Hindistanda ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Hindistanda YUNESKO-nun ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısına 40 obyekt daxildir (2021-ci il üçün), bu, ümumi rəqəmin 3,1%-ni (2021-ci il üçün 1154) təşkil edir. Siyahıya 32 obyekt mədəniyyət meyarlarına görə, 7 obyekt təbii meyarlara görə, 1 obyekt mədəni və təbii meyarlara görə daxil edilib. 13 obyekt insanın yaradıcılığının şah əsəri kimi tanınır (meyar i), 3 obyekt təbiət fenomeni və ya müstəsna təbii gözəlliyə və estetik əhəmiyyətə malik məkan kimi tanınır (meyar vii). Bundan əlavə, 2022-ci ildən ölkədəki 49 obyekt ümumdünya irs siyahısına daxil olmaq üçün namizədlər sırasındadır[1]. Hindistan Ümumdünya Mədəni və Təbii İrsin Mühafizəsi Konvensiyasını 1977-ci il noyabrın 14-də ratifikasiya edib[2]. Hindistandakı ilk obyektlər 1983-cü ildə YUNESKO-nun ümumdünya irs komitəsinin 7-ci sessiyasında siyahıya alınıblar.

Siyahı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bu cədvəldə obyektlər YUNESKO-nun ümumdünya irs siyahısına əlavə olunduqları ardıcıllıq ilə verilmişdir.

Şəkil Adı yeri Yarandığı il Siyahıya alınma tarixi Meyarlar
1 Agra 03-2016 16 Agra Fort.jpg Aqrada qala Uttar-Pradeş ştatı XVI əsr 1983 251 III
2 Ajanta (63).jpg Ajanta mağaraları Maharaştra ştatı 1983 242 I, II, III, VI
3 Ellora cave10 001.jpg Ellora mağaraları Maharaştra ştatı 1983 243 I, III, VI
4 Taj Mahal in March 2004.jpg Tac Mahal Uttar-Pradeş ştatı 1983 252 I
5 Rathas-Mahabalipuram.jpg Mahabalipuram şəhərindəki abidələr qrupu Tamilnad ştatı 1984 249 I, II, III, VI
6 Konark Surya Temple.jpg Konarkdakı Günəş məbədi (ing. Konark Sun Temple Orissa ştatı 1984 246 I, III, VI
7 Kazi rhino edit.jpg Kaziranqa Milli Parkı Assam ştatı 1985 337 IX, X
8 Black necked Stork I2-Bharatpur IMG 8533.jpg Keoladeo Milli Parkı Racastan ştatı 1985 340 X
9 Capped langur in manas.jpg Manas qoruğu Assam ştatı 1985 338 VII, IX, X
10 St Cajetan Goa.jpg Qoadakı məbədlər və monastırlar Qoa ştatı 1986 234 II, IV, VI
11 Fatehpur Sikri near Agra 2016-03 img07.jpg Fatehpur-Sikri Uttar-Pradeş ştatı 1986 255 II, III, IV
12 Vittala temple Hampi.jpg Hampi xarabalıqları (Vicayanaqar imperiyası) Karnataka ştatı 1986 241 I, III, IV
13 Khajuraho - Kandariya Mahadeo Temple.jpg Khacuraho abidələri Madhya-Pradeş ştatı 1986 240 I, III
14 Île d'Elephanta.jpg Elefanta adasının mağara məbədləri Maharaştra ştatı 1987 244 I, III
15 Chola sculpture.jpg Çola məbədləri (ing. Great Living Chola Temples) Tamilnad ştatı 1987, 2004 250 II, III
16 Mallikarjuna and Kashivishwanatha temples at Pattadakal.jpg Pattadakal abidələri Karnataka ştatı 1987 239 III, IV
17 Sundarbans 02.jpg Sundarban Milli Parkı Qərbi Benqaliya ştatı 1987 452 IX, X
18 Valley of flowers uttaranchal full view.JPG Nanda-Devi və Güllər Vadisi Milli Parkı Uttarakhand ştatı 1988, 2005 335 VII, X
19 Sanchi Great Stupa Torana.jpg Sançi Buddist abidələri Madhya-Pradeş ştatı 1989 524 I, II, III, IV, VI
20 Humayuns Tomb Delhi 31-05-2005 pic3.jpg Hümayun türbəsi Dehli 1993 232 II, IV
21 Qutub Minar (1).jpg Qütb Minar minarəsi Dehli 1993 233 IV
