Kubrik
Frederik Rafael
Baş rollarda Tom Kruz
Nikol Kidman
Operator Lerri Smit
Bəstəkar Joslin Puk
İstehsalçı Warner Bros.
Hobby Films LTD
Pole Star Production
Stanley Kubrick Productions
İlk baxış tarixi 16 iyul 1999, ABŞ
10 sentyabr 1999, Böyük Britaniya Böyük Britaniya
Filmin digər adı Geniş yumulmuş gözlərlə
Filmin növü bədii film
Rəng rəngli
Vaxt 159 dəqiqə[1]
Büdcə 65 milyon $[2]
Gəlir 162 milyon $[2]
Ölkə ABŞ ABŞ
Böyük Britaniya Böyük Britaniya
Dil ingilis dili
İl 1999
IMDb ID 0120663
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

"Geniş bağlanmış gözlərlə" (ing. Eyes Wide Shut; sətri tərc. "Geniş bağlanmış gözlər") — Avstriya yazıçısı Artur Şnislerin “Yuxular haqqında novella” povesti əsasında rejissor Stenli Kubrikin çəkdiyi bədii film. İlkin mənbədən fərqli olaraq, burada hadisələr 1920-ci illər Vyanasından 1990-cı illərin Manhetteninə gətirilib. Baş rolları o zamankı ər-arvad Tom Kruz və Nikol Kidman ifa edirlər. Film izdivac həqiqətləri probleminə toxunur və özündə freydist işarələri ehtiva edir. Baş qəhrəman olan həkim Uilyam Harfordun Nyu-York küçələrində dolaşması yuxu və reallıq arasındakı hadisəni xatırladır.

Çəkilişlər 1996-cı ilin noyabrından 1998-ci ilin iyununadək Londonda aparılmışdır. Kruz və Kidman rejissora lazım olduğu qədər çəkiləcəkləri öhdəliyi ilə bağlı açıq müqaviləyə imza atmışdılar. Stenli Kubrik vaxt çərçivəsinə əhəmiyyət vermədiyi üçün çəkilişlər ciddi surətdə uzanmışdı. Çəkilişlər zamanı rejissor dubl sayına görə şəxsi rekordunu üstələmişdi.

Warner Bros. studiyası filmin geniş reklam kampaniyasını təşkil etmişdi. Bununla yanaşı, süjetin bütün xırdalıqları ciddi sirr kimi saxlanılırdı. KİV-də gələcək filmin fəsadlı və pornoqrafik məzmunu ilə bağlı söz-söhbət yayılmışdı. Stenli Kubrik filmin prokata çıxmasına bir neçə ay qalmış vəfat etdi. “Geniş bağlanmış gözlərlə” filminin premyerası 13 iyul 1999-cu ildə Los-Ancelesdə baş tutdu. Kubrikin karyerasındakı sonuncu filmi prokatdan 162 milyon dollar gəlir əldə edərək rejissorun ən mənfəətli işi kimi böyük kommersiya uğuruna imza atdı. Film ekranlara çıxdıqdan sonra baş rolların ifaçıları Tom Kruz və Nikol Kidman ayrıldılar. Boşanma prosesi KİV-in diqqət mərkəzinə çevrildi. Jurnalistlər bir-birindən bezən ər-arvad rolunu oynayan aktyorların bu hissləri uzun müddət yaşamasını ayrılıq səbəbi kimi görürdülər.

Film haqqında peşəkar tənqidçilərin rəyi ziddiyyətli idi. Bəziləri onu Stenli Kubrikin ən uğursuz filmi adlandırır, əsəri qeyri-aktual, ssenari və pavilyon çəkilişlərinin boşluqlarla dolu olduğunu deyirdilər. Başqa tənqidçilər isə bu filmi "şah əsər" sayırdılar. Filmin estetikası XXI əsr mədəniyyətinə və həmin dövrdə yaranan incəsənət əsərlərinə təsir göstərdi.

Məzmun[redaktə | əsas redaktə]

Nyu-Yorkda tanınmış həkim Bill Harford (Tom Kruz) və onun həyat yoldaşı Elis (Nikol Kidman) kübar milad gecəsinə qatılırlar. Balın təşkilatçısı qismində Billin varlı pasiyenti Viktor Ziqler çıxış edir. Bayram müddətində cütlük tanımadıqları şəxslərlə münasibət qurur: Elis bir macarla rəqs edir, Bill isə iki modellə ünsiyyət qurur. Gecənin ən qızğın çağında Ziqler Billi vanna otağına çağırır. Həkim orada Viktorun yenicə seks yaşadığı fahişə Mendini (Culian Devis) görür. Gənc qadın yüksək dərəcəli narkotik qəbulundan sonra huşunu itirib. Bill onu özünə gətirməyə nail olur.

