Heksen

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Heksen
Heksen
Ümumi
Kimyəvi formuluC6H12
Molyar kütlə86,18 q/mol
Fiziki xassələri
Sıxlıq0,660 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi−157,270 C- dən (2,3-dimetilbuten-1) −74,280 C-yə (2,3-dimetilbuten-2) °S
Qaynama nöqtəsi– 41,2470 C (3,3-dimetilbuten-1) – 73,2050 C (2,3-dimetilbuten -2) arasında °S

Heksen – alkenlərə aid olan C6H12 tərkibli üzvi birləşmələrin ümumi adıdır.

Quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Heksenlərə karbohidrogenlərin 17 izomeri, o cümlədən, sis- və trans izomerlər aiddir.

  1. heksen-1 CH2=CH-CH2-CH2-CH2-CH3
  2. sis-heksen-2 CH3-CH=CH-CH2-CH2-CH3
  3. trans-heksen-2 CH3-CH=CH-CH2-CH2-CH3
  4. sis-heksen-3 CH3-CH2-CH=CH-CH2-CH3
  5. trans-heksen-3 CH3-CH2-CH=CH-CH2-CH3
  6. 2-metilpenten-1 CH2=C(CH3)-CH2-CH2-CH3
  7. 3-metilpenten-1 CH2=CH-CH(CH3)-CH2-CH3
  8. 4-metilpenten-1 CH2=CH-CH2-CH(CH3)-CH3
  9. 2-metilpenten-2 CH3-C(CH3)=CH-CH2-CH3
  10. sis-3-metilpenten-2 CH3-CH=C(CH3)-CH2-CH3
  11. trans-3-metilpenten-2 CH3-CH=C(CH3)-CH2-CH3
  12. sis-4-metilpenten-2 CH3-CH=CH-CH(CH3)-CH3
  13. trans-4-metilpenten-2 CH3-CH=CH-CH(CH3)-CH3
  14. 2-etilbuten-1 CH2=C(C2H5)-CH2-CH3
  15. 2,3-dimetilbuten-1 CH2=C(CH3)-CH(CH3)-CH3
  16. 3,3-dimetilbuten-1 CH2=CH-C(CH3)2-CH3
  17. 2,3-dimetilbuten-2 CH3-C(CH3)=C(CH3)-CH3

Fiziki-kimyəvi xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Normal şəraitdə heksenlər rəngsiz mayedirlər, suda həll olmurlar, üzvi həlledicilərdə isə yaxşı həll olurlar. Heksenlər alkenlərin bütün kimyəvi xassələrini daşıyırlar.

Alınması və tətbiqi[redaktə | əsas redaktə]

Heksen-1-i α-olefinlərlə qarışıq halda etilenin oliqomerləşməsindən, parafinlərin termiki krekinqindən, izoheksenləri isə propilenin dimerləşməsindən alırlar. Heksenlər motor yanacaqlarının yüksək oktanlı komponentlərinin tərkibinə daxildirlər. Izoprenin, yuxarı yağ spirtlərinin və s. alınması üçün istifadə olunurlar.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др. — М.: Советская энциклопедия, 1988. — Т. 1 (Абл-Дар). — 623 с.