Həlimə Sultan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Həlimə Sultan
حليمة سلطان
Validə Sultan
22 noyabr 1617 — 26 fevral 1618
Sələfi Handan Sultan
Xələfi Mahfiruz Xədicə Sultan
İkinci səltənət dövrü
10 may 1622 — 10 sentyabr 1623
Sələfi Mahfiruz Xədicə Sultan
Xələfi Kösəm Sultan
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1576
Doğum yeri Şimali Qafqaz
Vəfat tarixi 1623
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Həyat yoldaşı III Mehmed
Uşaqları Şahzadə Mahmud, Dilrüba Sultan, I Mustafa

Həlimə Validə Sultan (d. 1576 - ö. 1643) - I Mustafanın anasıdır. Bəzi qaynaqlarda adı bilinmədiyi üçün Füldânə Sultan olaraq qeyd edilir. Validə sultanlıq dövrü az olmuş, oğlunun ikinci dəfə taxtdan endirilib sürgün edilməsi səbəbi ilə kədərdən vəfat etmişdir.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

III Mehmedin hasəki qadınlarından biridir. Oğlu əqli cəhətdən zəif olduğu üçün sarayda önəmli rol oynamışdır. I. Mustafa taxta keçəndə nənəsi Safiyə Sultan hələ də sağ idi. Safiyə Sultan həm əri III. Murad, həm də oğlu III. Mehmed zamanında sarayda çox təsirli olmuş bir Validə Sultan idi. İki nəvəsinin də səltənətini gördü. Osmanlı adətlərinə görə padşahın nənəsi yox, anası Validə Sultan olaraq dövlətin ən qüdrətli qadını olmalı idi. Ancaq Safiyə Sultanın əri və oğlu dönəmində iqtidardakı gücü nəvələrinin dönəmində gəlinlərinin gücünə kölgə salırdı.

Oğlu I. Mustafanın səltənətində hakimiyyət Həlimə Sultan və qızı Dilruba Sultanla evli olan kürəkəni Qara Davud Paşanın əlindəydi. Ancaq taxtda çox qalmayan I. Mustafa 26 fevral 1618 tarixində taxtdan devrildi və II. Osman sultan elan olundu. Lakin 10 may 1622 tarixində II. Osman yeniçəri üsyanı ilə devrildi və faciəvi şəkildə şəhid edilmiş, üsyançıların əlində oyuncağa çevrilən I. Mustafa yenidən taxta çıxmışdır. II. Osmanın devrilməsi və şəhid edilməsində Həlimə Sultanın önəmli rolu vardır. Ağır dərəcədə sinir xəstəsi, hətta bəzi mənbələrə görə ruhi xəstə olan oğlunu taxtda çox saxlaya bilməyən Həlimə Sultan 10 sentyabr 1623 tarixində baş vermiş saray çevrilişi nəticəsində oğlu ilə birlikdə köhnə saraya sürgün edildi. Bu hadisələrdən sonra böhran keçirdən Həlimə Sultan çox yaşamadı və 1623 tarixində köhnə sarayda vəfat etdi.

Övladları[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]