Hindistanda islam
| Hindistanda islam | |
|---|---|
 |
Hindistanda islam — ölkə əhalisinin 14,2%-ni təşkil edən təxminən 172 milyon insan ilə Hindistanın ən böyük ikinci dinidir (2011-ci il siyahıyaalınmasına görə).[1][2][3] İslam dini Hindistana ilk olaraq VII əsrin əvvəllərində ərəb tacirləri vasitəsilə ölkənin qərb sahillərində yerləşən Malabar[4] və Konkan-Qucarat regionlarına gəlmişdir.[5] Keralada yerləşən Çeraman Cümə məscidinin, 629-cu ildə Malik ibn Dinar tərəfindən inşa edilən Hindistandakı ilk məscid olduğu qəbul edilir.[6][7][8][9][10][11]
Bizim eranın VII əsrində Bəhreyn valisi tərəfindən Bharuça edilən dəniz ekspedisiyasından sonra, Cənubi Ərəbistan və Fars körfəzindən gələn mühacir ərəb və fars müsəlman tacir icmaları Qucaratın sahil zonalarında məskunlaşmağa başlamışdır.[12] Şiəlik məzhəbinin ismaililik qolu isə XI əsrin ikinci yarısında Fatimi xəlifəsi Müstansır tərəfindən göndərilən daillər (təbliğatçılar) vasitəsilə yayılmağa başlamışdır.[13][14] Hindistanda ən geniş yayılmış məzhəb Sünnilik, əsas fiqhi məktəb isə Hənəfilikdir. İslam XII əsrdən etibarən Şimali Hindistana türk yürüşləri ilə daha geniş miqyasda nüfuz etməyə başlamış və həmin dövrdən bəri Hindistanın dini və mədəni irsinin ayrılmaz bir hissəsinə çevrilmişdir.[15] XVI əsrdə Böyük Moğol hökmdarı Əkbər şah, imperiyanın yeni paytaxtı Fatehpur Sikrinin memarlıq kompleksinin əsas hissəsi olaraq böyük Cümə məscidini istifadəyə vermişdir.
Əsrlər boyu Hindistanda hindu və müsəlman mədəniyyətlərinin mühüm inteqrasiyası baş vermiş[16][17] və müsəlmanlar Hindistanın iqtisadiyyatında, elmində, siyasətində və ümumi mədəniyyətində olduqca fundamental rol oynamışdırlar.[18]
Əyalətlərə görə müsəlman əhalisi
[redaktə | vikimətni redaktə et]
2015-ci il məlumatlarına görə, müsəlmanlar Hindistanın yalnız Cammu və Kəşmir əyalətində və ittifaq ərazilərindən Lakşadvipdə əhalinin əksəriyyətini təşkil edir.[20] Azlıq olaraq sıx məskunlaşdıqları 110 dairədə isə əhalinin ən azı beşdə birini müsəlmanlar təşkil edir.[21]
Hindistan əyalətlərinin müsəlman əhalisi: 2011-ci il siyahıyaalınması[2][22][23]
| Əyalət | Əhali | Müsəlmanlar | % Müsəlmanlar |
|---|---|---|---|
| Hindistan | 1,210,854,977 | 172,245,158 | 14.2% |
| Andaman və Nikobar adaları | 379,944 | 31,915 | 8.4% |
| Andhra Pradeş, Telanqana | 84,580,777 | 8,128,661 | 9.6% |
| Arunaçal-Pradeş | 1,382,611 | 27,652 | 2.0% |
| Assam | 31,169,272 | 10,659,891 | 34.2% |
| Bihar | 103,804,637 | 17,542,984 | 16.9% |
| Çandiqarh | 1,054,686 | 50,625 | 4.8% |
| Çhattisqarh | 25,540,196 | 510,804 | 2.0% |
| Dadra və Naqarhaveli | 342,853 | 13,028 | 3.8% |
| Daman və Diu | 242,911 | 18,947 | 7.8% |
| Dehli | 16,753,235 | 2,161,167 | 12.9% |
| Qoa | 1,457,723 | 122,449 | 8.4% |
| Qucarat | 60,383,628 | 5,857,212 | 9.7% |
| Haryana | 25,353,081 | 1,774,716 | 7.0% |
| Himaçal Pradeş | 6,856,509 | 150,843 | 2.2% |
| Cammu və Kəşmir | 12,548,926 | 8,570,916 | 68.3% |
| Charkhand | 32,966,238 | 4,780,104 | 14.5% |
| Karnataka | 61,130,704 | 7,885,861 | 12.9% |
| Kerala | 33,387,677 | 8,881,122 | 26.6% |
| Lakşadvip | 64,429 | 61,981 | 96.2% |
| Madhya-Pradeş | 72,597,565 | 4,791,439 | 6.6% |
| Maharaştra | 112,372,972 | 12,922,892 | 11.5% |
| Manipur* | 2,721,756 | 228,627 | 8.4% |
| Meqhalaya | 2,964,007 | 130,416 | 4.4% |
| Mizoram | 1,091,014 | 15,274 | 1.4% |
| Naqalend | 1,980,602 | 49,515 | 2.5% |
| Orissa | 41,947,358 | 922,842 | 2.2% |
