Henri Devid Toro

Henri Devid Toro
Henri Devid Toro
	ing. Henry David Thoreau
Doğum adı	David Henry Thoreau
Doğum tarixi	12 iyul 1817[…]
Doğum yeri	Konkord[d] və ya Konkord[d], Midlseks[d], Massaçusets, ABŞ;
Vəfat tarixi	6 may 1862[…] (44 yaşında)
Vəfat yeri	Konkord[d], Midlseks[d], Massaçusets, ABŞ;
Vəfat səbəbi	vərəm
Dəfn yeri	Konkord[d];
Təhsili	Harvard Kolleci,; Harvard Universiteti;
Fəaliyyəti	şair, filosof, esseist, avtobioqraf[d], gündəlik yazıçısı[d], tərcüməçi, yazıçı, təbiətşünas, Ekoloq, ətraf mühit fəalı
Əsərlərinin dili	ingilis dili
İstiqamət	Qərb fəlsəfəsi[d]
Janr	transsendentalizm
Tanınmış əsərləri	Uolden;
	Henri Devid Toro Vikimənbədə
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Henri Devid Toro (12 iyul 1817^[1]^[2]^[…], Konkord^[d], Massaçusets^[3] – 6 may 1862^[1]^[2]^[…], Konkord^[d], Massaçusets^[3]) — Amerika idealist filosofu və yazıçısı; Ralf Uold Emersonun başçılıq etdiyi Transsendentalistlər dərnəyinin üzvü. Toronun baxışları Avropa romantiklərinin, xüsusilə Karleylin və Russonun təsiri altında təşəkkül tapmışdır. Şərq fikrinin təsiri də görünür. Xırda burjua mövqelərindən kapitalizmin istismarçı mahiyyətini, onun mədəniyyətini tənqid etmişdir. O yazırdı: "Bir sinfin dəbdəbəsi digər sinfin yoxsulluğu ilə tarazlığa gəlir. Bir tərəfdən saray, digər tərəfdən dilənçilər üçün sığınacaq… ("Uolden, yaxud meşədə həyat" əsərindən, 1854.)

Toro hesab edirdi ki, istənilən dövlət "kəmağıllıq xəstəliyinə tutulur" və bəlaya çevrilir. ABŞ dövləti haqqında o demişdir: "Onunla hər cür əməkdaşlıq insanı biabır edir".

Mütəfəkkirin fərdiyyətçi sosial-etik idealı – (azad, cəmiyyətdən asılı olmayan, təbiətə təzim edən şəxsiyyət) burjua quruluşuna onun mənfi münasibətinin nəticəsi idi.

Toronun fəlsəfi baxışları Panteizmdən ibarətdir; təbiətin və ümumdünya zəkasının qanunları (əxlaqi qayda da daxil olmaqla) biri-birinə uyğun gəlir.

İdrakın məqsədi həqiqətdir; bunu da biz əhatə olunduğumuz Allah reallığını, yəni Təbiəti anlamaqla əldə edirik.

ABŞ-də köləliyə qarşı mübarizə aparmış, vətəndaşlıq itaətsizliyi ideyasını irəli sürmüşdür; Con Braunun zənciləri müdafiə etməsini "nəcib şücaət" adlandırmışdı.

İstinadlar

1 2 3 4 Henry David Thoreau (ing.). // Encyclopædia Britannica. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
1 2 3 4 Henry David Thoreau (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus.
1 2 3 4 Catalog of the German National Library (alm.).

[_8495b1cf6d3ec2b8-1] 1 2 3 4 Henry David Thoreau (ing.). // Encyclopædia Britannica. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).

[_12ee32e5486fc795-2] 1 2 3 4 Henry David Thoreau (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus.

[_c416cd535a513aef-3] 1 2 3 4 Catalog of the German National Library (alm.).

[1]

[2]

[3]

Sosial və siyasi fəlsəfə
Qədim dövr	Aristotel Avqustin Çanakya Filon Fukidid Han Fey Konfutsi Ksenofon Laktansi Lao-tszı Men-Tszı Mo-tszı Origen Platon Plutarx Polibi Siseron Sun Dzı Syun-Tszı Şan Yan Tertullian Tiruvalluvar
Orta əsrlər	Akvinalı Foma • Bruni Dante əl-Qəzali Fərabi I Gelasi İbn Xəldun İbn Rüşd VII Qriqori Maymonid Məhəmməd Nizamülmülk Okkam
Erkən müasir dövr	Boden Boesi I Ceyms Erazm Filmer Hobbs Kalvin Kampanella Qrotsi Qviççiardini Leybnits Lokk Lüter Makiavelli Milton Monten Mor Müntser Pufendorf Spinoza Suarez
XVIII—XIX əsrlər	Bakunin Bastiat Bentam Blanki Bonald Börk Cefferson Emerson Engels Fixte Franklin Furye Hegel Helvetsi Herder Kant Karleyl Kondorse Konstan Kont Kyerkeqor Le Bon Marks Madzini Medison Mill Monteskyö Nitsşe Novalis Ouen Peyn Renan Russo Sad Sen-Simon Smit Spenser Şiller Ştirner Toro Yum
XX—XXI əsrlər	Adorno Ardent Aron Batler Bauman Berlin Bernşteyn Bodriyar Çomski de Bovuar Centile Delöz Duqin Durkhaym Dyui Evola Fromm Fuko Fukuyama Gelen Genon Habermas Hantinqton Haydegger Hayek Jijek Qandi Qramşi Kamü Kropotkin Laklau Lenin Lüksemburq Mao Mariten Markuze Mixels Mizes Neqri Nozik Nursi Pareto Polani Popper Rand Rassel Rolz Rotbard Sartr Skinner Sörl Şəriəti Şmitt Şpenqler Valzer Veber Yatsen Zimmel Zombart
Sosial nəzəriyyələr	Anarxizm Avtoritarizm Faşizm Fərdiyyətçilik İslamizm Kommunitarizm Kommunizm Konfusiçilik Kosmopolitizm Legizm Liberalizm Libertarianizm Milliyyətçilik Moizm Mühafizəkarlıq Populizm Respublikaçılıq Sosial darvinizm Sosial konstruksionizm Sosializm Utilitarizm
Əlaqəli	Hüquq fəlsəfəsi Hüquqşünaslıq İqtisadiyyat fəlsəfəsi Tarix fəlsəfəsi Təhsil fəlsəfəsi