Hindistanın ştatları və ittifaq əraziləri
Hindistanın ştatları və əraziləri — Hindistan Respublikasının inzibati bölgüsünün birinci səviyyəsi. 2020-ci il vəziyyətinə görə, ölkədə 28 ştat və 8 federal ərazi (o cümlədən Milli Paytaxt Dairəsi Deli) mövcuddur. Hər bir ştat isə öz növbəsində rayonlara (distriktlərə) bölünür, onların ümumi sayı 800-ə çatır[1].
Hindistanın inzibati bölgüsündə son dəyişiklik 2019-cu ilin oktyabr ayında baş verib, həmin vaxt Cammu və Kəşmir ştatı iki federal əraziyə — Cammu və Kəşmir və Ladakha çevrilərək bölünüb[2]. Sonra həmin ilin noyabr ayında Hindistan hökuməti Daman və Diu ilə Dadra və Nagar Haveli federal ərazilərini birləşdirən qanun qəbul edib; yeni birləşdirilmiş federal ərazi “Dadra və Nagar Haveli və Daman və Diu” adlanacaq və bu qanun 26 yanvar 2020-ci ildə qüvvəyə minib[3].
Hindistanın ştatları və ittifaq ərazilərinin siyahısı
[redaktə | vikimətni redaktə et]| № | ISO 3166 | Avto. | Ştat (azərbaycanca adı) |
Ştat (rəsmi dillərdə yerli adlar) |
Rəsmi dilləri | İnzibati mərkəzi | Sahəsi, kv. km |
Əhalisi, nəf. (2011) |
Əhali sıxlığı, nəf./kv. km |
Xəritədə mövqeyi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ştatlar | ||||||||||
| 1 | IN-AP | AP | Andhra Pradeş | tel. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ urdu آندھرا پردیش | teluqu dili, urdu dili[4] | Amaravati | 160 205 | 49 665 533 | 307,80 |  |
| 2 | IN-AR | AR | Arunaçal-Pradeş | ing. Arunachal Pradesh | ingilis dili[5] | İtanaqar | 83 743 | 1 382 611 | 16,51 |  |
| 3 | IN-AS | AS | Assam | assam. অসম bodo dili असम benq. আসাম meytey ꯑꯁꯥꯝ | Assam dili, bodo dili, benqal dili, meytey dili[6][7][8][9] | Dispur | 78 438 | 31 169 272 | 397,37 |  |
| 4 | IN-BR | BR | Bihar | hind. बिहार urdu بہار | hind dili, urdu dili[6] | Patna | 94 163 | 103 804 637 | 1102,43 |  |
| 5 | IN-GA | GA | Qoa | konkani गोंय marathi गोवा ing. Goa | konkani dili, marathi dili, ingilis dili[10] | Panadci | 3702 | 1 457 723 | 393,77 |  |
| 6 | IN-GJ | GJ | Qücərat | qüc. ગુજરાત hind. गुजरात | qücərat dili, hind dili[11] | Qandinaqar | 196 024 | 60 383 628 | 308,04 |  |
| 7 | IN-JH | JH | Charkhand | hind. झारखंड | hind dili[6] | Rançi | 79 714 | 32 966 238 | 413,56 |  |
| 8 | IN-WB | WB | Qərbi Benqaliya | benq. পশ্চিমবঙ্গ ing. West Bengal | benqal dili, ingilis dili[6] | Kəlkətə | 88 752 | 91 347 736 | 1029,25 |  |
| 9 | IN-KA | KA | Karnataka | kann. ಕರ್ನಾಟಕ | kannada dili[12] | Banqalor | 191 791 | 61 130 704 | 318,74 |  |
| 10 | IN-KL | KL | Kerala | malaya. കേരളം ing. Kerala | malayalam dili, ingilis dili[6] | Tiruvananthapuram | 38 863 | 33 387 677 | 859,11 |  |
| 11 | IN-MP | MP | Madhya-Pradeş | hind. मध्य प्रदेश | hind dili[6] | Bhopal | 308 000 | 72 597 565 | 235,71 |  |
| 12 | IN-MN | MN | Manipur | meytey ꯃꯅꯤꯄꯨꯔ | meytey dili[6] | İmfal | 22 327 | 2 721 756 | 121,90 |  |
| 13 | IN-MH | MH | Maharaştra | marathi महाराष्ट्र | marathi dili[6] | Mumbay (yayda) Naqpur (qışda) | 307 713 | 112 372 972 | 365,19 |  |
| 14 | IN-ML | ML | Meqhalaya | ing. Meghalaya | ingilis dili[6] | Şillonq | 22 429 | 2 964 007 | 132,15 |  |
| 15 | IN-MZ | MZ | Mizoram | ing. Mizoram | mizo dili, ingilis dili[13] | Aidjal | 21 081 | 1 091 014 | 51,75 |  |
| 16 | IN-NL | NL | Naqalend | ing. Nagaland | ingilis dili[6] | Kohima | 16 579 | 1 980 602 | 119,46 |  |