Gecə evə qayıdan Bill və Elis sekslə məşğul olur. Növbəti axşam Elis ərindən həmin iki model qızla cinsi əlaqədə olub-olmadığını soruşur. Bill hər şeyi inkar edir və arvadına macarla olan mazaqlaşmanı xatırladır. Bununla yanaşı, ona etibar etdiyini və qadınların qeyri-iradi olaraq, monoqam olduğunu bildirir. Ərinin inam hissini dağıtmağa cəhd göstərən acıqlanmış Elis ona gizli seksual arzuları haqqında danışır. Qadın etiraf edir ki, Keyp-Koddakı ailəvi istirahət zamanı təsadüfən tanımadığı bir dənizçi zabitin ona baxdığını görüb. Elə həmin gün zabit onun bütün fikirlərinə hakim kəsilib və Elis də “onun üçün hər şeyi atmağa hazır idi”.

Qısqanclığın yüksək həddini yaşayan Bill evdən çıxaraq Nyu-Yorkun küçələrində veyillənməyə başlayır. Onu hər addımda yoldan çıxarmaq istəyirlər. Əvvəlcə həkimə ölən pasiyentinin qızı (Meri Riçardson) sevgi etirafı edir. Sonra Bill Domino (Vinessa Şou) adlı bir fahişə ilə tanış olur. “Sonata” kafesində isə caz kvartetində çalışan köhnə dostu Nik Naytinqeyllə (Todd Fild) görüşür. Nik Billə Lonq-Aylenddəki şəhərdənkənar evdə baş tutacaq eyş-işrət məclisi haqqında danışır. Orada o, gözləri bağlı vəziyyətdə pianinoda ifa etməlidir. Təsadüfən qapalı axşama giriş şifrəsini öyrənən Bill, Niki inandıraraq, ondan ünvanı ala bilir. Bill kirayə smokinq, plaş və maska götürərək, taksi ilə həmin evə gedir.

Film haqqında[redaktə | əsas redaktə]

  • Film Artur Şnislerin 1925-ci ildə yazdığı "Arzu" (alm. Traumnovelle‎) əsəri əsasında çəkilmişdir.
  • Film Stenli Kubrikin kinoda son işidir.
  • Film rejissor Stenli Kubrikin ölümündən bir neçə ay sonra ekranlara çıxmışdır.
  • Film haqqında tənqidçilərin fikri müxtəlif idi. Bəziləri onu Stenli Kubrikin ən uğursuz filmi adlandırırdı. Başqa tənqidçilər isə bu filmi "sonuncu şah əsər" sayırdılar.

Filmin heyəti[redaktə | əsas redaktə]

Film üzərində işləyənlər[redaktə | əsas redaktə]

Əsərin müəllifi : Artur Şnisler
Ssenari müəllifi : Stenli Kubrik, Frederik Rafael
Rejissor : Stenli Kubrik
Operator : Lerri Smit
Stedikam operatorları : Elizabet Ziqler, Piter Kavaçuti
Bəstəkar : Joslin Puk
Prodüser : Stenli Kubrik
Musiqisindən istifadə edilmiş bəstəkar : Dmitri Şostakoviç

Rollarda[redaktə | əsas redaktə]

Tom Kruz – Bill Harford
Nikol Kidman – Elis Harford
Sidni Pollak – Viktor Siqler
Mari Riçardson
Rade Şerbeciya – Miliç
Todd Fild – Nik Naytinqel
Vinessa Şou – Domino
Alan Kamminq
Skay Dümont – Şandor Şavost
Fey Masterson
Lili Sobeski – Miliçin qızı
Tomas Gibson – Karl Tomas
Medison Eqinton – Helena Harford
Lesli Loe – İlona Siqler
Culyen Devis – Amanda Karren (Mendi)

Tənqidçilərin fikirləri[redaktə | əsas redaktə]

Kubrikin son filmi onun başqa filmləri kimi Amerika kino tənqidçilərini müxtəlif fikirlərə saldı. Onlardan biri burada baş qəhrəmanın freydist daxili mənasında dəbdən düşmüş qarabasmasını görürdü. Başqasını isə Kubrikin ər-arvadın bir-birindən bezməsi problemini araşdırmasının bədii cəsarəti valeh etmişdi. Filmdəki hadisələrin çox gec inkişafı və Nyu-York küçə səhnələrinin gah Londonda, gah da studiyada çəkilməsi tənqid edilmişdi. Filmdə Nyu-Yorkda baş verən hadisələrdə real olmayan hisslər yerli kino tənqidçilərini Kubrikin işinə qarşı çıxarmışdı. "Demək olar ki, 35 il olmadığın şəhər haqqında film çəkmək çətindir" – deyə kinotənqidçi Hoberman istehza edirdi.

Lakin filmin pərəstişkarları deyirdilər ki, hadisələrin asta sürətdə inkişafı və real olmayan dekorlar tamaşaçıda yuxu görmək hissiyyatı yaradır. Bu da rejissor ideyasının bir hissəsidir. Filmin kino ictimaiyyəti tərəfindən ziddiyyətlə qarşılanması və çətin dərk edilməsi onu nüfuzlu mükafatlardan uzaqlaşdırdı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "EYES WIDE SHUT". British Board of Film Classification. İstifadə tarixi: 2016-08-28.
  2. 1 2 "Eyes Wide Shut (1999)". Box Office Mojo. İstifadə tarixi: 2016-08-28.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]