Hamburq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Torpaq, big city, Hanseatic city, Free imperial city, liman şəhəri, Metropolis, tourist destination, Einheitsgemeinde of Germany, urban municipality of Germany, Şəhər dövlətləri
Picto infobox map.png
Hamburq
alm. Hamburg
Hamburg Binnenalster & Rathaus.jpg

53°33′0″N 10°0′0″E / 53.55000°N 10.00000°E / 53.55000; 10.00000Koordinatlar: 53°33′0″N 10°0′0″E / 53.55000°N 10.00000°E / 53.55000; 10.00000


Ölkə Almaniya
İcra başçısı Peter Tschentscher
İlk məlumat810
Sahəsi755,30 km²
Hündürlüyü6±1 metr
Saat qurşağıUTC+01:00UTC+02:00
Əhalisi1.810.438 nəfər (31 dekabr 2016)[1]
Telefon kodu040, 04721
Poçt indeksi20095–21149, 22041–22769
Nəqliyyat koduHH
Rəsmi saythamburg.de
Hamburq — yerləşdiyi ərazi Německo
Hamburq
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Hamburq (alm. Freie und Hansestadt Hamburg) — Almaniyada şəhər. Avropada ən böyük liman şəhərlərindən biri olan Hamburq Elba çayının Şimal dənizinə töküldüyü yerdə yerləşir. Şəhərin latın dilində adı Hammonia idi. Hamburqu tez-tez "dünyaya açılan qapı" adlandırırlar və buna görə də Hamburqun gerbində və bayrağında şəhər qalasının qapıları təsvir edilmişdir. Dünyanın çox şəhərlərinin öz gerbi və bayrağı var, lakin çox nadir halda hansısa şəhər öz himninin olması ilə öyünə bilir. Belə ki, vaxtilə Hamburq sadəcə şəhər deyil, həm də Hanze şəhər-dövləti olub. 2010-cu ildə Hamburq şəhəri dünyada yaşayış üçün 10-cu ən əlverişli şəhər seçilmişdir.

Coğrafi mövqeyi[redaktə | əsas redaktə]

Hamburq Şimali Almaniyada, Elba çayının hər iki sahilində, Elbanın Şimal dənizinə töküldüyü yerdən təxminən 110 kilometr cənub-şərq istiqamətində yerləşir. Təbii yaranmış dəniz limanı Elba çayı sahili boyunca uzanır. Çayın hər iki tərəfindəki yaşayış sahələri bir-biriylə çoxlu sayda körpü, həmçinin Elbanın altından keçən köhnə (indi piyadalar üçün istifadə olunur) və yeni tunel vasitəsilə birləşdirilmişdir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər adını İmperator Şarlmanın e.ə. 808-ci ildə tikdirdiyi qaladan almışdır.Alster və Elba çaylarının arasındakı batağlıqdakı qayalıq bir ərazidə inşa edilən qala Slavyanların axınlarına qarşı tikilmişdir.Hamburq adındakı qalanın adındakı burq qala mənasını verir. Ham sözünün mənası, qalanın mövqeyi kimi naməlumdu.

İkinci dünya müharibəsi əsnasında Hamburqun liman sahələri Müttəfiq aviasiyasının hava hücumlarına məruz qaldı. İkinci dünya müharibəsində 23 iyul 1943-cü ildə ingilis və Kanada təyyarələri gecələri, ABŞ təyyarələri də gündüzləri Hamburqu bombaladı. Noyabrda əməliyyat bitdiyində 9.000 ton partlayıcı atılmış və 280.000 bina dağıdılmışdı. Böyük Britaniya HHQ tərəfindən Gemorroy əməliyyatı kod adı verilən hücumda ən azı 42.600 insan öldü. Ölənlərin dəqiq sayı bilinmir. 1 milyon insan hücumlar sonrasında evakuasiya edildi. Döyüş sonunda epidemik xəstəliklər səbəbindən Neuengamme toplama düşərgəsində (bataqlıqlar içində, şəhər xaricində 25 km uzaqlıqda bir yer) və evakuasiya gəmilərinin bombardmanı əsnasında daha çox insanın öldürüldüyü zənn edilir.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Hamburg həm ticari həm də xidmət sektoru baxımından Şimali Almaniyanın ən böyük iqtisadi mərkəzidir. Xüsusilə aviasiya sənayesi, təyyarə istehsalına görə dünyanın ən böyük 3-cü şəhəridir. Kimya, maşın, gəmiqayırma və bank sektorları olduqca güclü inkişaf edib. 2008-ci ildə Hamburqda adam başına düşən illik gəlir ortalama 50.073 avro olub. Lakin Hamburgun 2007-ci il sonundakı borcu 21,8 Milyard avronu keçmişdir.

  1. https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/LaenderRegionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Aktuell/05Staedte.html