II Oskar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
II Oskar
isv. II Oscar Frederik
II Oskar
II Oskar
Bayraq
İsveç-Norveç kralı
Bayraq
18 sentyabr 1872 — 8 dekabr 1907
Tacqoyma: 12 may 1873 Flag of Sweden.svg İsveç
18 iyul 1873 Flag of Norway.svg Norveç
Sələfi: XV Karl
Xələfi: V Qustav
Bayraq
Österqotland hersoqu
1829 — 1872
Sələfi: İohann
Xələfi: Karl Fridrix Bernadot
 
Təhsili: Uppsala Universiteti
Dini: Lüteranizm
Təvəllüdü: 21 yanvar 1829(1829-01-21)
Stokholm
Vəfatı: 8 dekabr 1907 (78 yaşında)
Stokholm
Sülalə: Bernadotte coa.svg Bernadotlar sülaləsi
Atası: I Oskar
Anası: Yozefina Leuxtenberq
Həyat yoldaşı: Sofiya Nassau
Uşaqları: V Qustav
Oskar Vizborq
Karl Bernadot
Eugen Bernadot
 
İmzası: İmzası

II Oskar (tam adı ilə Oskar Frederik; 21 yanvar 1829 - 8 dekabr 1907) — İsveç (1872-1907) və Norveç (1872-1905) kralı, Österqotland hersoqu.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1829-cu ildə doğulmuşdu. I OskarYozefina Leuxtenberqin üçüncü oğlu idi. Xaç suyuna salınma mərasimindən sonra şərəfinə 128 dəfə top atılmışdı.[1] 1833-1837-ci ildə filosof Kristofer Yakob Boströmdən şəxsən dərs almışdı. Uppsala universitetinin bitirmişdir. Hələ 11 yaşında dənizçi olaraq hərbi fəaliyyətə başlamışdır. Bundan əlavə o şeirlər də yazırdı. Bir neçə şeir kitabı və tarix araşdırmaları vardı. Musiqi və ədəbiyyatı çox sevən seçkin bir natiq idi. [2] 1848-ci ildə İsveç Elmlər Akademiyasının fəxri üzvlüyünə seçilmişdir. 1868-1872-ci ildə İsveç Hərbi Cəmiyyətinin sədri idi. 1866-cı ildən sonra Rusiyaya qarşı İsveçi gücləndirmək məqsədiylə Almaniyanı dəstəklədi. Ümumiyyətlə, Oskar qardaşının anti-Almaniya siyasətini bəyənmir və tez-tez onu tənqid edirdi.

Hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

1872-ci ildə qardaşı XV Karlı əvəz edərək taxta çıxmışdır. Ölkə içində mühafizəkar bir siyasət izlərkən, xarici əlaqələrdə Skandinaviya ölkələrinin əməkdaşlığını müdafiə etdi. Onun şüarı Brödrafolkens väl / Broderfolkenes Vel (Qardaş xalqların rifahı) idi. 1870-ci illərdən Birinci dünya müharibəsinin əvvəllərinədək başına qədər İsveçin siyasi və mədəni həyatına damğasını vuran Almanpərəstliyin yaranmasında iştirak etdi. Otto von Bismarka heyran idi. Onun hakimiyyəti dövründə 1896-cı ilk dəfə hökümət başçılığına sosial-demokrat baş nazir Hjalmar Branting gəlmişdir. Onun dövründə Dövlət Statistika və Poçt komitələri kimi bir çox dövlət sosial xidmət qurumu yaradılmışdır.

Yeni kəşflər[redaktə | əsas redaktə]

Hakimiyyəti kameranın icadı dövrü ilə kəsişən Oskarın dövründə ilk dəfə olaraq İsveç hakim ailəsinin videosu qeydə alınmışdır. Bundan əlavə Oskar 1853-cü ildə teleqrafla maraqlanmışdı. 1880-ci illərdə telefon, elektrikvelosipedin icadından sonra saraya ilk dəfə elektrik xətti çəkildi. Avtobus və avtomobillərin ömrü isə az çəkdi, çünki çox səs salırdılar. 1904-cü ildə saraya ilk dəfə telefon xətti çəkildi.

Şəxsiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat ilə çox məşğul olan Oskar, Avqust Strindberqi özünə rəqib hesab edirdi. Onun Qırmızı otaq (1879), Yeni çarlıq (1882) və Nigah haqda hekayələrini (1884) tənqid etmişdi.

Fransada dincələrkən bir qadın və uşağın həyatını qurtardığı üçün Fransa imperatoru III Napoleon tərəfindən medalla təltif olunmuşdur. [3]

Norveçin itirilməsi[redaktə | əsas redaktə]

İsveç-Norveç birliyini qorumaq üçün böyük səy göstərsə də 1905-ci də Norveç taxtından çəkilmək məcburiyyətində olarkən çox sarsıldı İsveç və Norveç arasındakı əlaqələr XIV Karlın Norveç əsilzadəliyini ləğv etməsindən bəri onsuz da pis idi. Norveçdəki seperatizm meylləri Almaniyadan kömək istəyən Oskar II Vilhelmin onu zəif hökmdar kimi gördüyünü bildirməsindən sonra daha da gücləndi 1898-ci ilədək Norveç parlamenti üç dəfə öz bayrağını ticarət gəmilərində istifadə etmək üçün qəbul etsə də, kral buna veto qoymuşdu. Üçüncü dəfədə isə kral bezdi və qəbul etdi, bu isə İsveçdə mühafizəkar dairələrin qəzəbinə səbəb oldu.

Buna cavab olaraq, 1905-ci ilin aprelində hökümət buraxıldı, həmin ilin iyununda yeni hökümət, Norveçi müstəqil dövlət elan etdi. Norveç taxtına qardaşınəvəsi VII Haakon gəldi. Hazırkı kral V Harald həm də onun nəticəsidir.

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

Norveç taxtını itirməsi onun üçün ağır oldu və 1905-ci ildən sonra sağlamlığı zəiflədi. 1907-ci ildə isə 78 yaşında vəfat etdi.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

6 iyun 1857-ci ildə VisbadenSofiya Nassau ilə evlənmişdi.

Övladları[redaktə | əsas redaktə]

  1. Şahzadə QustavVermlandiya hersoqu
  2. Şahzadə OskarQotlandiya hersoquVizborq qrafı
  3. Şahzadə KarlVasterqotlandiya hersoqu
  4. Şahzadə EugenNarke hersoqu

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Hasselgren, Andreas (1908). Oscar II: en lefnadsteckning. Stockholm: Fröléen. Sid. 9, 13. Libris 642290
  2. Oscar II i Herman Hofberg, Svenskt biografiskt handlexikon (andra upplagan, 1906)
  3. Sveriges regenter : Från forntid till nutid, Lars O. Lagerqvist, Norstedts, Stockholm 1997 ISBN 91-1-963882-5 p. 394
II Oskar
Doğum: 21 yanvar 1829 Vəfat: 8 dekabr 1907
Hakimiyyət titulları
Sələfləri 
XV Karl
İsveç kralı
18 sentyabr 1872 – 8 dekabr 1907
Xələfləri 
V Qustav
Norveç kralı
18 sentyabr 1872 – 7 iyun 1905
Vakant
Titulun növbəti sahibi
VII Haakon