Hacı Rəhim Bayramov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hacı Rəhim Bayramov
azərb. Bayramov (Hacı) Rəhim Əmiraslan oğlu
Şamxor stansiyası Kənd İstehlak Cəmiyyəti İdarə Heyətinin sədri
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1893(1893-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Qaracəmirli, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 5 yanvar 1938(1938-01-05)

Hacı Rəhim Bayramov (azərb. Hacı Rəhim Əmiraslan oğlu Bayramov‎; d. 1893-cü il - ö. 5 yanvar 1938-ci il, Qaracəmirli, Rusiya İmperiyası) – Repressiya qurbanı.

Haqqqında[redaktə | əsas redaktə]

Hacı Rəhim Bayramov 1893-cü ildə Qaracəmirlidə anadan olub. Molla təhsili aldıqdan sonra atası Əmiraslan kişi onu Gəncədə ticarət məktəbində oxumağa göndərib. Rəhim ailə qurduğu Minanı tələbəlik illərində Bağmanda görüb bəyənmişdi. Minanın atası Paşa bəy (Sarı Paşa) Gəncə üsyanının başçılarından və Milli Müsəlman Komitəsinin aparıcı şəxslərindən olan Sarı Ələkbərlə əmiuşağı idilər. Bəy qızı Mina da sonralar razılaşıb Şəmkirin Təzəkənd kəndinə gəlin köçmüşdü. Rəhim Bayramov Gəncədə məktəbi bitirəndən sonra Şəmkir stansiyasında ticarətlə məşğul olurdu. Ata evimizin yaxınlığında yaxşı mülk tikdirib, 1910-cu ildə Mina ilə ailə qurdu (Ev indi də durur və orada bir vaxtlar Çörəkçi Hüseyn, daha sonra Dəmirçi Vəli, indi isə Vəli kişinin nəvələri yaşayır).

Hacı Rəhim ticarət məktəbində oxuduğu illərdə Müsavatın sıralarına qoşulmuşdu. Erməni-bolşevik quldur birləşmələrinin işgəncəsindən əziyyət çəkən, elindən-obasından qaçqın-köçkün düşən zavallılara yardım əli uzadan Gəncə Xeyriyyə Cəmiyyətinin fəallarından idi. 1917-ci ilin yayında Müsəlman Milli Komitəsinin nəzdində həmkəndlisi - türk ordusunun zabiti Hüsaməddin Tuğacın rəhbərliyi altında yaradılan könüllü ordu qruplaşmalarına üzv olmuşdu. 1918-ci ilin yanvarında Qaracəmirlidən Çopurlar nəslindən olan dəstə ilə birlikdə “eşelon davası”nda iştirak etmişdi. Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasında və fəaliyyətində əlindən gələn köməyi əsirgəməmişdi. Gəncə üsyanının son saatlarınadək bolşevik-erməni qüvvələrinə qarşı vuruşmuşdu. Bunu Gəncəbasarı işğal edən yeni hökumət üzvlərinin çoxu yaxşı bilirdi.

1920-ci ilin aprelində hakimiyyəti ələ alan erməni-bolşevik birləşmələrinin silahlı dəstələri ilk gündən kəndbəkənd müsavatçıların, Gəncə üsyanı iştirakçılarının “ovuna” çıxmışdı. İnqilabi hökumətin nümayəndələri üsyanda iştirakı bəlli olanları, yeni quruluşa qarşı çıxanları, qaçaqlarla əlaqəsi olanları və onlarla əlaqə saxlamaqda şübhəli bilinənləri ya yerindəcə güllələyir, ya da zindana salırdılar. Yeni quruluşun “qurucuları”, xüsusilə NKVD və Az.QPU-nun bəzi əməkdaşları sapı özümüzdən olan satqınlarla əlbir olub Şəmkirin iri təsərrüfat sahiblərinə, bəylərə, pullu, imkanlı adamlara “qolçomaq”, “mülkədar”, “əksinqilabçısan” deyir, hədə-qorxu gəlir, əlaltdan onlardan pul, xalı-xalça, qızıl-gümüş və s. qoparırdılar.

1922-ci ildə Hacı Rəhimi Şəmkir NKVD-nin əməkdaşları həbs edəndə hər gün “Bir-iki günə Gəncəyə, oradan da Bakıya, Bayıl həbsxanasına göndərəcəyik” desələr də, bir aydan sonra buraxdılar, hətta 1924-cü ildə Hacı Rəhim Bayramovu bolşeviklər təmtəraqla öz sıralarına - firqə üzvlüyünə qəbul edib, az sonra Dəllər-Cırdaxan (Çaparlı) kənd şurasının sədri seçdilər. Hələ bu harasıdır, Bayramovların dədə-babadan qalma var-dövlətinə, xüsusilə qızılına ata malı kimi “şərik çıxan” bolşeviklər Hacı Rəhim Dəllər-Cırdaxanda bir neçə il işlədikdən sonra onu Şəmkir stansiyasında yeni yaradılan firqə özəyinin katibi, daha sonra isə Təzəkənd Kənd İstehlak Cəmiyyəti İdarə Heyətinin sədri təyin etdilər.

Bakı şəhərində, SSRİ Ali Məhkəməsi Hərbi Kollegiyası səyyar sessiyasının 1938-ci il yanvarın 5-nə təyin olunan məhkəmə iclası cəmi 20 dəqiqə çəkir və Hacı Rəhim Bayramov güllələnməyə məhkum edilir.

SSRİ Ali Məhkəməsi Hərbi Kollegiyasının 1956-cı il 6 iyun tarixli qərarı ilə Bayramov Hacı Rəhim Əmiraslan oğluna da tam bəraət verilmişdir.[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Şəfiqə Məmmədova. Anaların fəryadı. Bakı: «Gənclik». 2006, s.77