Hamburq

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hamburq
alm. Freie und Hansestadt Hamburg
Landungsbrücken Hamburg.jpg
Bayraq[d] Gerb[d]
Bayraq[d] Gerb[d]

53°33′ şm. e. 10°00′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
İlk məlumat 810
Sahəsi
Mərkəzin hündürlüyü 6 ± 1 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu 040, 04721
Poçt indeksi 20095–2114922041–22769
Nəqliyyat kodu HH
hamburg.de
Xəritəni göstər/gizlə
Hamburq xəritədə
Hamburq
Hamburq
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Hamburq (alm. Freie und Hansestadt Hamburg‎) — Almaniyada şəhər. Avropada ən böyük liman şəhərlərindən biri olan Hamburq Elba çayının Şimal dənizinə töküldüyü yerdə yerləşir. Şəhərin latın dilində adı Hammonia idi. Hamburqu tez-tez "dünyaya açılan qapı" adlandırırlar və buna görə də Hamburqun gerbində və bayrağında şəhər qalasının qapıları təsvir edilmişdir. Dünyanın çox şəhərlərinin öz gerbi və bayrağı var, lakin çox nadir halda hansısa şəhər öz himninin olması ilə öyünə bilir. Belə ki, vaxtilə Hamburq sadəcə şəhər deyil, həm də Hanze şəhər-dövləti olub. 2010-cu ildə Hamburq şəhəri dünyada yaşayış üçün 10-cu ən əlverişli şəhər seçilmişdir.

Coğrafi mövqeyi[redaktə | əsas redaktə]

Hamburq Şimali Almaniyada, Elba çayının hər iki sahilində, Elbanın Şimal dənizinə töküldüyü yerdən təxminən 110 kilometr cənub-şərq istiqamətində yerləşir. Təbii yaranmış dəniz limanı Elba çayı sahili boyunca uzanır. Çayın hər iki tərəfindəki yaşayış sahələri bir-biriylə çoxlu sayda körpü, həmçinin Elbanın altından keçən köhnə (indi piyadalar üçün istifadə olunur) və yeni tunel vasitəsilə birləşdirilmişdir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər adını İmperator Şarlmanın e.ə. 808-ci ildə tikdirdiyi qaladan almışdır.Alster və Elba çaylarının arasındakı batağlıqdakı qayalıq bir ərazidə inşa edilən qala Slavyanların axınlarına qarşı tikilmişdir.Hamburq adındakı qalanın adındakı burq qala mənasını verir. Ham sözünün mənası, qalanın mövqeyi kimi naməlumdu.

İkinci dünya müharibəsi əsnasında Hamburqun liman sahələri Müttəfiq aviasiyasının hava hücumlarına məruz qaldı. İkinci dünya müharibəsində 23 iyul 1943-cü ildə ingilis və Kanada təyyarələri gecələri, ABŞ təyyarələri də gündüzləri Hamburqu bombaladı. Noyabrda əməliyyat bitdiyində 9.000 ton partlayıcı atılmış və 280.000 bina dağıdılmışdı. Böyük Britaniya HHQ tərəfindən Gemorroy əməliyyatı kod adı verilən hücumda ən azı 42.600 insan öldü. Ölənlərin dəqiq sayı bilinmir. 1 milyon insan hücumlar sonrasında evakuasiya edildi. Döyüş sonunda epidemik xəstəliklər səbəbindən Neuengamme toplama düşərgəsində (bataqlıqlar içində, şəhər xaricində 25 km uzaqlıqda bir yer) və evakuasiya gəmilərinin bombardmanı əsnasında daha çox insanın öldürüldüyü zənn edilir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Vətəndaşlığına Görə Şəhərdəki Xarici Rezidentlər[4][5][6]
Milliyyət Əhali Sayı (31.12.2018)
Türkiyə Türkiyə 44,239
Polşa Polşa 29,058
Əfqanıstan Əfqanıstan 19,831
Suriya Suriya 15,763
Rumıniya Rumıniya 11,925
Bolqarıstan Bolqarıstan 10,547
Portuqaliya Portuqaliya 10,541
Rusiya Rusiya 9,335
İtaliya İtaliya 8,806
İran İran 8,282
İspaniya İspaniya 7,197
Xorvatiya Xorvatiya 7,095
Yunanıstan Yunanıstan 7,085
Serbiya Serbiya 7,057
Makedoniya Respublikası Makedoniya Respublikası 6,883
Qana Qana 6,194
Filippin Filippin 5,847
Fransa Fransa 5,439
ÇXR ÇXR 5,369
İraq İraq 5,031
Avstriya Avstriya 4,583
Hindistan Hindistan 4,411

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Hamburq həm ticari həm də xidmət sektoru baxımından Şimali Almaniyanın ən böyük iqtisadi mərkəzidir. Xüsusilə aviasiya sənayesi, təyyarə istehsalına görə dünyanın ən böyük 3-cü şəhəridir. Kimya, maşın, gəmiqayırma və bank sektorları olduqca güclü inkişaf edib. 2008-ci ildə Hamburqda adam başına düşən illik gəlir ortalama 50.073 avro olub. Lakin Hamburgun 2007-ci il sonundakı borcu 21,8 Milyard avronu keçmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2018 (4. Quartal)DESTATIS.
  2. 1 2 https://www.statistik-nord.de/fileadmin/Dokumente/Presseinformationen/SI19_108.pdf
  3. archINFORM — 1994.
  4. [1]
  5. "Fußball-Underdog WM-Finale am Sonntag: So sind wir Kroaten". İstifadə tarixi: 14 July 2018.
  6. "Statistische Berichte: Ausländische Bevölkerung in Hamburg" (PDF). İstifadə tarixi: 21 June 2018.