Homosfer

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Atmosfer[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bizi əhatə edən hava təbəqəsinə atmosfer deyilir. Burada, "atmos" - hava, "sfera" isə təbəqə deməkdir. Atmosferin Yer kürəsində insanın həyatı və fəaliyyəti üçün əhəmiyyəti çox böyükdür. Əgər atmosfer olmasaydı, yer səthinin orta temperaturu +150C deyil, -230C olardı ki, bu da canlı aləmin məhvinə səbəb olardı. Atmosferin tərkibinə daxil olan qazlardan biri oksigen olmaqla, canlı aləmin nəfəs almasına və yanma prosesinə kömək edir. Atmosferin əsas qazı olan azot, zülalazotlu birləşmələrin tərkibinə daxil olub, Yer kürəsində həyatın inkişafı ilə sıx əlaqədardır. Atmosfer azotun, oksigenin, arqonun, neonun və başqa qazların sənaye üsulu ilə alınmasında tükənməz rol oynayır. Atmosfer, gündüzlər Yerin Günəş şüaları tərəfindən hədsiz qızmasının, gecələr isə onun hədsiz soyumasının qarşısını almaqla, eyni zamanda canlı orqanizmləri Günəşin ultraqısa və kosmik şüalardan da qoruyur. Atmosferin yuxarı qatlarının qısa dalğaları qaytarması uzaq məsafələrlə radiorabitənin yaradılmasında mühüm rol oynayır. Atmosfer səsin yayılmasında vacib rol oynamaqla, aviasiya üçün xüsusi maraq kəsb edir. Əgər insan quruda və suda yüzlərlə km/s sürətə nail olubsa, havada səsdən iti sürətli təyyarələr bir neçə min km/s sürətlə hərəkət edirlər.[1]

Homosfer[redaktə | mənbəni redaktə et]

Homosfer – hündürlüyü 90–95 km olan aşağı qatdır. "Homo" –tək, "sfera" isə təbəqə deməkdir. Bu qatda hündürlük artdıqca əsas qazların faiz tərkibi və havanın xüsusi molyar çəkisi dəyişməz qalır.[2]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Atmosfer,

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

HOMOSFÉRA

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Meteorologiya və iqlimşünaslıq. Ağayev T.D., Eldarov N.Ş. Bakı 2015.
  2. Матвеев Л.Т. Основы общей метеорологии. Физика атмосферы. Л. 1965.