Məzmuna keç

Jabinka

Şəhər
Jabinka
Жабінка  (Belarus)
Jabinka dəmir yolu vağzalı
Jabinka dəmir yolu vağzalı
52°12′02″ şm. e. 24°01′24″ ş. u.HGYO
Ölkə  Belarus
Region Brest
Rayon Jabinka
Tarixi və coğrafiyası
İlk məlumat 1816
Mərkəzin hündürlüyü 140 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 14.430 nəf. (2008, 2009, 2014, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026)
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +375 1641
Poçt indeksləri 225101, 225102, 225110
Nəqliyyat kodu 1
Digər
zhabinka.brest-region.by
Xəritəni göstər/gizlə
Jabinka xəritədə
Jabinka
Jabinka
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Jabinka (belar. Жабінка; Qərbi poles dili [ˈʒ⁽ʲ⁾abɪnkɐ].[1] idiş זשאבינקע; pol. Żabinka) — Belarusun cənub-qərbində, Brest vilayətində şəhər. Jabinka rayonunun inzibati mərkəzidir.

2026-cı ilin məlumatına görə əhalisinin sayı 14 430 nəfərdir.[2]

Böyük Litva Knyazlığının tərkibində Jabinka Brest-Litovsk voyevodalığının bir hissəsi idi. 1795-ci ildə Polşanın üçüncü bölüşdürülməsi nəticəsində Jabinka Rusiya imperiyasına keçmişdir. Yaşayış məntəqəsinin adı Rusiya rəsmi sənədlərində ilk dəfə 1817-ci ildə xatırlanır.

1882-ci ildə burada Varşava, BrestMoskva şəhərlərini birləşdirən dəmiryol xətti üzərində stansiya tikilmişdir. Bu, qəsəbənin inkişafına güclü təkan verdi. Dəmir yolu vağzalının ərazinin iqtisadi inkişafını sürətləndirməsindən sonra, Jabinka iyirmi il ərzində kənddən ticarət adamlarını cəlb edən bir şəhərə çevrildi. 1921-ci ildən 1939-cu ilə qədər Jabinka İkinci Polşa Respublikasının tərkibində, inzibati cəhətdən Polesye voyevodalığının Kobrin povetində yerləşirdi.

30 iyul 1920-ci ildə Polşa-Sovet müharibəsi çərçivəsində Brest istiqamətinə geri çəkilmə zamanı Polşa ordusunun Polesye qrupuna aid 63-cü piyada alayı Jabinka yaxınlığında Sovet İttifaqının 10-cu atıcı diviziyanının bölmələri ilə döyüşə girdi. Jabinkada 63-cü piyada alayının batalyonları müxtəlif tərəflərdən hücuma keçərək böyük bir qələbə qazandılar. Sovet 10-cu atıcı diviziyası ağır məğlubiyyətə uğrayaraq əsirlər və 12 pulemyot itirdi.

1939-cu ilin sentyabrında Jabinka Qırmızı Ordu tərəfindən işğal edildi və 14 noyabr 1939-cu ildə Belarus SSR-ə birləşdirildi.

23 iyun 1941-ci ildən 21 iyul 1944-cü ilə qədər Jabinka Nasist Almaniyasının işğalı altında qalmış və Ukrayna Reyxskomissarlığının Volın-Podolsk Baş Komissarlığının bir hissəsi kimi idarə olunmuşdur.

Şəhər 125 il ərzində dəmir yolu vağzalından cənuba doğru, indiki transkontinental E30 magistral yolunun bir hissəsi olan Brest-Moskva avtomobil yoluna qədər genişlənmişdir. İkinci Dünya müharibəsindən sonra dəmiryol xəttinin şimalında böyük bir şəkər zavodu tikildi və onun ətrafında böyük bir yaşayış məntəqəsi formalaşdı.

Hazırda Kirov küçəsi dəmir yolu vağzalından başlayır, böyük meydanı və parkı olan şəhər mərkəzindən keçərək cənuba doğru magistral yola qədər uzanır.

Jabinka Muxavets çayının sahilində, kiçik Jabinka çayının (daha çox axar su hesab olunur) töküldüyü yerdə yerləşir. Şəhərin qərb hissəsində rayonun ən böyük su anbarı olan Vizjar (25 ha) yerləşir.

Şəhərin mərkəzində böyük meydan və park var.

Şəhər 9.11 km² sahəni əhatə edir.

Tanınmış şəxsləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

2004-cü ildə Jabinkada iki yəhudi uşağını xilas etmək üçün öz həyatını riskə atan Polşalı qadın Floriya Budzişevska ölümündən sonra "Xalqlar arasında salehlər" titulu tərəfindən təltif edilmişdir.[3]

  1. Fedir Klimçuk. "Говірки Берестейско-Пинського Полісся". Пам'ятки України: гісторія та культура (ukrayna). No. 3–4. 2002.
  2. "Численность населения на 1 января 2026 г. и среднегодовая численность населения за 2025 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа". www.belstat.gov.by (rus). 8 may 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 may 2026.
  3. "Budziszewska Floria". The Righteous Among the Nations Database. 24 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 may 2026.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]