Məzmuna keç

Hardinqfele

Vikipediya, azad ensiklopediya
Hardinqfele
Təsnifat simli musiqi aləti
Hornbostel–Zaks təsnifatı 321.322-71
Əlaqəli alətlər Violin
Fidle
Mənşə ölkəsi Norveç
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Hardinqfele və ya Norveç skripkası — Norveçmənşəli simli musiqi aləti. Standart skripkadan kiçikdir, daha qabarıq səs lövhəsinə, daha geniş və qısa boğazına və 8 və ya 9 siminə (4 ifa simi, qalanları rezonanslı) malikdir. Əksər melodiyalar standart kökləmədə (G-D-A-E) ifa olunsa da, Norveçdə musiqinin təbiətindən və müəyyən bölgələrin yerli variasiyalarından asılı olaraq təxminən 40 fərqli kökləmə mövcuddur.[1]

Rezonanslı simlər fundamental qammanın 1-ci, 2-ci, 3-cü və 5-ci dərəcələrinə uyğundur. Hardinqfelenin ən qədim sağ qalan nümunəsi 1651-ci ildə Ole Jonsen Jastad tərəfindən hazırlanmış "Jastad" skripkası hesab olunur.[2] Originally, the instrument had a rounder, narrower body.[3] 1700-cü illərin ortalarına qədər hardinqfele skripkası Norveçin cənub, mərkəzi və qərb sahillərinin çox hissəsində dominant xalq alətinə çevrilmişdi. Bu alətin mənşəyi tam aydın deyil. Hardinqfele alətləri tez-tez barmaq lövhəsində inkrustasiyalarla bəzədilib və gövdəsi naxışlarla boyanıb.

Hardinqfele aləti ilk dəfə J.Halvorsen tərəfindən S.Ellegarın "Fossegrimen" pyesindəki musiqidə simfonik orkestr ilə ansamblda solo alət kimi istifadə olunub.[4][5]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ "What You Should Know About the hardanger Fiddle - Hardanger Fiddle Association of America". www.hfaa.org. 11 iyul 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 iyun 2016.
  2. ↑ Aksdal 1993, 21
  3. ↑ Aksdal 1993, 22
  4. ↑ "Hardanger fiddle player at Faith Lutheran Church in Isanti Nov. 27". www.isanticountynews.com. 23 mart 2006 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 may 2008.
  5. ↑ "Andrea Een and the Hardanger Fiddle - Brightcove". www.brightcove.tv. 2 iyun 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2026.

Ədəbiyyat

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Aksdal, Bjørn, and Sven Nyhus. Fanitullen: Innføring i norsk og samisk folkemusikk. Oslo: Universitetsforlag.
  • Broughton, Simon, and Mark Ellingham. Rough Guide to World Music Volume One: Africa, Europe & the Middle East. London: Penguin Books, 1999. 212-216.
  • George, Patrice. "Knut Hamre and Benedicte Maurseth - Rosa I Botnen." RootsWorld. 26 Feb. 2008 http://www.rootsworld.com/reviews/botnen06.shtml
  • Gurvin, Olav. 1958. Hardingfela. In Hardingfeleslåttar, ed. Olav Gurvin. Norsk Folkemusikk, ser. 1 vol I. Oslo: Universitetsforslaget.
  • Sandvik, Sverre. Vi Byggjer Hardingfele. Tiden, 1983. 12-13. English translation "(How) We Build the hardanger Fiddle" by Eldon Ellingson

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Hardinqfele&oldid=8486069"