| 17 | IN-OD | OD | Orissa | oriya ଓଡ଼ିଶା | oriya dili[6] | Bhubaneşvar | 155 707 | 41 947 358 | 269,40 |  |
| 18 | IN-PB | PB | Pəncab ştatı | pənc. ਪੰਜਾਬ | pəncab dili[6] | Çandiqarh | 50 362 | 27 704 236 | 550,10 |  |
| 19 | IN-RJ | RJ | Racastan | hind. राजस्थान ing. Rajasthan | hind dili, ingilis dili[6] | Caypur | 342 239 | 68 621 012 | 200,51 |  |
| 20 | IN-SK | SK | Sikkim | ing. Sikkim | ingilis dili[6] | Qanqtok | 7096 | 607 688 | 85,64 |  |
| 21 | IN-TN | TN | Tamilnad | tam. தமிழ்நாடு ing. Tamil Nadu | tamil dili, ingilis dili[6] | Çennai | 130 058 | 72 138 958 | 554,67 |  |
| 22 | IN-TS | TG | Telanqana | tel. తెలంగాణ urdu تلنگانہ | teluqu dili, urdu dili[14] | Heydərabad | 114 840 | 35 286 757 | 310 |  |
| 23 | IN-TR | TR | Tripura | benq. ত্রিপুরা ing. Tripura | benqal dili, ingilis dili, kokoborok dili[6] | Aqartala | 10 492 | 3 671 032 | 349,89 |  |
| 24 | IN-UK | UK | Uttarakhand | hind. उत्तराखंड | hind dili[6] | Dəhradun | 53 484 | 10 116 752 | 189,15 |  |
| 25 | IN-UP | UP | Uttar-Pradeş | hind. उत्तर प्रदेश urdu اتر پردیش | hind dili, urdu dili[6] | Ləknəv | 240 928 | 199 581 477 | 828,14 |  |
| 26 | IN-HR | HR | Haryana | hind. हरियाणा ing. Haryana pənc. ਹਰਿਆਣਾ | hind dili, ingilis dili, pəncab dili[15] | Çandiqarh | 44 212 | 25 353 081 | 573,44 |  |
| 27 | IN-HP | HP | Himaçal Pradeş | hind. हिमाचल प्रदेश | hind dili[6] | Şimla (yayda) Dharamsala (qışda) | 55 673 | 6 856 509 | 123,16 |  |
| 28 | IN-CG | CG | Çhattisqarh | hind. छत्तीसगढ | hind dili[6], Çhattisqarh dili[16] | Raypur | 136 034 | 25 540 196 | 187,75 |  |
| İttifaq əraziləri | ||||||||||
| 1 | IN-AN | AN | Andaman və Nikobar adaları | hind. अंडमान और निकोबार द्वीप समूह ing. Andaman and Nicobar Islands | hind dili, ingilis dili[6] | Port-Bler | 8249 | 379 944 | 46,06 |  |
| 2 | IN-DH | DD | Dadra və Naqar-Haveli, Daman və Diu | hind. दादरा और नगर हवेली एवं दमन और दीव qüc. દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ | hind dili, qücərat dili[6] | Dəmən | 603 | 585 764 | 970 |  |
| 3 | IN-DL | DL | Dehli (Milli paytaxt ərazisi) | hind. दिल्ली ing. Delhi urdu دلی pənc. ਦਿੱਲੀ | hind dili, ingilis dili, urdu dili, pəncab dili[6] | Yeni Dehli | 1483 | 16 753 235 | 11296,85 |  |
| 4 | IN-JK | JK | Cammu və Kəşmir | kaşm. جۄم تٕ کٔشېر doqri जम्मू और कश्मीर urdu جموں و کشمیر hind. जम्मू और कश्मीर ing. Jammu and Kashmir | kəşmir dili, doqri dili, urdu dili, hind dili, ingilis dili[17] | Srinaqar (yayda) Cammu (qışda) | 42 241 | 12 258 433 | 290,20 | .svg) |
| 5 | IN-LA | LA | Ladakh | hind. लदाख ing. Ladakh | hind dili, ingilis dili (де-факто) | Leh (yayda) Kərgil (qışda) | 86 904 | 274 289 | 3,16 |  |
| 6 | IN-LD | LD | Lakşadvip | ing. Lakshadweep | ingilis dili[6] | Kavaratti | 32 | 64 429 | 2013,41 |  |
| 7 | IN-PY | PY | Puduçerri | tam. புதுச்சேரி fr. Pondichéry ing. Pondicherry malaya. പുതുച്ചേരി tel. పుదుచ్చేర | tamil dili, fransız dili, ingilis dili, malayalam dili, teluqu dili[18][19] | Puduçerri | 492 | 1 244 464 | 2529,40 |  |
| 8 | IN-CH | CH | Çandiqarh | ing. Chandigarh | ingilis dili[6] | Çandiqarh | 114 | 1 054 686 | 9251,63 |  |
| IN | IND | Hindistan | hind. भारत गणराज्य ing. Republic of India | hind dili, ingilis dili | Yeni Dehli | 3 287 882 | 1 210 193 422 | 368,07 | ||
