Hedenbergit

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hedenbergit – CaFe [Si2O6]
Hedenbergite.jpg
Hedenbergit, Çexiya
KateqoriyaMineral

Hedenbergit – CaFe [Si2O6] - monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən

Növ müxtəliflikləri[redaktə | əsas redaktə]

Manqanhedenbergit (9,5%-dək MnO), xromhedenbergit (3%-dək Cr2O3), ferrihedenbergit (4,2 %-dək Fe2O3).

Xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Rəng – tünd-yaşıldan qaramtıl-yaşıladək; Mineralın cizgisinin rəngi – rəngsizdən yaşılımtıl-bozadək, Parıltı – şüşə, Şəffaflıq – qeyri-şəffaf, Sıxlıq – 3,5-3,6; Sərtlik – 5,5-6; Ayrılma – {110} prizması üzrə 87° bucaq altında aydın; Bölünmə – {100} və {010} üzrə; Sınıqlar – pilləli; Morfologiya – kristallar: qısaprizmatik; İkiləşmə – {100} və {001} üzrə; sadə və mürəkkəb; Mineral aqreqatları: radial-şüalı, iri çubuğabənzər.

Mənşəyi və yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Metamorfik dəyişilməyə məruz qalmış, dəmirlə zənginləşmiş çökmə əmələgəlmələrdə yayılmışdır. Mineralın kalsiumlu skarnlarda müşahidə edilən kontakt-metasomatik əmələgəlmələri məlumdur. Maqnetitin kontakt-metasomatik yataqlarının adi mineralıdır, əhəngdaşlarında yerləşən mis-sulfid filizlərində nisbətən az rast gəlir. Bəzən kvarslı siyenitlərdə və qranitlərdə qeyd edilir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: ilvait, maqnetit, pirit, marmatit, fayalit, qranatlar, bəzən epidot, xloritlər və b. Mineralın tapıldığı yerlər: Dalneqorski, Turinski, Kanonski (Rusiya); Lyanqar (Özbəkistan); Nordmak və Lonqban (İsveç). Azərbaycanda Daşkəsən yatağının skarn tipli dəmir filizi cismində və s. qeyd edilir.

Tətbiqi[redaktə | əsas redaktə]

Hedenbergit, vollastonit və datolitdən təşkil olunmuş zolaqlı və konsentrik-zonal polimineral skarn tipli əmələgəlmələr xırda məmulat hazırlamaq üçün gözəl materialdır.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

"Azərbaycan mineralları" // Bakı, "Nafta-Press" nəşriyyatı, 2004 '

'