IV Eduard

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
IV Eduard
ing. Edward IV
King Edward IV.jpg
İngiltərə kralı
4 mart 1461 — 3 oktyabr 1470
Sələfi VI Henri
Xələfi VI Henri
İngiltərə kralı
11 aprel 1471 — 9 aprel 1483
Sələfi VI Henri
Xələfi V Eduard
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 28 aprel 1442
Doğum yeri
Vəfat tarixi 9 aprel 1483 (40 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Müqəddəs Corc kilsəsi[d]
Atası Yorklu Riçard
Anası Sesilya Nevil
Həyat yoldaşı Elizabet Vudvil
Uşaqları Yorklu Elizabet
Yorklu Mariya
Yorklu Sesilya
V Eduard
Yorklu Marqarit
Riçard
Yorklu Anna
Corc
Yorklu Ketrin
Yorklu Briget
Hərbi xidmət
Döyüşlər

Edward IV signature.svg
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

IV Eduard (ing. Edward IV of England) (d. 28 aprel 1442 - ö. 9 aprel 1483) — İngiltərə kralı.

York hersoqu olan atası Riçard Plantagenetin 1460-cı ilin dekabrında Veykfild döyüşündə həlak olmasının ardından Eduard York ailəsinin taxt iddialarını miras aldı. 1461-ci ilin əvvəllərində baş tutan ard-arda 2 döyüşdə Lankaster qüvvələrini darmadağın edərək VI Henrini taxtdan endirdi və İngiltərə kralı olu. Ölkədə sükunəti təmin etmək məqsədilə, Lankaster ailəsindən Elizabet Vudvillə 1464-cü ildə evlənsə də, bu nigah ən yaxın adamı, üstəlik dayısı oğlu olan Vorvik lordu Riçard Nevillə münasibətlərini pisləşdirdi. Belə ki, 1470-ci ildə Vorvik lordu ilə kralın kiçik qardaşı Corc krala qarşı ayaqlandılar və həbs tutulan sabiq kral VI Henrini yenidən taxta çıxardılar.

Flandriyaya qaçan Eduard burada hərbi güc toplayaraq 1471-ci ilin martında İngiltərəni işğal etdi. Barnet və Qlosterşir döyüşlərində qazandığı qələbənin ardından iqtidarı tamamilə ələ aldı. Çox keçmədən VI Henri həbs tutulduğu London qalasında ölü olaraq tapıldı. Lankasterlərin son namizədi olan Henri Tüdorun taxt iddialarını davam etdirməsinə baxmayaraq IV Eduardın bu ikinci səltənəti nisbətən sülh və əmin-amanlıqla keçdi.

IV Eduardın 1483-cü ilin aprelində anidən vəfatının ardından kiçik oğlu Eduard əmisi Riçardın naibliyi ilə kral elan edildi. Ancaq bir neçə ay sonra Riçard qardaşı uşaqlarını qeyri-məşru elan edərək V Eduardın krallığını tanımadı və III Riçard adı ilə İngiltərə taxtını zəbt etdi. Ələ keçirilən 13 yaşlı V Eduard və kiçik qardaşı Riçard London qalasına həbs edildilər və qısa zaman sonra müəmmalı şəkildə yoxa çıxdılar. 1485-ci ildə o, Bosvort döyüşündə Henri Tüdor tərəfindən məğlub edildi və həmin döyüşdə həlak oldu. Taxta çıxan Henri Tüdor IV Eduradın böyük qızı Yorklu Elizabetlə evləndi və beləcə, 2 ailə taxt ətrafında birləşdi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Cokayne, G.E. (2000). The Complete Peerage of England, Scotland, Ireland, Great Britain and the United Kingdom, Extant, Extinct or Dormant. Alan Sutton.
  • Gravett, Christopher (2003). Towton 1461: England's Bloodiest Battle. Osprey Publishing. ISBN 978-1-84176-513-6.
  • Hankinson, C.F.J., ed. (1949). DeBretts Peerage, Baronetage, Knightage and Companionage, 147th Year. London: Odhams Press.
  • Mount, Toni (2014). Everyday Life in Medieval London: From the Anglo-Saxons to the Tudors. Amberley Publishing Limited. ISBN 978-1-4456-1564-6.
  • Mosley, Charles, ed. (2003). Burke's Peerage, Baronetage & Knightage. III (107th ed.). Burke's Peerage.
  • Weir, Alison (1999). Britain's Royal Families: The Complete Genealogy. London: The Bodley Head.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]