| Puduçerri | 1,244,464 | 75,912 | 6.1% |
| Pəncab | 27,704,236 | 526,380 | 1.9% |
| Racastan | 68,621,012 | 6,244,512 | 9.1% |
| Sikkim | 607,688 | 9,723 | 1.6% |
| Tamilnad | 72,138,958 | 4,256,199 | 5.9% |
| Tripura | 3,671,032 | 315,709 | 8.6% |
| Uttar-Pradeş | 199,581,477 | 38,519,225 | 19.3% |
| Uttarakhand | 10,116,752 | 1,406,229 | 13.9% |
| Qərbi Benqaliya | 91,347,736 | 24,663,889 | 27.0% |
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Religion Data - Population of Hindu / Muslim / Sikh / Christian - Census 2011 India". www.census2011.co.in. 04-03-2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- 1 2 "Muslim population growth slows". The Hindu (ingilis). 07-01-2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ "India has 79.8% Hindus, 14.2% Muslims, says 2011 census data on religion". Firstpost (ingilis). 26-08-2015. 02-05-2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ "'Trade, not invasion brought Islam to India' - Times of India". The Times of India. 05-05-2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ Wink, André. Al-Hind, the making of the Indo-Islamic world (2-ci nəşr). Leiden: E.J. Brill. 1990. səh. 68. ISBN 9004092498. 09-01-2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29-01-2014.
Up to about the tenth century the largest settlement of Arabs and Persian Muslim traders are not found in Malabar however but rather more to the north in coastal towns of the Konkan and Gujarat, where in pre-Islamic times the Persians dominated the trade with the west. Here the main impetus to Muslim settlement came from the merchants of the Persian Gulf and Oman, with a minority from Hadramaut.
- ↑ "Cheraman Juma Masjid: A 1,000-year-old lamp burns in this mosque - Times of India". The Times of India. 25-09-2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ "PM Narendra Modi likely to visit India's oldest mosque during Kerala trip - Times of India". The Times of India. 25-10-2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ "Solomon To Cheraman". www.outlookindia.com. 31-03-2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ "PM Modi gifts gold-plated replica of ancient Kerala mosque to Saudi King". The Indian Express (ingilis). 03-04-2016. 31-03-2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ "Oldest Indian mosque sets new precedent". Deccan Herald. 19-03-2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ "1400-year-old mosque to be restored to its original form". The Hindu (ingilis). 16-12-2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ Gokhale. Surat In The Seventeenth Century (ingilis). Popular Prakashan. 28. 17-12-2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22-03-2018.
- ↑ Jonah Blank. Mullahs on the Mainframe: Islam and Modernity Among the Daudi Bohras. University of Chicago Press. 2001. səh. 33.
act of al Mustansir was sending missionaries to Gujarat
- ↑ Farhad Daftary. The Ismaili da'wa Outside the Fatimid dawla // Marianne Barrucand (redaktor). L'Egypte Fatimide: Son Art et Son Histoire. Paris: Presses de l'Universite de Paris-Sorbonne. 1999. 29–43. 23-04-2019 tarixində arxivləşdirilib (#archive_missing_url).
around 460AH/1067AD, Yamani da`is were dispatched to Gujarat under the close supervision of the Sulayhids
- ↑ Sharma, Suresh K.; Sharma, Usha. Cultural and Religious Heritage of India: Islam (ingilis). Mittal Publications. 2004. ISBN 9788170999607.