22 DHR 780 on Batasia Loop 05-02-21 08.jpeg Hindistanın Dağ Dəmir Yolları Haryana, Himaçal Pradeş, Qərbi Benqaliya, Tamilnad ştatları 1999, 2005 944 II, IV
23 Mahabodhitemple.jpg Mahabodhi məbədi Bihar ştatı 2002 1056 I, II, III, IV, VI
24 Bhimbetka1.JPG Bhimbetkadakı qaya sığınacaqları Madhya-Pradeş ştatı 2003 925 III, V
25 Jama masjid in Champaner.JPG Çampaner Pavaqadh Arxeoloji Parkı Qücərat ştatı 2004 1101 III, IV, V, VI
26 Mumbai India.jpg Çhatrapati Şivaçi Vağzalı Maharaştra ştatı 2004 945 II, IV
27 Red Fort in Delhi 03-2016 img3.jpg Qırmızı Qala Dehli 2007 231 II, III, VI
28 Jantar Mantar Delhi 27-05-2005.jpg Jantar Mantar ştatı Racastan 2010 1338 III, IV
29 Western-Ghats-Matheran.jpg Qərbi Qat ştatıы Qücərat, Maharaştra, Qoa, Karnataka, TamilnadKerala 2012 1342 IX, X
30 Jaipur 03-2016 04 Amber Fort.jpg Racastan qalaları Racastan ştatı 2013 247 II, III
31 Rani ki vav 02.jpg Rani ki vav pilləli quyu Qücərat ştatı XI əsr 2014 922 I, IV
32 Spiti Valley Mountains.jpg Böyük Himalay Milli Parkının qorunan ərazisi Himaçal Pradeş ştatı 2014 1406 X
33 Palace of Assembly Chandigarh 2006.jpg Le Korbuzyenin memarlıq irsi: modernizmə töhfə:
а) Çandiqarhda Kapitol Kompleksi
Çandiqarhın ittifaq ərazisi ( Argentina,  Belçika,  Almaniya,  Fransa,  İsveçrə,  Yaponiya ilə birgə XX əsr 2016 1321 I, II, VI
34 Nalanda University India ruins.jpg Nalandada Arxeoloji obyekt Nalanda Mahavihara (Nalanda Universiteti) ştatı Bihar E.ə. III əsr — XIII əsr 2016 1502 IV, VI
35 Koktang peak.jpg Kançencaqra Milli Parkı Sikkim ştatı 2016 1513 III, VI, VII, X
36 BhadraFort.jpg Əhmədabad tarixi şəhəri ştatı Qücərat 1411 2017 1551 II, V
37 Mumbai 03-2016 40 Bombay High Court.jpg Mumbayda Viktorian stili və art-deko memarlıq ansamblı Maharaştra ştatı XIX —XX əsrlər 2018 1480 II, IV
38 Albert Hall Museum Night View.jpg Caypur şəhəri Racastan ştatı XVIII əsr 2019 1605 II, IV, VI
39 Ramappa Temple (Human Scale).jpg Rudreşvar Məbədi (Ramappa) Telanqana ştatı XI—XIV əsrlər 2021 1570 I, III
40 System of reservoirs and canals found at Dholavira.jpg Dholavira: harrap şəhəri Qücərat ştatı E. Ə. 3-cü minillik 2021 1645 III, IV

Obyektlərin coğrafi yerləşməsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hindistanda ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı (Hindistan)
Red pog.png
1
Red pog.png
2
Red pog.png
3
Red pog.png
4
Red pog.png
5
Red pog.png
6
Red pog.png
7
Red pog.png
8
Red pog.png
9
Red pog.png
10
Red pog.png
11
Red pog.png
12
Red pog.png
13
Red pog.png
14
Red pog.png
15
Red pog.png
16
Red pog.png
17
Red pog.png
18
Red pog.png
19
Red pog.png
20
Red pog.png
21
Red pog.png
22
Red pog.png
22
Red pog.png
22
Red pog.png
23
Red pog.png
24
Red pog.png
25
Red pog.png
26
Red pog.png
27
Red pog.png
28
Red pog.png
29
Red pog.png
30
Red pog.png
31
Red pog.png
32
Red pog.png
33
Red pog.png
34
Red pog.png
35
Red pog.png
36
Hindistanda ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı

İlkin siyahı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Cədvəldə obyektlər ilkin siyahıya əlavə olunduqları ardıcıllıqla düzülür. Bu siyahıda Hindistan hökuməti tərəfindən ümumdünya irs siyahısına əlavə edilmək üçün namizəd olaraq təklif edilən obyektlər göstərilmişdir.

