Geokimyəvi proseslər

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Geokimyəvi proseslər
Elm Geologiya

Geokimyəvi proseslər - Yerin təkində və səthində baş verən kimyəvi proseslər. Bu proseslər nəticəsində mineral və süxurların əmələ gəlməsi və ya pozulması, onların kimyəvi tərkibinin dəyişməsi, bəzi kimyəvi elementlərin toplanması, digərlərin səpələnməsi, yəni onların miqrasiyası baş verir. Geokimyəvi proseslər ərinti və ya məhlulda maye fazasında, həmçinin ayrılmış kristarllarla ərinti və ya məhlul və qaz arasında baş verə bilər. Biogeokimyəvi proseslər də bu proseslərə aiddir. Geokimyəvi proseslər adətən çoxsaylı kimyəvi elementlərdən təşkil olun­muş maddənin böyük kütlələri iştirak edir. Geokimyəvi proseslər təzyiq, temperatur və zamanın böyük intervallarında, həmçinin mühitin müx­təlif qələviliyi və ya turşluğu və müxtəlif oksidləşmə-reduksiya şəraitində baş verir. Təka­mül edən bu proseslər üçün mərhələlik sə­ciy­yəvidir. Geokimyəvi proseslər endogen (maqmatik, pnev­matolit-hidrotermal, me­­tasomatik, metamorfik) və ekzogen (aşınma, çöküntütoplanma, diagenez, epigenez, halogenez, biogeokim­yəvi proseslər və b.) növlərə ayrılır. Geokimyəvi proseslər hərəkətverici qüvvələri Yer qabığının kim­yəvi cəhətdən müxtəlifcinsli olması, geoloji və tektonik şəraitlərlə əlaqədar termodinamik şəraitin aramsız dəyişməsi, fiziki-kim­yəvi tarazlığın pozulmasıdır. Bütün bunlar litosfer, hidrosfer və atmosferin təkamülü ilə bağlıdır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press. 2006.