Hissar silsiləsi
| Hissar silsiləsi | |
|---|---|
 | |
| Ümumi məlumatlar | |
| Dağ sistemi | Pamir-Alay |
| Dağ silsiləsi | Pamir-Alay[1] |
| Mütləq hündürlüyü | 4.668 m[2] |
| Yerləşməsi | |
| 38°56′49″ şm. e. 68°10′22″ ş. u.HGYO | |
| Ölkə | Tacikistan, Özbəkistan |
|
[[Fayl:|280px|class=notpageimage noviewer|Hissar silsiləsi xəritədə]]  Hissar silsiləsi |
|
Hissar silsiləsi (tac. Қаторкӯҳи Ҳисор, özb. Hisor tizmasi) — Mərkəzi Asiyada yerləşən dağ silsiləsidir. Pamir–Alay dağ sisteminin qərb hissəsində (Özbəkistan və Tacikistan ərazisində) yerləşir və Zərəfşan ilə Amudərya çayları hövzələri arasındakı suayrıcında uzanır.
Etimalogiya
[redaktə | vikimətni redaktə et]Adı 1871-ci ildə Orta Asiyanın rus tədqiqatçısı A.P. Fedçenko tərəfindən təklif edilmişdir. Bu, Hissar vadisinin bu silsilənin cənub yamacından başlaması və onun daxilində yerləşən Hissar şəhərinin adını daşıması ilə izah olunur.
Təsvir
[redaktə | vikimətni redaktə et]Dağ silsiləsinin uzunluğu təxminən 200 km-dir. O, Zərəfşan silsiləsindən cənubda, Düşənbə şəhərindən isə şimalda uzanır. Tacikistanda Hissar rayonu ərazisindən, Özbəkistanda isə Surxandərya vilayətinin şimal hissəsindən keçir. Silsilənin ən yüksək nöqtəsi — Adsız zirvə (4643 m, əvvəlki adı XXII KPSS qurultayı zirvəsi) — Özbəkistan ərazisində, Tacikistanla sərhəddə, Düşənbə şəhərinin şimal-qərbində yerləşir. Adsız zirvə Özbəkistanın ən yüksək nöqtəsidir.
Dağ silsiləsi əsasən kristallik süxurlardan, şistlərdən və qumdaşı laylarından ibarətdir, qranit intruziyaları ilə yarılmışdır. Yamacların aşağı hissələrində subtropik hündürotlu çöllər, daha yuxarıda çimən-taxıllı çöllər və ağac-kol bitkiliyi, ondan yuxarıda isə subalp çəmənlikləri, dağ kserofitləri və alp alçaqotlu çəmənlikləri yayılmışdır.