# Təsvir Adı Yeri Yaranma tarixi Siyahıya alınma ili Meyarlar
0 Jor Mandir 2 Arnab Dutta 2011.JPG Vişnupurdakı məbədlər Qərbi Benqaliya ştatı XVII əsr 1998 1087 mədəni
0 Mattancherry Palace DSC 0899.JPG Mattançeri sarayı Koççi ştatı
Kerala ştatı
təxminən 1555 1998 1092 mədəni
0 Jahaz Mahal 03.jpg Mandudakı abidələr qrupu Madhya-Pradeş ştatı XV—XVI əsrlər 1998 1095 mədəni
0 Monastery around Dhamek stupa, Sarnath.jpg Qədim Buddist yaşayış məntəqəsi Sarnath город Bənarəs
Uttar-Pradeş ştatı
E.ə III əsr—XVI əsr 1998 1096 mədəni
0 Harmandir Sahib 2015 copy.jpg Qızıl məbəd Amritsar şəhəri
Pəncab ştatı
1588–1604 2004 1858 iii, iv, vi
0 Doriya River of Majuli.jpg Assamdakı Brahmaputra çayı üzərindəki Majuli çay adası Assam ştatı 2004 1870 ii, iii, v, vi
0 Namdapha River.jpg Namdapxa Milli Parkı Arunaçal-Pradeş ştatı 1974 2006 2104 vii, ix, x
0 IndianWildAss.jpg Kiçik Kaç Rannıında Hindistan Qulanı qoruğu Qücərat ştatı 1972 2006 2105 x
0 Neora valley1.png "Neora Vadisi" Milli Parkı Qərbi Benqaliya ştatı 1986 2009 5447 vii, x
0 A view on Sams sand dunes.JPG Səhra Milli Parkı Racastan ştatı 1992 2009 5448 vii, viii, x
0 Vikramshila-7.jpg Hindistanda Böyük ipək yolu obyektləri Bihar ştatı, Uttar-Pradeş, Pəncab ştatı, Tamilnad, Maharaştra, ittifaq əraziləri Pondiçerri, Cammu və Kəşmir,Dehli E.ə. III əsrdən 2010 5492 ii, iii, vi
0 Kala Bhavan, Santiniketan.jpg Şantiniketan Qərbi Benqaliya ştatı XIX —XX əsrlər 2010 5495 ii, iii, vi
0 Golconda fort.jpg Heydərabadda Qütbşahlılar abidələri: Qolkonda qalası, Qütbşahlılar türbələri, Çarminar Telanqana ştatı XVI—XVII əsrlər 2010 5573 i, ii, iii, iv
0 India - Srinagar - 023 - Nishat Bagh Mughal Gardens.jpg Kəşmirdəki Moğol bağları
a) Nişat
b) Şalimar
v)Açabal
q)Çeşmə Şahi
d) Pəri Mahal
e)Verinaq
ittifaq ərazisi Cammu və Kəşmir XVII əsr 2010 5580 i, ii, iv
0 Jama Masjid, Delhi, morning view.jpg Dehli — mədəni və tarixi şəhər Dehlinin Milli Paytaxt Rayonu XIX — XX əsrlər 2012 5743 ii, v, vi
0 Gateway to Bidar fort.jpg Dəkkən sultanlıqlarının abidələr və qalaları
а)Qolkondada (Karnataka) Bəhməni abidələri
b) Bidarda (Karnataka) Bəhməni sultanlığı və Bidar sultanlığı abidələri
v) Bicapurda (Karnataka) Adilşahların abidələri
q)Heydərabadda (Andhra Pradeş) Qutb Şahların abidələri
Karnataka ştatı, Andhra Pradeş XIV—XVII əsrlər 2014 5887 ii, iii
0 Front View of Cellular Jail, Port Blair.JPG Mobil həbsxana (Andaman adaları) ittifaq ərazisi Andaman və Nikobar adaları 1893–1906 2014 5888 iv, vi
0 'Sari' from Varanasi (north-central India), silk and gold-wrapped silk yarn with supplementary weft brocade.jpg Hindistanda məşhur sarilərin tikiş klasterləri Madhya-Pradeş ştatı, Uttar-Pradeş, Maharaştra, Andhra Pradeş, Assam 2014 5890 iii, v
