I Mariya (Portuqaliya kraliçası)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
I Mariya
Maria I, Queen of Portugal - Giuseppe Troni, atribuído (Turim, 1739-Lisboa, 1810) - Google Cultural Institute.jpg
Portuqaliya kraliçası
24 fevral 1777 - 20 mart 1816
Hakimiyyət şəriki — indiyə kimi III Pyotr (1777 — 1786)
Sələfi I Jozef
Xələfi VI Con
Braziliya kraliçası
16 dekabr 1815 - 20 mart 1816
Sələfi -
Xələfi VI Con
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri
Vəfat tarixi (81 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • San-Visente-de-Fora monastrı[d]
Atası I Jozef
Anası Marianna Viktoriya
Həyat yoldaşı III Pyotr
Uşaqları İnfant Xose
VI Con
İnfanta Marianna Viktoriya

İmzanın şəkli
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

I Mariya (port. Maria I) və ya Dəli Mariya (port. Maria a Louca; 17 dekabr 1734[1][2][3][…], Lissabon20 mart 1816[1][2][3][…], Rio-de-Janeyro) — Braqanza sülaləsinə mənsub ilk PortuqaliyaBraziliya kraliçası. Əmisi III Pyotrla evlənib, onunla birlikdə ölümünədək ortaq monarx kimi, onun vəfatından sonra isə təkbaşına krallığı idarə etdi.

Donna Mariya Fransiska Portuqaliya kralı I Jozefinİspaniya infantası Marianna Viktoriyanın ən böyük qızı idi. Taxtın varisi olaraq Braziliya şahzadəsi və Braqanza hersoqinası elan edildi. 1760-cı ildə əmisi İnfant Pyotrla evləndi və cütlüyün bu nigahdan 6 övladı dünyaya gəldi. Ancaq bunlardan yalnız üçü yetkinlik yaşına çatdı — İnfant Xose, İnfant Con, İnfanta Marianna Viktoriya. Atasının 1777-ci ildə vəfatının ardından 42 yaşlı Mariya taxta çıxdı. Əri İnfant Pyotr da krallığın de-yure kralı elan edildi.

Ərinin 1786-cı ildə vəfatından sonra təkbaşına hakimiyyəti ələ alan Donna Mariya öncə ərinin, daha sonra isə varisi İnfant Xosenin ölümü ilə psixoloji sarsıntı keçirdi. Kiçik oğlu İnfant Con taxt naibi olaraq krallığın idarəsinə gətirildi. Napoleon Bonapartın Avropadakı işğalçı siyasəti səbəbilə Donna Mariya və bütün saray əhalisi 1807-ci ildə Portuqaliyanı tərk edərək Braziliyaya qaçdı. 1815-ci ildə Braziliya krallığının elanı ilə Donna Mariya Braziliya kraliçası oldu. Ancaq cəmi 1 il sonra vəfat etdi və oğlu İnfant Con taxta çıxdı.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Cheke, Marcus (1947). Carlota Joaquina, Queen of Portugal. London, England: Sidgewick & Jackson. p. 203. ISBN 9780836950403
  • Birmingham, David (2018). A Concise History of Portugal. Cambridge University Press. pp. 93–107. ISBN 978-1-108-42419-6

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Maria I // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 Lundy D. R. Dona Maria I de Bragança, Rainha de Portugal // The Peerage (ing.).
  3. 1 2 Maria I. (Maria) // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]