Məzmuna keç

Georgi Qamov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Georgi Qamov
rus. Гео́ргий Анто́нович Га́мов
Doğum adı Геóргий Анто́нович Га́мов
Doğum tarixi 4 mart 1904(1904-03-04)[2][3][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 19 avqust 1968(1968-08-19)[4][5][…] (64 yaşında)
Vəfat yeri
Elm sahələri nəzəri fizika, astrofizika[1], nüvə fizikası[1], Fiziki kosmologiya[1], biokimya[1], Elmi kütləvi ədəbiyyat[1]
İş yerləri
Təhsili
Elmi rəhbərləri Aleksandr Fridman
Üzvlüyü
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Georgi Qamov (bəzən Qammoff; doğum adı Georgi Antonoviç Qamov; rus. Георгий Антонович Гамов; 4 mart 1904[2][3][…], Odessa, Rusiya imperiyası[4]19 avqust 1968[4][5][…], Boulder[d], ABŞ[6]) — Sovet və Amerika polimatı, nəzəri fizikkosmoloq. O, Jorj Lemetrin Böyük Partlayış nəzəriyyəsinin ilk tərəfdarı və inkişaf etdiricisi idi. Qamov kvant tunelləmə yolu ilə alfa parçalanmasının nəzəri izahını kəşf etmiş, maye damcı modelini (atom nüvəsinin ilk riyazi modeli) icad etmiş, radioaktiv parçalanma, ulduz əmələ gəlməsi, ulduz nukleosintezi, Böyük Partlayış nukleosintezi (o, bunu birlikdə nukleokosmogenez adlandırdı) üzərində işləmiş və kosmik mikrodalğalı fon radiasiyasının və molekulyar genetikanın mövcudluğunu proqnozlaşdırmışdır. Gamov kvant tunelləməsinin inkişafında və başa düşülməsində əsas fiqur idi.[8][9]

Karyerasının orta və sonlarında Qamov diqqətinin çox hissəsini müəllimliyə yönəltmiş və elm mövzusunda məşhur kitablar, o cümlədən "Bir İki Üç... Sonsuzluq" və "Cənab Tompkins" kitab seriyası (1939–1967) yazmışdır. Kitablarının bəziləri orijinal nəşrindən yarım əsrdən çox vaxt keçdikdən sonra çap olunmaqdadır. Boulder Kolorado Universitetində Corc Qamovun xatirə mühazirələri onun şərəfinə keçirilir.

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
  2. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  3. 1 2 George Gamow // Internet Speculative Fiction Database (ing.). 1995.
  4. 1 2 3 4 Гамов Георгий Антонович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 1 2 George Gamow // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
  6. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #11871628X // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
  7. NNDB (ing.). 2002.
  8. Merzbacher, Eugen. "The Early History of Quantum Tunneling". Physics Today (ingilis). 55 (8). 1 avqust 2002: 44–49. Bibcode:2002PhT....55h..44M. doi:10.1063/1.1510281. ISSN 0031-9228.
  9. Abu-Shawareb, H.; Acree, R.; Adams, P.; Adams, J.; Addis, B.; Aden, R.; Adrian, P.; Afeyan, B. B.; Aggleton, M.; Aghaian, L.; Aguirre, A.; Aikens, D.; Akre, J.; Albert, F.; Albrecht, M. "Achievement of Target Gain Larger than Unity in an Inertial Fusion Experiment". Physical Review Letters (ingilis). 132 (6). 5 fevral 2024. Bibcode:2024PhRvL.132f5102A. doi:10.1103/PhysRevLett.132.065102. ISSN 0031-9007. PMID 38394591 (#bad_pmid).

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]