Həmzə Əli əl-Hatibin ölümü

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Həmzə Əli əl-Hatib
ərəb. حمزة الخطيب‎‎
Hamza Ali Al-Khateeb.gif
Doğum tarixi 11 oktyabr 1997
Doğum yeri Əl-Cizə, Suriya
Vəfat tarixi 25 may 2011
Vəfat yeri Dəra, Suriya
Vəfat səbəbi İçgəncə və orqan təxribatı
Vətəndaşlığı
Milliyyəti Suriyalı
Fəaliyyəti tələbə
Saytı facebook.com/pages/categ…

Həmzə Əli əl-Hatib (حمزة علي الخطيب; d. 24 oktyabr 1997, əl-Cizə - 25 may 2011, Dəra) 13 yaşında olarkən Dərada Suriya vətəndaş üsyanlarında Suriya hökümətinin nəzarəti altında həyatını itirən suriyalı uşaq.[1] 29 aprel 2011-ci ildə nümayiş zamanı tutulan Həmzə Əli əl-Hatibin ağır dərəcədə qançır, yanıq izləri olan, üç güllə izi tapılan, cinsi orqanları parçalanmış cəsədi 25 may 2011-ci ildə ailəsinə təhvil verildi. Həmzənin ailəsi cəsədin foto və videolarını jurnalistlərə və fəallara payladıqdan sonra görüntülərdən təsirlənən minlərlə insan internetdəküçə nümayişlərində ailəni dəstəklədiklərini bildirdilər.

Arxa plan[redaktə | əsas redaktə]

Dəra əyalətindəki Əl-Cize kəndində yaşayan Həmzə,[2] 2010-cu ildə quraqlıq olduğu üçün əvvəllər olduğu kimi üzməyə vaxt sərf etmək əvəzinə bəslədiyi göyərçinlərlə məşğul olmağa başladı. Əl-Cəzirə ilə müsahibəsində əmisioğlu Həmzənin səxavətlə tanındığını və ailəsinə kasıblara kömək etməsini tövsiyə etdiyini bildirdi: "Həmzə bir dəfə kiməsə 100 suriya funtu ($2) vermək istədi, amma ailəsi bunun çox olduğunu söylədi. Amma Həmzə dedi: "Məndə bir yataq və yemək var, o adamın isə heç bir şeyi yoxdur. Və beləliklə, o, valideynlərini yoxsul kişiyə 100 suriya funtu ($2) verməyə inandırdı" deyə əmisioğlu Əl-Cəzirə dedi[3].


Həbs olunması[redaktə | əsas redaktə]

Həmzənin siyasətlə maraqlanmadığını bildirən əmisioğlu, Həmzənin 29 aprel 2011-ci ildə ailəsi ilə Dəra şəhərinin mühasirəsinə etiraz etmək üçün bir aksiyada iştirak etdiyini bildirdi. Əmisioğlu bu vəziyyəti "hərkəs nümayişə gedirdi. Ona görə o da ətrafla uyğunlaşdı və getdi" deyərək açıqladı. Dostları və ailəsi ilə birlikdə 12 km-lik yolu şimal-qərbdəki Əl-Cizədən Səidəyə doğru gedən Həmzə Səidəyə çatar-çatmaz təhlükəsizlik qüvvələri yürüşçülərə atəş açdı. Həmzənin əmisioğlu, "İnsanlar ölür və yaralanırdı, bəziləri həbs olunurdu. Hər şey xaos içində idi. O vaxt Həmzənin başına gələnləri başa düşmədik, birdən yox oldu" ifadələri ilə olanları belə izah etdi. Bir mənbəyə görə, Həmzə Hərbi Hava Qüvvələri Kəşfiyyat İdarəsinin üzvləri tərəfindən tutulan 51 nəfər arasında idi.[3].Həmzə həbs olunduqdan bir ay sonra ailəsinə ölü olaraq təhvil verildi.

İşgəncələr[redaktə | əsas redaktə]

Videodan görüntü

Ölümündən sonra lentə alınan cəsədin videosunda çox sayda xəsarət, sınıq sümüklər, güllə yaraları, yanıq izləri və cinsiyyət orqanlarının pozulduğu göstərilib.[4] The Globe and Mail bu ifadələrlə sitat gətirdi: "Onun çənəsi və hər iki dizi qırılmışdı. Əti siqaret yanıqları ilə örtülmüşdü. Onun cinsiyyət orqanı kəsilmişdi. Digər xəsarətlər elektroşok cihazlarının istifadəsi və bir kabel ilə döyüldüyü ortaya çıxdı". Cəsədin görüntüləri yayınlandıqdan sonra Suriyada gərginlik daha da çoxaldı. [2] Həm internetdə, həm də küçə nümayişlərində izdiham artdı.[2]

Reaksiyalar və təsirləri[redaktə | əsas redaktə]

Hadisəni öyrəndikdən sonra Həmzənin adı nümayişlərdə şüara çevrildi. Həmzənin adı etirazçılar üçün səslənən fəryad oldu. Onu şərəfləndirən bir Facebook səhifəsinin 2011-ci ilin may ayından 105 mindən çox izləyicisi var. Nümayişçilər cümə günlərini "qəzəb günü" adlandırırdılarsa, artıq şənbə günlərini də "Həmzə günü" adlandırmağa başladılar. [2]

14 Mart 2012-ci il tarixində The Guardian tərəfindən nəşr olunan Əsma Əsədin 3000-dən çox sızdırılmış elektron poçtu arasında Əsma Əsədin atası Favas Əxras, Bəşər Əsədin Suriyadakı uşaqlara etdiyi işgəncələri "İngilis təbliğatı" olaraq qeyd etməsini tövsiyə etdiyi ortaya çıxdı.[5]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Liz sly (May 29, 2011). "Torture of boy reinvigorates Syria's protest movement" (ingilis). 5 avqust 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-05.
  2. 1 2 3 4 Sonia Verma (1 iyun 2011). "How a 13-year-old became a symbol of Syrian revolution" (ingilis). 25 oktyabr 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-05.
  3. 1 2 "Tortured and killed: Hamza al-Khateeb, age 13
  4. Alex Sundby (31 may 2011). "Syrian boy's brutal death rouses protesters" (ingilis). 3 iyun 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-05.
  5. Robert Booth (15 mart 2012). "Assad emails: father-in-law gave advice from UK during crackdown" (ingilis). 16 mart 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-05.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]