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Local Government Directory, Government of India" (ingilis). 21 iyun 2024. İstifadə tarixi: 21 iyun 2024.
- ↑ "Jammu and Kashmir Reorganisation Bill (No. XXIX of) 2019" (PDF) (ingilis). Парламент Индии. 8 mart 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 22 avqust 2019.
- ↑ "The Dadra And Nagar Haveli And Daman And Diu (Merger Of Union Territories) Bill" (PDF) (ingilis). Парламент Индии. 2019. 24 fevral 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 15 dekabr 2020.
- ↑ "Bill recognising Urdu as second official language passed" (ingilis). 22 mart 2022. ISSN 0971-751X. 30 oktyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 dekabr 2022.
- ↑ "Report of the Commissioner for linguistic minorities: 47th report (July 2008 to June 2010)" (PDF) (ingilis). Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India. 122–126. 13 may 2012 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 fevral 2012.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 "Report of the Commissioner for linguistic minorities: 52nd report (July 2014 to June 2015)" (PDF) (ingilis). Комиссар по языковым меньшинствам, Министерство по делам меньшинств, Правительство Индии. 15 noyabr 2016 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 16 fevral 2016.
- ↑ "Assam Assembly Accords Associate Official Language Status To Bodo" (ingilis). İstifadə tarixi: 21 dekabr 2022.
- ↑ "Govt withdraws Assamese as official language from Barak valley" (ingilis). 9 sentyabr 2014. 29 yanvar 2018 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ "Assam recognises Manipuri as associate official language in four districts" (ingilis). 24 fevral 2024. 25 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 fevral 2024.
- ↑ "The Goa, Daman and Diu Official Language Act, 1987" (PDF). indiacode.nic.in (ingilis). İstifadə tarixi: 21 noyabr 2022.
- ↑ "The Gujarat Official Languages Act, 1960" (PDF) (ingilis). indiacode.nic.in. 1961. 21 dekabr 2022 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 21 dekabr 2022.
- ↑ "THE KARNATAKA OFFICIAL LANGUAGE ACT, 1963" (PDF) (ingilis). 15 yanvar 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2022.
- ↑ "Ministry of Development of North Eastern Region, North East India". mdoner.gov.in (ingilis). 26 yanvar 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 fevral 2021.
- ↑ "Urdu is Telangana's second official language" (ingilis). 27 fevral 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 fevral 2018.
- ↑ "Haryana grants second language status to Punjabi" (ingilis). 5 noyabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 yanvar 2019.
- ↑ "The Chhattisgarh Official Language (Amendment) Act, 2007" (PDF). indiacode.nic.in. 2008. 25 dekabr 2022 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 25 dekabr 2022.
- ↑ "The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020" (PDF) (ingilis). The Gazette of India. 27 sentyabr 2020. 19 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
- ↑ "The Pondicherry Official Languages Act, 1965" (PDF) (ingilis). Archived from the original on 3 may 2020. İstifadə tarixi: 10 iyun 2019.
- ↑ Puducherry Code Volume-I (PDF) (ingilis). 107.