Hüma Şah Sultan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Hüma Şah Sultan
ھما شاہ سلطان
 
Doğum tarixi: 1632(1632-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri: Çərkəz
Vəfat tarixi: 1672-ci ildən sonra
Vəfat yeri: İstanbul, Osmanlı imperiyası
Həyat yoldaşı: I İbrahim
Uşaqları: Şahzadə Orxan

Hüma Şah Sultan (Osmanlı türkcəsi: ھما شاہ سلطان) (d. 1632 - ö. 1672) - Osmanlı imperiyasının 18. padşahı və 97. İslam xəlifəsi I. İbrahimin son hasəkisi, yeganə nigahlı qadını, Şahzadə Orxanın anası və dövlət rəhbərliyində sözü keçmiş bir hasəki sultandır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Hüma Şah Sultan çərkəz əsilli cariyəI. İbrahimin 1647-ci ildə İstanbulda nigah bağladığı, "Telli Hasəki" olaraq da anılan son qadınıdır.[1] Sultan I. İbrahimin dönəmində çox böyük gücə sahib olmuşdur. Nigah mərasimi mükəmməl təşkil olunmuşdur. Hüma Şah Sultanın vəkili Qızlar ağası, padşahın vəkili isə Sədrəzəm Həzərparə Əhməd Paşa olmuşdur. Cehiz olaraq Misir xəzinəsi verilmişdir. Mərasimdə bütün divan nümayəndələri, yüksək dövlət məmurları və İstanbulun bütün alimləri sırayla düzülərək Davudpaşa Sarayına getdilər. Telli duvaqlı gəlini buradan alıb, Topqapı Sarayındakı Validə Sultan bağçasına gətirdilər. Bu tarixdən sonra Hüma Şah Sultan tellər içində gətirildiyi üçün Telli Hasəki adlanmağa başlandı.[2] Nigahından az əvvəl Orxan adında şahzadə dünyaya gətirmişdir.[3]

Bağlanan nigahdan cəmi 6 ay sonra Sultan İbrahim taxtdan endirilərək edam edilmiş, böyük oğlu Şahzadə Mehmed isə 6 yaşındaykən padşah elan olunmuşdu. Sultan İbrahimin digər hasəkiləri kimi Hüma Şah Sultan da Köhnə Saraya sürgün edilmiş, geridə qalan ömrünü burada yaşamışdır. Haqqında ən son məlumat isə 1672 tarixinə aid xəzinə qəbzidir. Bu tarixdən sonrakı illərdə haqqında heç bir məlumat yoxdur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. The Imperial House of Osman - 6
  2. Hümaşah Telli Sultan, Hümaşah Telli Sultan. "ŞİİRBAZ SULTANLAR(5)-SULTAN İBRAHİM(Deli)"
  3. Sertelli , İskender Fahrettin, Telli Haseki Hümaşah Sultan (Osmanlıyı Çökerten Kadın), 2011, ISBN 9786055675196