Hamburq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hamburq
alm. Freie und Hansestadt Hamburg
Landungsbrücken Hamburg.jpg
Bayraq[d] Gerb[d]
Bayraq[d] Gerb[d]

53°33′ şm. e. 10°00′ ş. u.


Ölkə
Başçı Peter Tschentscher[d]
Tarixi və coğrafiyası
İlk məlumat 810
Sahəsi 755,30 km²
Mərkəzin hündürlüyü 6 ± 1 metr
Saat qurşağı UTC+01:00UTC+02:00
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu 040, 04721
Poçt indeksi 20095–2114922041–22769
Nəqliyyat kodu HH
hamburg.de
Xəritəni göstər/gizlə
Hamburq xəritədə
Hamburq
Hamburq
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Hamburq (alm. Freie und Hansestadt Hamburg‎) — Almaniyada şəhər. Avropada ən böyük liman şəhərlərindən biri olan Hamburq Elba çayının Şimal dənizinə töküldüyü yerdə yerləşir. Şəhərin latın dilində adı Hammonia idi. Hamburqu tez-tez "dünyaya açılan qapı" adlandırırlar və buna görə də Hamburqun gerbində və bayrağında şəhər qalasının qapıları təsvir edilmişdir. Dünyanın çox şəhərlərinin öz gerbi və bayrağı var, lakin çox nadir halda hansısa şəhər öz himninin olması ilə öyünə bilir. Belə ki, vaxtilə Hamburq sadəcə şəhər deyil, həm də Hanze şəhər-dövləti olub. 2010-cu ildə Hamburq şəhəri dünyada yaşayış üçün 10-cu ən əlverişli şəhər seçilmişdir.

Coğrafi mövqeyi[redaktə | əsas redaktə]

Hamburq Şimali Almaniyada, Elba çayının hər iki sahilində, Elbanın Şimal dənizinə töküldüyü yerdən təxminən 110 kilometr cənub-şərq istiqamətində yerləşir. Təbii yaranmış dəniz limanı Elba çayı sahili boyunca uzanır. Çayın hər iki tərəfindəki yaşayış sahələri bir-biriylə çoxlu sayda körpü, həmçinin Elbanın altından keçən köhnə (indi piyadalar üçün istifadə olunur) və yeni tunel vasitəsilə birləşdirilmişdir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər adını İmperator Şarlmanın e.ə. 808-ci ildə tikdirdiyi qaladan almışdır.Alster və Elba çaylarının arasındakı batağlıqdakı qayalıq bir ərazidə inşa edilən qala Slavyanların axınlarına qarşı tikilmişdir.Hamburq adındakı qalanın adındakı burq qala mənasını verir. Ham sözünün mənası, qalanın mövqeyi kimi naməlumdu.

İkinci dünya müharibəsi əsnasında Hamburqun liman sahələri Müttəfiq aviasiyasının hava hücumlarına məruz qaldı. İkinci dünya müharibəsində 23 iyul 1943-cü ildə ingilis və Kanada təyyarələri gecələri, ABŞ təyyarələri də gündüzləri Hamburqu bombaladı. Noyabrda əməliyyat bitdiyində 9.000 ton partlayıcı atılmış və 280.000 bina dağıdılmışdı. Böyük Britaniya HHQ tərəfindən Gemorroy əməliyyatı kod adı verilən hücumda ən azı 42.600 insan öldü. Ölənlərin dəqiq sayı bilinmir. 1 milyon insan hücumlar sonrasında evakuasiya edildi. Döyüş sonunda epidemik xəstəliklər səbəbindən Neuengamme toplama düşərgəsində (bataqlıqlar içində, şəhər xaricində 25 km uzaqlıqda bir yer) və evakuasiya gəmilərinin bombardmanı əsnasında daha çox insanın öldürüldüyü zənn edilir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Vətəndaşlığına Görə Şəhərdəki Xarici Rezidentlər[4][5][6]
Milliyyət Əhali Sayı (31.12.2018)
Flag of Turkey.svg Türkiyə 44,239
Flag of Poland.svg Polşa 29,058
Flag of Afghanistan.svg Əfqanıstan 19,831
Flag of Syria.svg Suriya 15,763
Flag of Romania.svg Rumıniya 11,925
Flag of Bulgaria.svg Bolqarıstan 10,547
Flag of Portugal.svg Portuqaliya 10,541
Flag of Russia.svg Rusiya 9,335
Flag of Italy.svg İtaliya 8,806
Flag of Iran.svg İran 8,282
Flag of Spain.svg İspaniya 7,197
Flag of Croatia.svg Xorvatiya 7,095
Flag of Greece.svg Yunanıstan 7,085
Flag of Serbia.svg Serbiya 7,057
Flag of North Macedonia.svg Makedoniya Respublikası 6,883
Flag of Ghana.svg Qana 6,194
Flag of the Philippines.svg Filippin 5,847
Flag of France.svg Fransa 5,439
Flag of the People's Republic of China.svg ÇXR 5,369
Flag of Iraq.svg İraq 5,031
Flag of Austria.svg Avstriya 4,583
Flag of India.svg Hindistan 4,411

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Hamburq həm ticari həm də xidmət sektoru baxımından Şimali Almaniyanın ən böyük iqtisadi mərkəzidir. Xüsusilə aviasiya sənayesi, təyyarə istehsalına görə dünyanın ən böyük 3-cü şəhəridir. Kimya, maşın, gəmiqayırma və bank sektorları olduqca güclü inkişaf edib. 2008-ci ildə Hamburqda adam başına düşən illik gəlir ortalama 50.073 avro olub. Lakin Hamburgun 2007-ci il sonundakı borcu 21,8 Milyard avronu keçmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]