Hentayqana

Hentayqana ilə yazılmış lövhədən istifadə edən restoran.

Hentayqana (変体仮名, hərf. "qeyri-adi kana") — yapon yazı sistemində hiraqana əlifbasının köhnəlmiş qrafik variantları. Hentayqana manyoqana işarələrinin kursiv yazılış formalarından yaranmışdır. Manyoqanada eyni hecanı ifadə etmək üçün fərqli kanci işarələri istifadə olunduğundan, nəticədə hər heca üçün bir neçə yazılış forması meydana gəlmişdir. 1900-cü ildə həyata keçirilən yazı islahatında yapon dilində hər mora üçün yalnız bir hiraqana işarəsi təsbit edilənə qədər hentayqana hiraqana ilə yanaşı işlədilirdi və bu iki əlifba arasında seçim yazanın şəxsi istəyindən asılı olurdu. Hentayqana Unicode 10.0 versiyasına daxil edilmişdir.

Müasir yapon yazısında hentayqana tamamilə köhnəlmiş hesab olunur, lakin bəzi sahələrdə onun məhdud istifadəsi bu gün də qalmaqdadır. Məsələn, soba yeməyi təqdim edən bir çox restoranlar "kisoba" (yap. 生そば) sözünü öz lövhələrində hentayqana ilə yazmağa üstünlük verirlər. Bu yazı növü həmçinin, döyüş sənətləri məktəbləri, dini seminariyalar və etiket məktəbləri tərəfindən verilən bəzi rəsmi sənədlərdə və diplomlarda da istifadə olunur. Bundan əlavə, hentayqana klassik yapon mətnlərinin bərpasında və mətinlərə qədim üslub qazandırmaq məqsədilə də tətbiq edilir. Onun istifadəsi alman və digər Avropa dillərində qotik yazının işlədilməsi ilə müqayisə oluna bilər. Bununla belə, müasir yaponların əksəriyyəti hentaiqanı oxuya bilmir, yalnız bəzi məşhur işarələri tanıyır və ya mənanı kontekstdən çıxarır.

Xarici keçidlər

• Таблица каллиграфии хэнтайганы из книги О’Нилла «A Reader of Handwritten Japanese» (в формате PDF).
• Таблица катаканы, хираганы и хэнтайганы.
• Таблица каны из книги Энгельберта Каэмфера (1693 г.). (ing.)
• Хэнтайгана на вывесках. (yap.)
• Таблица знаков хэнтайганы.
• Шрифты Mojikyo с поддержкой хэнтайганы и макрос для ввода хэнтайганы в редакторе MS Word. (ing.) (yap.)