Məzmuna keç

Heyns fon Fyorster

Vikipediya, azad ensiklopediya
Heyns fon Fyorster
alm. Heinz von Foerster
Doğum tarixi 13 noyabr 1911(1911-11-13)[1]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 2 oktyabr 2002(2002-10-02)[2][3] (90 yaşında)
Elm sahələri Kibernetika
İş yerləri
Təhsili
  • Vyana Texniki Universiteti[d],
  • Vrotslav Universiteti[d][4]
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Heyns fon Fyorster (alm. Heinz von Foerster; 13 noyabr 1911[1], Vyana[2]2 oktyabr 2002[2][3]) — fizikafəlsəfəni birləşdirən Avstriya-Amerika alimidir və ikinci dərəcəli kibernetikanın banisi kimi tanınır. O, iki dəfə Quqqenhaym təqaüdçüsü (1956-57 və 1963-64) və həmçinin 1980-ci ildə Elmin İnkişafı üzrə Amerika Assosiasiyasının üzvü idi. O, 1960-cı ildə "Science" jurnalında dərc olunmuş və gələcək əhali artımını proqnozlaşdıran "Qiyamət tənliyi" düsturu ilə tanınır.[5]

Polimat kimi o, təxminən iki yüz peşəkar məqalə yazmış, kompüter elmlərisüni intellektdən epistemologiyaya qədər müxtəlif sahələrdə şöhrət qazanmış, fizik kimi yüksək sürətli elektronikaelektro-optik kommutasiya cihazlarını, biofizikada isə yaddaş və biliklərin öyrənilməsini araşdırmışdır. O, neyrofiziologiya, riyaziyyatfəlsəfəyə əsaslanan idrak üzərində işləmiş və "kibernetika tarixinin ən əhəmiyyətli mütəfəkkirlərindən biri" adlandırılmışdır.[6] O, ABŞ-yə gəldi və Uorren Stercis Makkallokla görüşdükdən sonra orada qaldı. Pentaqondan ilk paralel kompüter olan Numa-Rete-ni quran Bioloji Kompüter Laboratoriyasını yaratmaq üçün maliyyə aldıqdan sonra o, ABŞ-a gəldi.[7] Heyns fon Fyorster ilk Nisbət Klubu üzvlərindən biri olan Vilyam Ross Eşbi və Uorren Makkallok, Norbert Viner, Con fon Neyman və Lorens C. Fogel ilə birlikdə kibernetika memarı və Macy konfranslarının üzvlərindən biri idi və nəticədə Hans-Lukas Teuber və Marqarit Mid ilə birlikdə onun ilkin materiallarının redaktoru oldu.[8][9]

  1. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  2. 1 2 3 4 Deutsche Nationalbibliothek Record #118836560 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
  3. 1 2 Heinz von Foerster // SNAC (ing.). 2010.
  4. Mathematics Genealogy Project (ing.). 1997.
  5. Heinz von Foerster, P. M. Mora and L. W. Amiot. "Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026. At this date human population will approach infinity if it grows as it has grown in the last two millennia". Science. 132 (3436). noyabr 1960: 1291–1295. Bibcode:1960Sci...132.1291V. doi:10.1126/science.132.3436.1291. PMID 13782058.
  6. Foerster, Heinz V; Müller, Albert; Müller, Karl H.; Rooks, Elinor; Kasenbacher, Michael. The Beginning of Heaven and Earth Has No Name: Seven Days with Second-Order Cybernetics. Fordham University Press. 2013. ISBN 978-0823255610. 2 noyabr 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2016.
  7. Jamie Hutchinson. Von Foerster made Illinois a cybernetics "nerve center" Arxivləşdirilib 2016-02-15 at the Wayback Machine Ingenuity newsletter, Department of Electrical and Computer Engineering, University of Illinois at Urbana–Champaign, May 2004
  8. "The Heinz von Foerster Page". 3 avqust 2004 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 avqust 2004.
  9. Biography of Heinz von Foerster 2002

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]