0 Paddy fields at Ziro, Arunachal Pradesh.jpg Apatani xalqının mədəni mənzərəsi Arunaçal-Pradeş ştatı 2014 5893 iii, v
0 Srirangam1.jpg Şriranqamdakı Şri Ranqanathasvami məbədi Tamilnad ştatı IX əsr 2014 5894 i , ii, iii, v
0 Ancient Palace site and Remains.jpg Şriranqapatnam ada şəhərinin abidələri Karnataka ştatı IX əsr 2014 5895 i, ii, iii, iv
0 India 2006 - 2007.jpg Çilika gölü Orissa ştatı 2014 5895 ix, x
0 Padmanabhapuram Palace 5.jpg Padmanabhapuram Palace (Kalkulam Palace) Tamilnad ştatı XVI əsr 2014 5897 iii, iv
0 Halebid - South Side View 01.jpg Hoysalanın müqəddəs ansamblları
а) Belurda memarlıq ansamblı
b) Halebiddə memarlıq ansamblı
Karnataka ştatı XII əsr 2014 5898 ii, iii, vi
0 Gandhi Ashram.jpg Satyaqraha obyektləri, Hindistanın azadlığı uğrunda qeyri-zorakı hərəkat Qücərat ştatı, Maharaştra, Qərbi Benqaliya, Tamilnad, Bihar, Madhya-Pradeş, Kerala, Uttar-Pradeş, Dehli XX əsr 2014 5899 iv, vi
0 Thembang arial view.jpg Möhkəmlənmiş kənd Thembank[en] Arunaçal-Pradeş ştatı 2014 5913 ii, iii, v
0 Narcondam island.jpg Narkodam adası ittifaq ərazisi Andaman və Nikobar adaları 2014 5914 viii, ix, x
0 Maidams (N-AS-24).jpg Maydam — Ahom sülaləsinin kurqan dəfn sistemi Assam ştatı XIII—XVIII əsrlər 2014 5915 viii, ix, x
0 Beauty of LingrajTemple.jpg Ekamra Kşetra — Məbədlər şəhəri, Bhubaneşvar Orissa ştatı E.ə. III əsr — XV əsr 2014 5916 i, ii, iii
0 Horned figure on pottery. Pré-Indus civilization. Kashmir.jpg Burzahom neolit ​​yaşayış məskəni ittifaq ərazisi Cammu və Kəşmir E.ə. 3–2-ci minilliklər 2014 5917 ii, iii, v
0 Archeological Remains at the Lower Town of Lothal.jpg Harappın liman şəhəri Lotxalın arxeoloji qalıqları Qücərat ştatı E.ə. XXIV–XVII əsrlər 2014 5918 v
0 Kangra valley rail.jpg Hindistanın Dağ Dəmir Yolları (genişləndirmə)
а) Matheran dəmir yolu (Matheran Hill Railway)
b) Kanqra Vadisi Dəmir Yolu (Kangra Valley Railway)
Maharaştra ştatı, Himaçal Pradeş 1901–1907, 1925–1928 2014 5919 ii, iv
0 Chettinad palatial house.jpg Çettinad (Chettinad), Tamil tacirlərinin kəndləri. Tamilnad ştatı XIX—XX əsrlər 2014 5920 ii, v, vi
0 Lotus Temple in New Delhi 03-2016.jpg Yeni Dehlidə Bəhai ibadət evi Yeni Dehli 1986 2014 5921 i, iv, vi
0 Durga Temple.jpg Məbəd memarlığının inkişafı — Ayehole-Badami-Pattadakal Karnataka ştatı VI—VIII əsrlər 2015 5972 iii, iv
0 Near Sarchu, Jammu and Kashmir (3803874470).jpg Hindistanda Soyuq Səhranın (Cold Desert) mədəni landşaftı ittifaq ərazisi Ladak, Himaçal Pradeş ştatı 2015 6055 iii, v, vi, x
0 Mughal-era Kos Minar in the Delhi National Zoo.jpg Böyük Təkər yolu boyunca obyektlər Pəncab ştatı, Haryana, Uttarakhand, Racastan, Uttar-Pradeş, Bihar, Charkhand, Qərbi Benqaliya, Dehli E.ə. IV əsr — XX əsr 2015 6056 ii, iv, vi
