Hesperocyparis macrocarpa
| Hesperocyparis macrocarpa | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||
|
Domen: Klad: Ranqsız: Aləm: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Şöbə: Sinif: Yarımsinif: Dəstə: Fəsilə: Yarımfəsilə: Cins: Növ: Hesperocyparis macrocarpa |
||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||
| ||||||||
Hesperocyparis macrocarpa (lat. Hesperocyparis macrocarpa) — bitkilər aləminin i̇ynəyarpaqlılar şöbəsinin i̇ynəyarpaqlılar sinfinin sərvlər dəstəsinin sərvkimilər fəsiləsinin hesperocyparis cinsinə aid bitki növü.
Arealı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Bitkinin vətəni Kaliforniya və ABŞ-dır. Əsasən Avropanın isti zolağında, Cənubi Amerika və Avstraliyanın mülayim vilayətlərində təbii halda bitir.
Botaniki xarakteristikası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Hündürlüyü 15–25 m-ə çatıb, düz dayanan iynəyarpaqlı ağacdır. Yaşlandıqda budaqları əyilir və şaxələnmiş çətir əmələ gətirir. Cavan bitkilərin çətiri sütunvarı, enli-konusvarı olub, diametri 1,5–2 m-dir. İynəyarpaqlar parlaq açıq və ya tünd həmişəyaşıl olub, qabıqşəkilli, limon qoxuludur, uzunluğu 0,1–0,2 sm-dir. May ayında çiçəkləyir. Çiçəklərin rəngi açıq sarıdır. Qozaları qonur, yumurtavarıdır, diametri 2–3,5 sm-dir. İsti sevəndir, torpağa az tələbkardır, nəmişliyə, küləyə orta davamlıdır, suyun dayanmasına dözmür. Onlardan yaxşı bonsay düzəltmək olur. İynəyarpaqlarından efir yağı alınır. Bu növ müxtəlif iqlim şəraitini və güclü budanmanı yaxşı keçirir, ona görə də ondan yaşıl hasarların salınmasında geniş istifadə edilir. Bir neçə müxtəlifliyi məlumdur.
Azərbaycanda yayılması
[redaktə | vikimətni redaktə et]Abşeronda son dövrlərdə mədəni əkinlərdə rast gəlinir.
Sinonimləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Homotipik sinonimləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Callitropsis macrocarpa (Hartw.) D.P.Little
- Cupressus macrocarpa Hartw.
- Neocupressus macrocarpa (Hartw.) de Laub.
Heterotipik sinonimləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Cupressus hartwegii Carrière
- Cupressus lambertiana Carrière
- Cupressus lambertiana var. fastigiata Carrière
- Cupressus macrocarpa var. angulata Lemmon
- Cupressus macrocarpa f. crippsii (R.Sm.) Rehder
- Cupressus macrocarpa var. crippsii R.Sm.
- Cupressus macrocarpa var. farallonensis Mast.
- Cupressus macrocarpa f. fastigiata (Carrière) Rehder
- Cupressus macrocarpa var. fastigiata (Carrière) Anon.
- Cupressus macrocarpa var. lambertiana (Carrière) Anon.
- Cupressus macrocarpa subsp. lobosensis Silba
- Cupressus macrocarpa var. lutea Webster
- Cupressus macrocarpa f. lutea (Webster) Rehder
- Cupressus macrocarpa f. pygmaea A.B.Jacks.
- Cupressus macrocarpa variegata Van Geert
- Cupressus reinwardtii Beissn.