Habomai arxipelaqı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Habomai arxipelaqı
yap. 歯舞群島
Habomai 01.jpg
43°31′00″N 146°05′00″E / 43.51667°N 146.08333°E / 43.51667; 146.08333Koordinatlar: 43°31′00″N 146°05′00″E / 43.51667°N 146.08333°E / 43.51667; 146.08333
AkvatoriyaSakit okean
Ölkələr Flag of Japan.svg Yaponiya
Flag of Russia.svg Rusiya



Sahəsi100 km²
Habomai arxipelaqı (Yaponiya)
Habomai arxipelaqı
Commons-logo.svg Habomai arxipelaqı Commonsda
Kuril conflict ru.jpg

Habomai arxipelaqı (yap. 歯舞群島[1][2]) — əslinə qalanda Habomai adı əslində Hokkaydo adasında yerləşən eyni adlı rayonun eyni adlı kəndindən götürülmüşdür. Bu adalar qrupuna ümumilikdə 20 ada daxildir. Onlar arasında Polonski adası, Oskolki adaları, Zelyonı adası, Dyomin adaları, Yuri adası, Anuçin adası, Tanfilev adası sahəsinə görə xüsusi ilə seçilir. Bu qrupun adaları Hokkaydodan Sovet boğazı ilə ayrılır. Adaların ümumi sahəsi km² təşkil edir.

Etimalogiyası və adın istifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Yaponlara məxsus olan Habomai adı onların işğalından öncə mövcud olmuşdur. Hətta 1959-cu ilin 1 aprelinə qədər burada Hamboi uezdi mövcud idi. Bir ara hətta bu adın rəsmi rus mənbələrində işlədilməsi Saxalin vilayət dumasında qərar qəbul olunur. Onlar hətta bu adın rus kütləvi informasiya mənbələrində səslənməsini və beynəlxalq iki tərəfli müqavilələrdə belə bu adın işlənməsini əsas gətirirdilər. Rusiya Xarici İşlər naziri bu adı hələ 1956 19 oktyabr deklarasiyasında belə qeyd olunduğunu, üstəlik Rus-Yapon anlaşmalarında belə Habomai olaraq qeyd olunduğu bildirir. Bununla belə 2006-cı ilin yayında «Sakh.com» saytında «Habomai» termininin işlənməsi ilə əlaqədar sayt rəhbərliyi inzibati hüquq pozma ilə əlaqədar 3000 rubl cərimə ödəməli olmuşdur[3].

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Adalar Böyük Kuril cərgəsinə paralel şəkildə uzanır. Adalar arasındakı boğazlar dərin deyillər. Bəziləri isə rif və su altı qayalardan ibarətdir. İti axınlar və güçlü duman buradan gəmilərlə gərəkəti onluqca təhlükəli edir. Adaların nöyük qismi düzəndir. Səthi daşlı, yarımsəhralıqdır. Meşə yoxdur. Kolluqlar və bataqlıqlaşmış ərazilər müşahidə edilir. Bu qrupa daxil adalarda iqlim mülayim dəniz iqlimtipinə aitdir.,sərin yays və mülayim qışa sahibdir. Burada bəzi gəmiricilərin bala vermə dövrü noyabr ayına qədər davam etməsi onun Kunaşirdən daha yumşaq iqlimə malik olmasına dəlalət edir[4].

Adada əhali yaşamır. Sahəcə rus sərhədçiləri yerləşmişdir[5].

Habomai arxipelaqı Kunaşir, İturupŞikotan adaları ilə birlikdə RusiyaYaponiya arasıbda mübahisə predmetidir. 1956-cı ildə Sovet-Yapon deklarasiyası imzalanmışdır. Burada Habomai və Şikotan adalarının Yaponiyaya qaytarılması nəzərdə tutulurdu. Ancaq Sovetlər iki ölkə arasında sülh müqaviləsinin imzalanmasından sonra qeyd edilən əraziləri Yaponiyaya qaytaracağınl bildirmişdir. Mübahisəli adaların həll edilməsi ilə əlaqədar 1993-cü ildə Tokio deklarasiyasınln əsasında adaların mübahisəli məsələlərinin həl edilməsi ilə əlaqədar danışıqların davam etdirilməsinə qərar verilmişdir.

Adaların siyahısı[redaktə | əsas redaktə]

Habomai-shoto Islands.JPG
Habomai adaları.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Пономарев С. А.. "Что такое «северные территории»?". // Интернет-газета «Столетие», 07.11.2007. http://www.stoletie.ru/print.php?ID=32742. İstifadə tarixi: 2015-09-21.
  2. Адашова Т.А.. "Южные Курилы — геополитическое пространство России". // Электронная версия газеты «География». http://www.distedu.ru/mirror/_geo/geo.1september.ru/2005/14/12.htm. İstifadə tarixi: 2015-09-27.
  3. Крапивина Н. (7 июня 2006). "Стереть Хабомаи — 2". // Sakhalin.info, ИА Sakh.com. http://www.sakhalin.info/weekly/list36/36764/page2. İstifadə tarixi: 2011-09-15.
  4. Cənubi Kuril sdaıarınln kiçik məməliləri // DisCollection.ru
  5. Страноведение: Южные Курилы или северные территории? // Newsru.com