0 Loktak Lake1.jpg Keybul-Lamjao təbiətiqoruma zonası (Keibul Lamjao National Park) Manipur ştatı 2016 6086 v, vii, ix, x
0 Balpakram NP 1.jpg Garo Hills təbiətiqoruma zonası Meqhalaya ştatı 2018 6356 v, vi, viii, x
0 Chhatris-Cenotaphs on the bank of Betwa River,Orcha, Madhya Pradesh.jpg Orçha tarixi ansamblı Madhya-Pradeş ştatı XVI—XVIII əsrlər 2019 6404 ii, iv
0 Varanasi Munshi Ghat3.jpg Bənarəsdə Qanqın dənizkənarı Uttar-Pradeş ştatı XVIII əsr 2021 6526 iii, iv, vi
0 Kailasanathar temple Kanchipuram (16).jpg Kançipuram məbədləri Tamilnad ştatı VII—XIII əsrlər 2021 6528 iv, vi
0 HIREBENAKAL PREHISTORIC SITE 4.JPG Hirebenakal meqalitik abidə Karnataka ştatı E.ə. VIII–III əsrlər 2021 6529 iii, iv
0 Bedaghat.jpg Nərmada çayı vadisində Bedağat-Lametağat təbiət ərazisi Madhya-Pradeş ştatı 2021 6531 vii, viii
0 Sunset at Dhoopgarh.jpg Satpura Pələng Qoruğu Madhya-Pradeş ştatı 2021 6532 vii, ix, x
0 Shivneripic5.jpg Maharaştranın Maratha hərbi memarlığı Maharaştra ştatı XVII—XIX əsrlər 2021 6533 ii, iii, iv
0 Barsu (Ratnagiri District) Petroglyphs.jpg Konkan bölgəsinin Geoqlifləri Maharaştra ştatı, Qoa 10–1,7 min il əvvəl 2022 6605 i, iii, iv
0 Living Root Bridge in Cherrapunjee, Meghalaya.jpg Canlı körpülərin mədəni landşaftı Meqhalaya ştatı 2022 6606 i, iii, vi
0 Virabhadra temple.JPG Lepakşidəki Veerabhadra məbədi və monolit öküz (Vicayanaqaranın heykəltəraşlıq və rəssamlıq ənənəsi) Andhra Pradeş ştatı XII—XVIII əsrlər 2022 6607 i, ii, vi

Obyektlərin coğrafi yeri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hindistanda ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı (Hindistan)
Red pog.png
1
Red pog.png
2
Red pog.png
3
Red pog.png
4
Red pog.png
5
Red pog.png
6
Red pog.png
7
Red pog.png
8
Red pog.png
9
Red pog.png
10
Red pog.png
12
Red pog.png
13
Red pog.png
14 (а, б, г, д)
Red pog.png
14 (в, е)
Red pog.png
15
Red pog.png
16
Red pog.png
17а
Red pog.png
17б
Red pog.png
17в
Red pog.png
17г
Red pog.png
18
Red pog.png
19а
Red pog.png
19б
Red pog.png
19в
Red pog.png
21
Red pog.png
22
Red pog.png
23
Red pog.png
24
Red pog.png
25
Red pog.png
26
Red pog.png
27а
Red pog.png
27б
Red pog.png
29
Red pog.png
30
Red pog.png
31
Red pog.png
32
Red pog.png
33
Red pog.png
34
Red pog.png
35а
Red pog.png
35б
Red pog.png
36
Red pog.png
37
Red pog.png
38
Red pog.png
39
Red pog.png
40
Red pog.png
42
İlkin siyahıya daxil olan namizədlər

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Tentative" (ingilis). UNESCO World Heritage Centre. 2012-01-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-24. (#parameter_ignored_suggest)
  2. "The States Parties — India". 2012-05-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-07. (#parameter_ignored_suggest)