- ↑ Dunn, Ross E. The Adventures of Ibn Battuta: A Muslim Traveler of the Fourteenth Century (ingilis). University of California Press. 09-12-2004. ISBN 9780520931718. 29-06-2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22-03-2018.
- ↑ Tharoor, Shashi. India: From Midnight to the Millennium and Beyond (ingilis). Arcade Publishing. 2006. ISBN 9781559708036. 12-10-2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22-03-2018.
- ↑ Madani, Mohsen Saeidi. Impact of Hindu Culture on Muslims (ingilis). M.D. Publications Pvt. Ltd. 1993. 1. ISBN 9788185880150.
- ↑ Population by religious communities Census of India Arxivləşdirilib 2019-01-07 at the Wayback Machine, Ministry of Home Affairs, Govt of India
- ↑ "Religious communities Census 2011: What the numbers say". The Hindu. 26-06-2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26-04-2016.
- ↑ "When the good is not good enough". The Hindu (ingilis). 09-01-2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
- ↑ "Why India's Muslims are so moderate". The Economist. 07-09-2014. 01-08-2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22-03-2018.
- ↑ "Muslim population grows marginally faster: Census 2011 data". www.hindustantimes.com (ingilis). 25-08-2015. 25-12-2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28-07-2017.
Ədəbiyyat siyahısı
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Rajindar, Sachar. Social, Economic and Educational Status of the Muslim Community of India (PDF) (Hesabat). New Delhi: Cabinet Secretariat, Government of India. 17 noyabr 2006. 25 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib (PDF). This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
- Asghar Ali Engineer, Islam in India: The Impact of Civilizations. Shipra Publications, 2002. ISBN 81-7541-115-5.
- Mohamed Taher. Muslims in India: Recent Contributions to Literature on Religion, Philosophy, History, & Social Aspects. Anmol Publications PVT. LTD., 1993. ISBN 81-7041-620-5. Excerpts
- Mohammad Mujeeb. Islam in South Asia: A Short History. Leiden and Boston: Brill, 2008.
- Murray Thurston Titus, Indian Islam: A Religious History of Islam in India. Milford, Oxford university press, 1930. ISBN 81-7069-096-X
- Yogindar Sikand. Muslims in India Since 1947: Islamic Perspectives on Inter-faith Relations. Routledge, 2004. ISBN 0-415-31486-0.
- Elliot and Dowson: The History of India as told by its own Historians, New Delhi reprint, 1990.
- Elliot, Sir H. M., Edited by Dowson, John. The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period; published by London Trubner Company 1867–1877. (Online Copy: The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period; by Sir H. M. Elliot; Edited by John Dowson; London Trubner Company 1867–1877 – This online Copy has been posted by: The Packard Humanities Institute; Persian Texts in Translation; Also find other historical books: Author List and Title List)
- Majumdar, Ramesh Chandra; Pusalker, A. D.; Majumdar, A. K., redaktorlar The History and Culture of the Indian People. VI: The Delhi Sultanate. Bombay: Bharatiya Vidya Bhavan. 1960.
- Majumdar, Ramesh Chandra; Pusalker, A. D.; Majumdar, A. K., redaktorlar The History and Culture of the Indian People. VII: The Mughal Empire. Bombay: Bharatiya Vidya Bhavan. 1973.
- Mistry, Malika B. "Muslims in India: A demographic and socio-economic profile". Journal of Muslim Minority Affairs. 25 (3). dekabr 2005: 399–422. doi:10.1080/13602000500408468.
- M K A Siddiqui (ed.), Marginal Muslim Communities in India, Institute of Objective Studies, New Delhi (2004) (review)
- Nizami, Khaliq Ahmad. "Some Aspects of Khānqah Life in Medieval India". Studia Islamica. Maisonneuve &. 8 (8). 1957: 51–69. doi:10.2307/1595247. JSTOR 1595247.
- Wink, André. Indo-Islamic society: 14th – 15th centuries. 3 of Al-Hind Series. BRILL. 2004. ISBN 9004135618. İstifadə tarixi: 24 aprel 2014.
.
Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]
- Online Copy: The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period; by Sir H. M. Elliot; Edited by John Dowson; London Trubner Company 1867–1877 – This online Copy has been posted by: The Packard Humanities Institute; Persian Texts in Translation; Also find other historical books: Author List and Title List
